VII SA/Wa 2609/15
WyrokWSA w Warszawie2016-10-21
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Włodzimierz Kowalczyk, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wstrzymaniu robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, wydana na podstawie art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, może być skierowana do właściciela nieruchomości, nawet jeśli roboty te były prowadzone na podstawie wcześniejszego pozwolenia konserwatorskiego, ale w zakresie wykraczającym poza jego ustalenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że roboty budowlane prowadzone przy zabytku wpisanym do rejestru, które wykraczają poza zakres i warunki określone w wydanym pozwoleniu konserwatorskim, stanowią roboty prowadzone bez wymaganego pozwolenia. W takiej sytuacji organ konserwatorski jest zobowiązany do wydania decyzji o wstrzymaniu tych robót na podstawie art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Decyzja ta może być skierowana do właściciela nieruchomości, ponieważ przymiot strony w takim postępowaniu przysługuje osobie mającej tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, a niekoniecznie inwestorowi w tradycyjnym rozumieniu, gdy roboty są prowadzone samowolnie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nakazującą wstrzymanie robót budowlanych przy elewacjach zabytkowego zespołu fabrycznego. Roboty polegały na czyszczeniu cegły, wymianie oryginalnej cegły na nową o niehistorycznych wymiarach oraz wycinaniu spoin. Skarżąca spółka twierdziła, że roboty były prowadzone na podstawie wcześniejszej decyzji konserwatora zezwalającej na przebudowę fasady, jednak organy uznały, że zakres prac wykraczał poza udzielone pozwolenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2015 r., znak: [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2015 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z dnia [...] lipca 2015 r., od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2015 r., zn. [...], nakazującej wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przy elewacji zachodniej elewacji szczytowej budynku przędzalni I (pierwszej), przy elewacji południowej budynku przędzalni II (drugiej) (w części klatki schodowej) oraz przy elewacjach zachodniej i północnej parterowego budynku przylegającego do południowej elewacji budynku przędzalni II (drugiej), położonych na terenie dawnego zespołu fabrycznego tzw. "[...]" K. S, wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją z dnia [...] września 1991 r., usytuowanego w [...] przy PI. [...], należącego do firmy [...] Sp. z o.o.- działając na podstawie art. 7 pkt 1, art. 43 pkt 2, art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 j.t.) oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił ustalony stan faktyczny wskazując, iż w dniu [...] lipca 2015 r., pracownicy [...] w [...], stwierdzili prowadzenie robót budowlanych przy elewacji zachodniej elewacji szczytowej budynku przędzalni I (pierwszej), przy elewacji południowej budynku przędzalni II (drugiej) (w części klatki schodowej) oraz przy elewacjach zachodniej i północnej parterowego budynku przylegającego do południowej elewacji budynku przędzalni II (drugiej) położonych na terenie dawnego zespołu fabrycznego tzw. "[...]" K. S, usytuowanego w [...] przy PI. [...] . Ustalono, że roboty polegają na czyszczeniu ceglanej elewacji, wykuwaniu oryginalnej cegły i zastępowaniu jej nową o niehistorycznych wymiarach, wycinaniu spoin przy użyciu szlifierek kątowych i wykonywaniu nowych z nieznanych materiałów przy zachodniej elewacji szczytowej budynku przędzalni I (pierwszej), przy elewacji południowej budynku przędzalni II (drugiej) (w części klatki schodowej) oraz przy elewacjach zachodniej i północnej parterowego budynku przylegającego do południowej elewacji budynku przędzalni II (drugiej).
W wyniku powyższych ustaleń [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak [...], wstrzymał ww. roboty budowlane. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że przedmiotowe roboty budowlane prowadzone są bez wiedzy i zgody [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz bez wymaganego prawem pozwolenia, stosownie do art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Podkreślono ponadto, że "prowadzenie prac, w sytuacji gdy nieznany jest zakres prac, sposób wykonania oraz rodzaj materiałów użytych do ich wykonania, może doprowadzić do zatracenia oryginalnej substancji budynku. Obiekty wpisane do rejestru zabytków, z uwagi na ich walory zabytkowe, wymagają szczególnej ochrony, co powoduje wymóg uzyskania decyzji - pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków oraz wykonania niezbędnej dokumentacji zawierającej zakres prac, sposób wykonania oraz rodzaj materiałów."
Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, z uwagi na fakt, iż kontynuacja prac budowlanych prowadzi do "systematycznej degradacji zabytku oraz naruszenie tym samym ważnego interesu społecznego, jakim jest zachowanie zabytku w związku z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami." Ponadto, wskazano, że zgodnie z art. 10 § 2 Kpa odstąpiono od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, określonej w § 1 ww. przepisu, "z uwagi na konieczność powstrzymania prowadzenia prac na jak najwcześniejszym ich etapie, a tym samym zminimalizowania zagrożenia dla zachowania zabytku." Wyjaśniono także, że przedmiotowe roboty budowlane prowadzą do zniszczenia substancji zabytkowej obiektu, a tym samym powodują szkodę materialną.
Od decyzji tej, w ustawowym terminie, odwołała się [...] Sp. z o.o., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 7, art. 77, art. 80 i art. 108 Kpa.
Skarżąca spółka wskazała m.in., że wstrzymane roboty budowlane prowadzone były w oparciu o decyzję Wojewódzkiego Konserwatora w [...] z dnia [...] września 2002 r., zezwalającą na przebudowę fasady budynku pofabrycznego przy Placu [...] - działki [...] i [...], wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...], w zakresie wykonania czterech wejść w części frontowej budynku, kolorystyki fasady, konserwacji i rewaloryzacji elewacji północnej.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 43 pkt 2 ww. ustawy, stanowiący iż wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu. Z treści przepisu art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jednoznacznie wynika, że wydanie decyzji wstrzymującej prace wykonywane bez pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu, jest obligatoryjne, a nie pozostawione uznaniu administracyjnemu. Z akt sprawy wynika, że wstrzymane roboty budowlane polegały na czyszczeniu ceglanej elewacji, wykuwaniu oryginalnej cegły i zastępowaniu jej nową o niehistorycznych wymiarach, wycinaniu spoin przy użyciu szlifierek kątowych i wykonywaniu nowych z nieznanych materiałów przy zachodniej elewacji szczytowej budynku przędzalni I (pierwszej), przy elewacji południowej budynku przędzalni II (drugiej) (w części klatki schodowej) oraz przy elewacjach zachodniej i północnej parterowego budynku przylegającego do południowej elewacji budynku przędzalni II (drugiej). Potwierdza to notatka służbowa, spisana w dniu [...] lipca 2015 r. przez pracowników [...] w [...] . Ponadto z kolejnej notatki służbowej, spisanej w dniu [...] lipca 2015 r., wynika, iż ww. roboty, wstrzymane decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., w dalszym ciągu są wykonywane. Zaskarżona decyzja została odebrana przez [...] Sp. z o.o. w dniu [...] lipca 2015 r.
W pierwszej kolejności podkreślił organ odwoławczy, że przedmiotowe roboty budowlane, prowadzone były bez wymaganego pozwolenia konserwatorskiego. Wbrew twierdzeniu skarżącej spółki, decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] września 2002 r., zezwalająca na przebudowę fasady budynku pofabrycznego przy Placu [...] - działki [...] i [...], wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...], w zakresie wykonania czterech wejść w części frontowej budynku, kolorystyki fasady, konserwacji i rewaloryzacji elewacji północnej, nie upoważniała do prowadzenia przedmiotowych robot budowlanych. Wyjaśnić należy, że ww. decyzja z dnia [...] września 2002 r., dotyczy prac prowadzonych przy elewacji północnej (frontowej) budynku przędzalni I (pierwszej), nie jest zatem tożsama z przedmiotem zaskarżonej decyzji, odnoszącej się do działań podjętych przy elewacji zachodniej budynku przędzalni I (pierwszej) oraz elewacji południowej budynku przędzalni II (drugiej) oraz przy elewacjach zachodniej i północnej parterowego budynku przylegającego do południowej elewacji budynku przędzalni II (drugiej).
Wskazano ponadto, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., zn. [...], utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, nakazującą wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przy elewacji północnej (frontowej) budynku przędzalni I (pierwszej), stwierdził, że ww. roboty budowlane prowadzone są w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu z dnia [...] września 2002 r. Odniósł się również do wskazanego w tym pozwoleniu terminu realizacji prac, określonego do końca 2003 r., wyjaśniając, że stanowi on w istocie jedynie informacje na temat przewidywanego okresu wykonania prac i nie może być utożsamiany z terminem ważności pozwolenia.
W związku z powyższym, w ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wobec stwierdzenia bezprawnie realizowanych prac przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, organ konserwatorski był zobowiązany, na podstawie art. 43 pkt 2, do wydania zaskarżonej decyzji. Wydanie takiej decyzji, mającej na celu wyegzekwowanie działań przeciwdziałających niszczeniu zabytku, jest zgodne z powinnością organów ochrony zabytków, bowiem stosownie do art. 4 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochrona zabytków polega w szczególności na zapobieganiu przez organy administracji publicznej zagrożeniom, mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości. Ponadto istotą decyzji nakazującej wstrzymanie prac prowadzonych samowolnie przy zabytku wpisanym do rejestru, jest jej natychmiastowość. Skuteczność działań konserwatorskich w takich sprawach zależy od szybkości wydania nakazu wstrzymania prac, tak aby uszczerbek dla wartości zabytku był jak najmniejszy. Dodatkowo trzeba wskazać, że decyzje wydawane na podstawie art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wywołują skutki prawne tylko przez ściśle określony czas. Stosownie bowiem do art. 44 ust. 1-3 ww. ustawy, decyzja o której mowa w art. 43, wygasa po upływie 2 miesięcy od dnia jej doręczenia, jeżeli w tym terminie wojewódzki konserwator zabytków nie wyda jednej z trzech decyzji, o których mowa w ust. 1 art. 44. Rozpatrywana decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2015 r., zn. [...] , została doręczona [...] Sp. z o.o. w dniu [...] lipca 2015 r., a zatem organ pierwszej instancji winien do dnia [...] września 2015 r. wydać następną decyzję, o której mowa w art. 44 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W dalszej kolejności wskazano, że stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 Kpa, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a zgodnie z § 4 ww. przepisu o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Wymóg powyższy wynika z ustanowionej w art. 10 § 1 Kpa zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, od chwili jego rozpoczęcia do wydania decyzji administracyjnej. Organ administracji publicznej może odstąpić od powyższej zasady w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną a przyczyny odstąpienia obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji (art. 10 § 2 i § 3 Kpa).
W rezultacie organ II instancji uznał, iż wobec stwierdzonego samowolnego działania właścicieli zabytku, zakładającego zniszczenie części substancji zabytkowej omawianych, uzasadnionym było podjęcie przez organ pierwszej instancji natychmiastowych czynności ze skorzystaniem z uprawnień wynikających z art. 10 § 2 i art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Istotnie w materiale dowodowym sprawy brak jest zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania w sprawie wstrzymania robót prowadzonych przy elewacji zachodniej elewacji szczytowej budynku przędzalni I (pierwszej), przy elewacji południowej budynku przędzalni II (drugiej) (w części klatki schodowej) oraz przy elewacjach zachodniej i północnej parterowego budynku przylegającego do południowej elewacji budynku przędzalni II (drugiej) położonych na terenie dawnego zespołu fabrycznego tzw. "[...] " K. S w [...], jednakże organ pierwszej instancji powołał się w treści decyzji na przepis art. 10 § 2 Kpa, co zdaniem organu odwoławczego było w pełni uzasadnione. Utrwalone w materiale dowodowym okoliczności sprawy wskazują na konieczność natychmiastowego wydania decyzji, a zwłoka w tym zakresie groziłaby niepowetowaną szkodą dla dobra materialnego o wartości zabytkowej. Powyższe uzasadnia zarówno zastosowanie art. 10 § 2, jak i art. 108 § 1 Kpa.
Stosownie do art. 108 § 1 Kpa decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Wskazano, że przesłanką zastosowania przepisu art. 108 § 1 Kpa w niniejszej sprawie jest ważny interes społeczny jakim jest zachowanie w stanie jak najmniej przekształconym oryginalnej substancji cennego zabytku architektury przemysłowej [...]. Nadanie klauzuli natychmiastowej wykonalności decyzji było niezbędne do niezwłocznego i skutecznego powstrzymania działań prowadzonych bez pozwolenia konserwatorskiego, zanim dojdzie do nieodwracalnego zniszczenia i uszczuplenia wartości zabytkowej chronionego obiektu.
Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy orzeł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła [...] Sp. z o.o.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
a) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 29 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 43 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 - o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poprzez błędne ustalenie, iż stroną wskazanej decyzji jest [...] Sp. z o.o., która to Spółka nie jest inwestorem, co wynika z zebranego w sprawie materiału.
b) naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjność polegające na nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w obu instancjach, a jedynie przez organ II instancji;
c) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę "projektu budowlanego modernizacji elewacji frontowej oraz wykonanie czterech wejść w części frontowej zabytkowego budynku pofabrycznego, zlokalizowanego w [...] przy placu [...], wykonany przez architektów P M i D W polegająca na pominięciu, iż w projekcie wskazano możliwość dowolnej obróbki elewacji w przypadku usuwania spoin, wtórnych uzupełnień cegieł oraz zacierek cementowych.
Podnosząc te zarzuty skarżąca Spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Poza tym Skarżąca wnosiła o wnoszę o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2003 roku oraz decyzji nr [...] z dnia [...] września 2002 roku na okoliczność wskazania jaki podmiot jest inwestorem na spornej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. dalej p.p.s.a.), uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.
Biorąc pod uwagę wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2015 r., zn. [...], nakazującej wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przy elewacji zachodniej elewacji szczytowej budynku przędzalni I (pierwszej), przy elewacji południowej budynku przędzalni II (drugiej) (w części klatki schodowej) oraz przy elewacjach zachodniej i północnej parterowego budynku przylegającego do południowej elewacji budynku przędzalni II (drugiej), położonych na terenie dawnego zespołu fabrycznego tzw. "[...]" K. S, wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją z dnia [...] września 1991 r., usytuowanego w [...] przy PI. [...], należącego do firmy [...] Sp. z o.o.
Podstawą prawną działania organów nadzoru konserwatorskiego był art. 43 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 - o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W zasadzie należy stwierdzić, że stan faktyczny nie jest przedmiotem sporu pomiędzy stronami. Różnica zdań pomiędzy Skarżącą i organami sprowadza się do ustalenia przede wszystkim czy roboty budowlane przy elewacji zachodniej elewacji szczytowej budynku przędzalni I (pierwszej), przy elewacji południowej budynku przędzalni II (drugiej) (w części klatki schodowej) oraz przy elewacjach zachodniej i północnej parterowego budynku przylegającego do południowej elewacji budynku przędzalni II (drugiej), położonych na terenie dawnego zespołu fabrycznego tzw. "[...]" K. S, wpisanego do rejestru zabytków można zaliczyć do zakresu objętego pozwoleniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] września 2002 r., zezwalającym na przebudowę fasady budynku pofabrycznego przy Placu [...].
Konsekwencją odpowiedzi na powyższe pytanie będzie wskazanie do kogo oceniana w przedmiotowy postępowaniu decyzja winna być skierowana.
W ocenie Sąd rację ma Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego twierdząc, że zakres udzielonego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pozwolenia nie obejmował robót, których wstrzymanie nakazał decyzją z dnia [...] lipca 2015 r.
Przypomnieć należy, że wspomniana wcześniej decyzja z dnia [...] września 2002 r. pozwalała na przebudowę fasady budynku pofabrycznego przy Placu [...] - działki [...] i [...] wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...], w zakresie wykonania czterech wejść w części frontowej budynku, kolorystyki fasady, konserwacji i rewaloryzacji elewacji północnej.
Zatwierdzony projekt wskazywał, iż przedmiotem opracowania są roboty dotyczące modernizacji elewacji frontowej oraz wykonanie czterech wejść w części frontowej zabytkowego budynku pofabrycznego, zlokalizowanego w [...].
Nie można zatem twierdzić, że pozwolenie z dnia [...] września 2002 r. zezwalało na prowadzenie robót budowlanych polegających na czyszczeniu ceglanej elewacji, wykuwaniu oryginalnej cegły i zastępowaniu jej nową o niehistorycznych wymiarach, wycinaniu spoin przy użyciu szlifierek kątowych i wykonywaniu nowych z nieznanych materiałów przy zachodniej elewacji szczytowej budynku przędzalni I (pierwszej), przy elewacji południowej budynku przędzalni II (drugiej) (w części klatki schodowej) oraz przy elewacjach zachodniej i północnej parterowego budynku przylegającego do południowej elewacji budynku przędzalni II (drugiej).
Należy w związku z tym wskazać, że zagadnienie dotyczące tego do kogo winna być skierowana decyzja wstrzymująca prowadzenie robót budowlanych ( inwestor czy właściciel) może być rozpatrywane wyłącznie w sytuacji prowadzenia robót budowlanych na podstawie i w granicach udzielonego pozwolenia. W sensie prawnym inwestorem jest ten, który prowadzi roboty budowlane w oparciu o udzielone pozwolenie.
Skoro przedmiotowe roboty nie były wykonywane na podstawie udzielonego pozwolenia, nie można mówić, że skierowanie decyzji o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych do właściciela budynku było nieprawidłowe.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że nie są one uzasadnione.
Odpowiadając na zarzut naruszenia dwuinstancyjności wskazać należy, że chociaż faktycznie organ I instancji nie odnosił prowadzonych robót budowlanych do zakresu udzielonego pozwolenia decyzją z dnia [...] września 2002 r. to nie jest to wada mająca wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nie można zapominać, że decyzja podejmowana w trybie art.43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ma charakter zabezpieczający i tymczasowy. W związku z tym zakres rozpoznania siłą rzeczy jest ograniczony. Poza tym organ II instancji dokonał we wskazywanym zakresie uzupełnienia postępowania dowodowego natomiast skarżąca Spółka nie wykazała wpływu podnoszonego zarzutu na treść rozstrzygnięcia.
Odniesienie się do dwóch pozostałych zarzutów skargi zawierają uwagi poczynione wcześniej w uzasadnieniu.
Należy także wskazać, że przywołane w skardze orzecznictwo dotyczy innego stanu faktycznego a w związku z tym tezy tam zaprezentowane nie mają odniesienia do przedmiotowej sprawy.
Przede wszystkim przywołane sprawy dotyczyły robót wykonywanych przez inwestora w oparciu o udzielone pozwolenie, poza tym specyfika badań archeologicznych i procedury udzielania pozwolenia na ich prowadzenie nie pozwala na proste odniesienie orzecznictwa w tym zakresie do niniejszej sprawy.
Dodatkowo wskazać należy, że przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych na podstawie art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami niewątpliwie przysługuje osobie mającej tytuł prawnorzeczowy do przedmiotowej nieruchomości. Oznacza to, że skierowanie decyzji do właściciela nieruchomości w żadnym razie nie może być uznane za skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną postępowania. Nie może być zatem uznany za słuszny podnoszony przez Spółkę zarzut nieważności decyzji ( art. 156 § 1 pkt 4 kpa ).
Sąd dopuścił wnioskowane przez Skarżącą dowody jednak ich treść, w świetle poczynionych wyżej ustaleń, nie mogła mieć wpływu na treść orzeczenia.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło