VII SA/Wa 261/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-05-12

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, w tym ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni, mimo posiadania dochodów i majątku, wykazała, że ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru wiązałoby się z uszczerbkiem dla jej podstawowych potrzeb życiowych i utrzymania córki, co uzasadniało przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie uznano, że wnioskodawczyni jest w stanie samodzielnie ponieść koszty sądowe, takie jak wpis od skargi.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni N. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni wraz z córką utrzymują się z dochodów w wysokości ok. 3800 zł miesięcznie, posiadają dom, mieszkanie i nieruchomość rolną. Wnioskodawczyni argumentowała, że jej sytuacja materialna nie pozwala na ponoszenie dodatkowych kosztów. Sąd uznał, że wnioskodawczyni wykazała brak możliwości poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, ale jest w stanie ponieść koszty sądowe.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano N. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2015r. po rozpoznaniu wniosku N. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi N. B. i K. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: 1. przyznać N. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 25 marca 2015r. do Sądu wpłynął formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy N. B. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku przedstawiła swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie oceniając dane przedstawione we wniosku stwierdzono, że wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką. Podała, że wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 3.807,34 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie za pracę wnioskodawczyni w wysokości 3.174 złotych oraz renta rodzinna córki w wysokości 633,34 złotych. Wnioskodawczyni wskazała, że posiada dom mieszkalny, mieszkanie o pow. 63 m². Wspólnie z córką posiada nieruchomość rolną o pow. 1 ha. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności pieniężnych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, że uzyskuje wynagrodzenie z tytułu pracy niższe od średniej krajowej. Jest zatrudniona na czas określony do dnia 15 września 2015r. Wnioskodawczyni podkreśliła, że jej sytuacja materialna nie pozwala jej na ponoszenie dodatkowych kosztów w niniejszej sprawie. Wskazała, że uzyskiwany dochód z trudem pokrywa koszty utrzymania. Wnioskodawczyni podała, iż córka otrzymuje rentę rodzinną po zmarłym ojcu w wysokości 517 złotych netto miesięcznie. Poinformowała także, że córka jest współwłaścicielką działek rolnych o łącznej pow. 1 ha. Zaznaczyła, iż część renty rodzinnej w wysokości 211 złotych netto zajmuje komornik sądowy, egzekwujący odziedziczony przez córkę dług. Biorąc pod uwagę powyższe zwłaszcza wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię i jej córkę uznano, że nie jest ona w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córki. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawczyni. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest na tyle osobą ubogą, iż jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają jej wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Uznano, że wnioskodawczyni uzyskując z córką dochody miesięczne we wskazanej wyżej wysokości jest w stanie ponosić koszty sądowe samodzielnie. Podkreślić bowiem należy, że przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy strona uzyskuje comiesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę. Dodać należy, że do kosztów sądowych na dzień rozpoznawania wniosku zaliczyć można jedynie wpis od skargi w wysokości 100,00 złotych, tj. w najmniejszej wysokości, jaką przewidziano w art. 233 cytowanej wyżej ustawy oraz w wydanym na podstawie tego przepisu rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 221, poz. 2193). W świetle powyższego uznano, że ponoszenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie w całości przez wnioskodawczynię nie spowoduje jej utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i córki. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło