VII SA/Wa 2608/15
WyrokWSA w Warszawie2016-10-12
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu, które zakończyło się tą decyzją, a kwestia ta była już przedmiotem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdy wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu zakończonym tą decyzją, a kwestia ta została już rozstrzygnięta w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego. Sąd administracyjny, związany zasadą art. 153 PPSA, jest zobowiązany do utrzymania stanowiska wyrażonego w poprzednim orzeczeniu, jeśli nie zaszły zmiany prawne.Stan faktyczny
Skarżący K. J., P. J. i W. J. wnieśli skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej. Skarżący twierdzili, że inwestycja pozbawiła ich możliwości zrzutu ścieków, mimo że nie byli stronami pierwotnego postępowania. GINB odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na wcześniejsze orzeczenia organów i sądów, które ustaliły, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym decyzji z 2006 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi K. J., P. J. i W. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskrzonym postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., znak : [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia K. J., działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik P. J. oraz W. J., na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia, na wniosek K. J., działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik P. J. oraz W. J., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2006 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie [...] pozwolenia na budowę odcinka kanalizacji sanitarnej na terenie obejmującym działkę nr ew. [...] w [...], gmina [...] - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei w myśl unormowania art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Organ podniósł, że K.J., P.J. oraz W. J. nie brali udziału w postępowaniu zakończonym opisaną powyżej decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2006 r. Obecnie wywodzą swój interes prawny w kwestionowaniu powyższego rozstrzygnięcia organu stopnia podstawowego z faktu, iż zarówno dom, jak również pozostałe obiekty znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie z działką nr ew. [...], zaś wykonanie inwestycji pozbawiło ich możliwości zrzutu ścieków. Podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] toczyło się już przed organem wojewódzkim. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...], umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2006 r., Nr [...], znak: [...], oceniając, że wnioskodawcom tj. K. J., P. J., W. J. oraz M. J. nie przysługiwał przymiot strony w tymże postępowaniu. Ponadto Wojewoda [...] wskazał wyraźnie, że roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę polegają na wykonaniu kanalizacji sanitarnej na odcinku [...] w związku z przejściem pod drogą wojewódzką odcinkiem kanalizacji B-A. Projekt przewiduje likwidację dotychczasowego odcinka kanalizacji (obok odcinka projektowanego) poprzez zablokowanie kanału w pobliżu studzienki [...], nie przewiduje natomiast likwidacji żadnych istniejących części kanalizacji, zaś całość robót przewidziana jest do realizacji na działce nr ew. [...] w [...] (będącej własnością Gminy [...]). Wskazano, że inwestycja nie powoduje żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu działek należących do ww. osób i nie są one objęte wpływem tejże inwestycji, zatem ich nieruchomość pozostaje poza obszarem oddziaływania inwestycji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał następnie, że ww. rozstrzygnięcie utrzymał w mocy własną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...]. Tym samym podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Ponadto w ww. decyzji wskazał, że roboty budowlane polegające na "zablokowaniu kanału w pobliżu studni [...]" na działce o nr ew. [...], dotyczą istniejącej studzienki kanalizacyjnej [...], a co za tym idzie nie spowodują technicznej niemożliwości odbioru ścieków z nieruchomości oznaczonych jako działki o nr ew. [...] i [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1619/10, oddalił skargę K.J., W. J., P. J. oraz M.J. na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010r.
Odnosząc powyższe ustalenia do stanu badanego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Podkreślił, że nie zaistniały okoliczności powodujące, że stanowisko sądu administracyjnego utraciło swą aktualność. Podtrzymał stanowisko, że projektowana inwestycja ograniczała - mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa K. J., P. J, oraz W. J. - możliwość zagospodarowania działek nr ew. [...],[...],[...],[...]. Innymi słowy, decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2006 r., Nr [...], znak: [...], nie kształtuje sfery praw i obowiązków ww. osób zatem nie są oni stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę ,w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wnieśli K. J., P.J., W. J. zarzucając mu : 1. naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...] , w sytuacji gdy zarzuty przedstawione przez skarżących były uzasadnione oraz zaistniały przesłanki zgodnie ze złożonym przez skarżących wnioskiem do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...], 2. naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., prawo budowlane poprzez stwierdzenie, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, w sytuacji gdy jak zostało wskazane w złożonych pismach dom i pozostałe obiekty skarżących znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie z działką nr ew. [...], przez co znajdują się one w obszarze oddziaływania obiektu, 3. naruszenie art. 6, 7, 75, 77 i 84 k.p.a. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, brak wyjaśnienia wszystkich jej okoliczności, przy uwzględnieniu wszelkich środków dowodowych i wydanie decyzji na podstawie przeprowadzonego w ten sposób postępowania. Skarga została opatrzona uzasadnieniem rozwijającym argumentacje podniesionych zarzutów.
Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r., znak: [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa. Sąd nie znajdując ww. wad uzasadniających jego uchylenie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..
Jak wynika z akt sprawy, skarżący wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2015r., wystąpili po raz kolejny o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. Ich wcześniejszy wniosek w tym przedmiocie skutkował umorzeniem wszczętego postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty . A skarga wniesiona do tutejszego Sądu została oddalona wyrokiem z dnia 30 listopada 2010r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1619/10.
Sąd stwierdza, że w związku z kolejnym wnioskiem skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty opisanej powyżej, organ zasadnie odmówił wszczęcia w tym przedmiocie postępowania.
Jak stanowi przepis art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z przepisem art. 61 a § 1 k.p.a. gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W okolicznościach niniejszej sprawy, nie mogło dojść do wszczęcia postępowania nieważnościowego po myśli kolejnego wniosku skarżącego z "innych uzasadnionych przyczyn". Przymiot stron skarżących uzasadniający wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej w sprawie decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę, był już badany w toku wcześniejszego postępowania zainicjowanego ich wcześniejszym wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności. Organy obu instancji oceniły, że wnioskodawcy nie mają przymiotu strony w tym postępowaniu i zostało to zaakceptowane w ww. wyroku tutejszego Sądu.
Należy podkreślić, że wszelkie wypowiedzi sądów administracyjnych dotyczące kwestii reżimu prawnego, właściwego dla załatwienia wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, powinny być analizowane w ścisłym związku z ich prawnym kontekstem. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Powtórzmy, opisanym powyżej prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu oddalono skargę na orzeczenie oceniające przymiot strony skarżących do dochodzenia stwierdzenia nieważności decyzji objętej teraz ponownie wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności. Jedynym orzeczeniem jakie mógł organ podjąć, związany zasadą wynikającą z art. 153 p.p.s.a. było to, które podjął na podstawie art. 61 a k.p.a. -odmawiające wszczęcia w tym przedmiocie kolejnego postępowania.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 270). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło