VII SA/Wa 2610/19
WyrokWSA w Warszawie2020-07-14
Skład orzekający: Monika Kramek, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tomasz Janeczko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać wydane w obszarze historycznego układu urbanistycznego miasta wpisanego do rejestru zabytków, pomimo negatywnego wpływu inwestycji na widok zabytkowej katedry i układ miasta, a także niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły wydania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Inwestycja, ze względu na swoje gabaryty i lokalizację, negatywnie wpływałaby na krajobraz i widok zabytkowej katedry oraz historycznego układu miasta, co jest sprzeczne z przepisami o ochronie zabytków i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie pozwala na lokalizację takiej inwestycji wbrew zakazom i ograniczeniom wynikającym z planu miejscowego, zwłaszcza gdy narusza ona chronione wartości zabytkowe.Stan faktyczny
Skarżąca spółka S.A. wniosła o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej w obszarze historycznego układu urbanistycznego miasta, wpisanego do rejestru zabytków. Zarówno Miejski Konserwator Zabytków, jak i Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmówili wydania pozwolenia, wskazując na negatywny wpływ inwestycji na krajobraz i widok zabytkowej katedry oraz niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując, że ustawa telekomunikacyjna jest nadrzędna wobec planu miejscowego i że inwestycja nie zakłóci widoku na zabytki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2020 r. sprawy ze skargi [...]S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...]sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "organ II instancji", " organ odwoławczy", "Minister"), na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2067 ze zm., dalej: "u.o.z.") oraz art. 17 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. z siedzibą w [...] ( dalej: " inwestor", skarżąca"), reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] (dalej: "organ I instancji") z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], znak: [...], odmawiającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej w obszarze historycznego układu urbanistycznego miasta [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Decyzja organu II instancji zapadła w następującym stanie faktycznym
i prawnym sprawy.
[...] S.A. z siedzibą w [...] pismem złożonym w dniu 24 stycznia 2019 r., uzupełnionym następnie 25 lutego 2019 r. i 5 marca 2019 r., wniosła o wydanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Inwestycja ta obejmuje budowę wieży strunobetonowej o wysokości całkowitej ( wraz z iglicą ) wynoszącej 43,50 m, montaż systemu antenowego, szaf telekomunikacyjnych oraz utwardzenie terenu i wykonanie ogrodzenia ze stalowej siatki zakończonej od góry trzema rzędami drutu kolczastego. Inwestycja planowana jest na terenie działki nr ew. [...], [...], obręb [...] w [...]. Do wniosku dołączono, m. in. odpis księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, umowę dzierżawy zawartą w dniu [...] marca 2018 r. pomiędzy inwestorem a Miastem [...] - [...] Ośrodkiem Sportu i Rekreacji oraz projekt budowlany opracowany przez jednostkę projektującą - [...] sp. z o. o. w dniu 7 stycznia 2019 r.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Miejski Konserwator Zabytków w [...] decyzją z [...] kwietnia 2019 r., odmówił pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej projektowanej w granicach działki nr [...] KM [...] przy ul. [...] w [...] w obszarze historycznego układu urbanistycznego miasta [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] stycznia 1956 r. oraz na terenie objętym ochroną na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu stanowiącego otoczenie jeziora [...] w [...], zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2003 r.(Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r., poz. [...]). Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył inwestor, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że projektowana inwestycja ma zostać zrealizowana w miejscu, które jest położone niżej od terenów z nią sąsiadujących, dzięki czemu nie zakłóci widoku na wieże Katedry [...] ani na sam układ miasta [...]. Ponadto wieża została zaprojektowana jako pojedyncza konstrukcja (zamiast wieży kratownicowej), co minimalizuje jej wizualny wpływ na otoczenie i perspektywę. Dodał, że co prawda zapisy planu miejscowego, nie wskazują na możliwość zagospodarowania terenu nim objętego w sposób projektowany przez inwestora, jednak należy je oceniać również w kontekście przepisów powszechnie obowiązujących. Zdaniem inwestora ustawa z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, jest bowiem aktem prawnym nadrzędnym w stosunku do zapisów planu.
Po rozpatrzeniu omawianego odwołania Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...].
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, organ II instancji wskazał, że planowane zamierzenie, obejmuje budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, w skład której wchodzi: budowa wieży strunobetonowej o wysokości całkowitej (wraz z iglicą) wynoszącą 43,50 m, montaż systemu antenowego, szaf telekomunikacyjnych oraz na utwardzeniu terenu i wykonaniu ogrodzenia ze stalowej siatki zakończonej od góry trzema rzędami drutu kolczastego. Inwestycja planowana jest na działce nr ew. [...], na której znajdują się stadion sportowy klubu "[...]", zabudowa usługowa oraz tereny zielone. Z kolei kompetencje organu ochrony zabytków w niniejszej sprawie wynikają z faktu, że omawiana działka położona jest na obszarze założenia urbanistycznego miasta [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] stycznia 1956 r. Jednocześnie obszar planowany pod inwestycję, objęty jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu stanowiącego otoczenie jeziora [...] w [...], przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z [...] maja 2003 r. W planie miejscowym przedmiotowa działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem USP - tereny zabudowy usług sportu. W § 6 planu, dotyczącego ustalenia ochrony konserwatorskiej i archeologicznej, wskazano zaś, że teren objęty planem, stanowi obszar podlegający pełnej ochronie konserwatorskiej, wynikającej z decyzji wpisującej do rejestru zabytek obszarowy. Wprowadzono również ochronę krajobrazu i ekspozycji precyzując, w punkcie 3a, że obniżenie terenowej rynny pojeziornej, umożliwia wgląd od strony zachodniej na [...] z katedrą oraz na najstarszą część śródmieścia. Organ II instancji wyjaśnił, że w odniesieniu do terenu planowanej inwestycji, plan zagospodarowania wskazuje, że teren ten przeznaczony jest pod obiekty i urządzenia wiązane z uprawianiem i oglądaniem sportu oraz zieleń z możliwością prowadzenia wszelkich form rekreacji. Przeznaczeniem dopuszczalnym jest także zabudowa usługowa związana z bezpośrednią obsługą obiektów sportowych i osób z nich korzystających oraz potrzebną infrastrukturą techniczną.
Minister podniósł także, że Miejski Konserwator Zabytków w [...] w komparycji zaskarżonego orzeczenia nieprawidłowo wskazał podstawę prawną decyzji, dotyczącą podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru (art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi bowiem art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w myśl którego, pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, wymaga umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych (...). Błąd ten nie powoduje jednak istotnej zmiany wymogów wynikających z rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 r., w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków albo na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz robót budowlanych, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, a także badań archeologicznych i poszukiwań zabytków. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że wniosek inicjujący postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zgodny jest z § 7 powyższego rozporządzenia i zawiera konieczne informacje, takie jak: imię, nazwisko i adres wnioskodawcy; wskazanie zabytku, z uwzględnieniem miejsca jego położenia; wskazanie przewidywanego terminu usunięcia z zabytku wpisanego do rejestru zabytków urządzeń technicznych, jeśli umieszczenie urządzeń technicznych na zabytku jest tymczasowe oraz wskazanie numeru księgi wieczystej nieruchomości objętej wnioskiem, o ile jest założona. Podkreślił, że na gruncie § 7 ust. 3 i 4 rozporządzenia, do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się projekt umieszczenia na zabytku wpisanym do rejestru zabytków urządzeń technicznych oraz dokument potwierdzający posiadanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do korzystania z tego zabytku, uprawniającego do występowania z tym wnioskiem.
Jednocześnie organ II instancji wskazał, że w ocenie Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...], wprowadzenie w obszar historycznego układu urbanistycznego miasta [...] wieży telefonii, spowodowałoby konkurencyjną dla wież zabytkowych budynków dominantę. Dodatkowo obniżenie terenowe, w miejscu w którym planowana jest inwestycja, umożliwia wgląd od strony zachodniej na [...] z katedrą oraz na najstarszą część śródmieścia, natomiast od strony śródmieścia w kierunku zachodnim na budynek Muzeum [...]. Obszar wokół jeziora [...], jest zaś niezabudowany i w bezpośrednim jego sąsiedztwie brak jest wysokiej zabudowy, co umożliwia ogląd historycznego miasta z każdego kierunku na dominujące w krajobrazie wieże katedry, uznanej zarządzeniem Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...] września 1994 r. za pomnik katedry.
Organ odwoławczy po przeanalizowaniu materiału dowodowego sprawy stwierdził, że merytoryczna ocena skutków realizacji wnioskowanego zamierzenia jest w pełni zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ze stanowiska konserwatorskiego, montaż elementów współczesnych (wież strunobetonowych, anten, i innych urządzeń telefonii komórkowej) - jeśli są widoczne - ma negatywny wpływ na wygląd obiektów zabytkowych, zaś wygląd zabytku należy do wartości chronionych. Ponadto ich negatywny wpływ, pogłębia się wraz z powiększaniem gabarytów i ilości urządzeń technicznych. Stąd też w ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie wpływ realizacji wnioskowanej inwestycji na wygląd historycznego miasta [...] jest zdecydowanie negatywny. Ze względu na planowane gabaryty wieży strunobetonowej, o wysokości całkowitej 43,50 m, posadowienie wieży telefonii komórkowej w proponowanym miejscu, zakłóci widok na zabytkową katedrę oraz na najstarszą część śródmieścia miasta.
Minister podniósł, że dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, przesądzające znaczenie ma także niezgodność wnioskowanego zamierzenia z obowiązującymi dla tego terenu ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu stanowiącego otoczenie jeziora [...] w [...]. Dodatkowo w aktach sprawy znajduje się postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2019 r., odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej projektowanej na terenie działki nr ew. [...] ark. [...], położonej w [...], w rejonie ul. [...], z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Minister wyjaśnił, ze organ ochrony zabytku dokonuje interpretacji przepisów planu miejscowego w zakresie warunków konserwatorskich na potrzeby prowadzonego postępowania w sprawie wydania pozwolenia. Przypomniał również, że organ konserwatorski, uzgadniając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego już raz wypowiedział się w zakresie warunków konserwatorskich dla realizacji inwestycji na wskazanym obszarze. Zatem pomimo, że postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia konserwatorskiego jest postępowaniem autonomicznym, ocena wpływu planowanej inwestycji na zabytkowy obszar, powinna być spójna z raz wyrażoną wolą organu ochrony zabytków przy uzgadnianiu prawa miejscowego. Odnosząc się do argumentacji prezentowanej przez inwestora, wskazującego na treść art. 46 ust. 1 ustawy z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz podnoszącego nadrzędność tej ustawy w stosunku do zapisów planu, stwierdził, że przepis ten przesądza, że inwestycja celu publicznego z zakresu łączności publicznej, nie musi być wprost umieszczona w planie miejscowym, by mogła być lokalizowana na obszarze objętym planem. Jednakże jej lokalizacja jest dopuszczalna w każdym przypadku, jeżeli nie narusza przepisów odrębnych ani też nie jest sprzeczna z określonym w planie przeznaczeniem terenu oraz nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń, które zgodnie z ust. 1, mogą być ustanawiane jedynie wyjątkowo. Ponadto organ wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych występuje pogląd dotyczący znaczenia dla zakresu władztwa konserwatora zabytków, działającego na gruncie art. 36 ust 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zbiegu prawnych form ochrony zabytku nieruchomego, w postaci wpisu do rejestru zabytków oraz ustaleń ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z faktu objęcia zabytku dwoma różnymi formami ochrony, nie wynika jakiekolwiek zróżnicowanie zakresu ochrony, ponieważ wymienione przepisy nie stanowią norm kolizyjnych. Jednocześnie zasady i warunki określone w planie miejscowym, nie wykluczają kontroli organu ochrony zabytków planowanego przedsięwzięcia budowlanego, z punktu widzenia podstawowej formy i ochrony, jaką jest wpis do rejestru zabytków, jednak pod warunkiem, że nie można nakazywać innych warunków realizacji inwestycji, niż te, które jednoznacznie zostały dopuszczone w planie miejscowym.
W ocenie organu odwoławczego, w świetle powyższych ustaleń postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie pozwolenia konserwatorskiego nie sprowadza się jedynie do badania zgodności planowanego zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w zakresie warunków konserwatorskich. Rolą organu ochrony zabytków jest także ocena inwestycji w zakresie tych elementów zamierzenia, które nie zostały szczegółowo uregulowane w planie, a które są istotne ze względu na skuteczność ochrony zachowanych walorów zabytkowych. Jest to uzasadnione zwłaszcza w sytuacji, gdy prawo miejscowe nie reguluje szczegółowo wszystkich kwestii, zaś zamierzenie budowlane narusza istotne wartości, będące podstawą objęcia obszaru ochroną konserwatorską na podstawie decyzji wpisującej do rejestru zabytków, a zatem gdyby w wyniku realizacji inwestycji nastąpiło poważne naruszenie chronionego prawem interesu społecznego. W rozpatrywanym zaś przypadku wnioskowane zamierzenie w zaprojektowanym rozmiarze stanowiłoby dominantę urbanistyczną, obcą w charakterze i wpływającą negatywnie na cenne relacje przestrzenne historycznego obszaru.
Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] S.A. z siedzibą w [...]. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła :
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
- naruszenie przepisów postepowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 oraz § 2 k.p.a.;
- naruszenie przepisów postepowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi argumentowano, że projektowana inwestycja ma zostać zrealizowana w miejscu, które jest położone niżej niż tereny z nią sąsiadujące. Dzięki temu nie zakłóci ona widoku zarówno wież Katedry [...], jak i samego układu miasta [...]. Skarżąca podniosła także, że żadne ze zdjęć załączonych do zaskarżonej decyzji organu I instancji, nie obrazowało miejsca, w którym ma zostać posadowiona przedmiotowa stacja bazowa. Skarżąca stwierdziła, że co prawda przywołane przez Prezydenta Miasta [...], zapisy planu miejscowego nie wskazują na możliwość zagospodarowania terenu nim objętego w sposób projektowany przez inwestora, jednak jego zdaniem przepisy prawa miejscowego należy oceniać również w kontekście przepisów powszechnie obowiązujących. Akty prawa miejscowego (do których zaliczają się plany miejscowe), mają bowiem za zadanie jedynie uzupełniać zapisy ustaw i nie mogą być z nimi sprzeczne. Równocześnie skarżąca ponownie podkreśliła, że planowana inwestycja, jako niekolidująca z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego (przy wyłączeniu przepisów niezgodnych z ustawą) oraz przepisami odrębnymi, o których mowa w 46 ust 1 ustawy z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, powinna uzyskać zgodę na jej realizację.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Badając legalność zaskarżonej decyzji - stosownie do dyspozycji powołanych przepisów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. odmawiającą wydania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji, stanowi art. 36 ust. 1 pkt. 10 u.o.z., zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, wymaga umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, z późn. zm.) oraz napisów, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1.
Jednocześnie wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 4 pkt 6 u.o.z., ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska.
Z kolei art. 7 u.o.z., określa formy ochrony zabytków. Jedną z nich jest wymieniony w art. 7 pkt. 1 u.o.z., wpis do rejestru zabytków. Natomiast kolejną z nich, określoną w art. 7 pkt 4 u.o.z., są ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika ze znajdującego się w aktach projektu, planowana inwestycja polega na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, w skład której wchodzi: budowa wieży strunobetonowej o wysokości całkowitej 43,50 m n.p.t., montaż systemu antenowego, szaf telekomunikacyjnych, doprowadzenie zasilania, wykonanie instalacji elektrycznej, utwardzenie terenu oraz wykonanie ogrodzenia.
Planowana inwestycja, zlokalizowana jest na działce o nr [...]. Działka ta jest położona na obszarze założenia urbanistycznego miasta [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...].01.1956 r. W ten sposób realizowana jest pierwsza z wyżej wymienionych form ochrony. Druga z nich wynika z zapisów planu miejscowego. Obszar planowany pod inwestycję, objęty jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu stanowiącego otoczenie jeziora [...] w [...], przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z [...].05.2003 r. W ww. planie miejscowym planowana pod inwestycję działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem USP - o przeznaczeniu: tereny zabudowy usług sportu. W § 6 planu, dotyczącym ustalenia ochrony konserwatorskiej i archeologicznej, wskazano, że teren objęty planem stanowi obszar podlegający pełnej ochronie konserwatorskiej, wynikającej z decyzji wpisującej do rejestru zabytek obszarowy. W planie ustalono także ochronę krajobrazu i ekspozycji, doprecyzowując w punkcie 3 a), że obniżenie terenowej rynny pojeziornej umożliwia wgląd od strony zachodniej na [...] z katedrą oraz na najstarszą część śródmieścia. Uwarunkowania zabudowy określone zostały w zapisach indywidualnych obszarów planu w § 8. Zapisy planu wskazują, że teren ten przeznaczony jest pod obiekty i urządzenia wiązane z uprawianiem i oglądaniem sportu oraz zieleń z możliwością prowadzenia wszelkich form rekreacji. Przeznaczeniem dopuszczalnym jest także zabudowa usługowa związana z bezpośrednią obsługą obiektów sportowych i osób z nich korzystających oraz potrzebną infrastrukturą techniczną.
Mając na uwadze powyższe uwarunkowania, w ocenie Sądu organy obu instancji słusznie uznały, że wprowadzenie w obszar historycznego układu urbanistycznego miasta [...] wieży telefonii, spowodowałoby konkurencyjną dla wież zabytkowych budynków dominantę. Organy stanęły na stanowisku, że obniżenie terenowe, w miejscu w którym planowana jest inwestycja, umożliwia wgląd od strony zachodniej na [...] z katedrą oraz na najstarszą część śródmieścia, natomiast od strony śródmieścia w kierunku zachodnim na budynek Muzeum [...]. Obszar wokół jeziora [...] jest niezabudowany i w bezpośrednim jego sąsiedztwie brak jest wysokiej zabudowy, co umożliwia ogląd historycznego miasta z każdego kierunku na dominujące w krajobrazie wieże katedry, uznanej zarządzeniem Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...].09.1994 r. za pomnik katedry. Organ odwoławczy podzielając argumentację organu I instancji, podkreślił, że ze stanowiska konserwatorskiego montaż elementów współczesnych (wież strunobetonowych, anten, i innych urządzeń telefonii komórkowej), jeśli są widoczne, ma negatywny wpływ na wygląd obiektów zabytkowych, zaś wygląd zabytku należy do wartości chronionych. Ponadto ich negatywny wpływ pogłębia się wraz z powiększaniem gabarytów i ilości urządzeń technicznych. Zatem także w ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie, wpływ realizacji wnioskowanej inwestycji na wygląd historycznego miasta [...] jest zdecydowanie negatywny. Planowane gabaryty wieży strunobetonowej, o wysokości całkowitej 43,50 m, posadowienie wieży telefonii komórkowej w proponowanym miejscu, na terenie zielonym wolnym od wysokiej zabudowy, niewątpliwie zakłóci widok na zabytkową katedrę oraz na najstarszą część śródmieścia miasta.
Sąd w pełni podziela powyższą ocenę. Została ona dokonana przez podmiot dysponujący wiedzą fachową z zakresu ochrony zabytków. Nie jest to także ocena dowolna, ponieważ znajduje potwierdzenie w znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej. Z dokumentacji tej wyraźnie zdaniem Sądu wynika, że działka inwestycyjna, stanowi otwarty teren i posadowienie na nim planowanej wieży, zakłóci widok na historyczną panoramę śródmieścia i wieże katedry. To właśnie podkreślone w planie miejscowym obniżenie terenu, pozwala na uzyskanie widoku na katedrę. Znajdująca się w aktach dokumentacja fotograficzna, została wykonana z perspektywy działek sąsiadujących z działką inwestycyjną. Wbrew zarzutom skargi, fotografie terenu przedstawiające wygląd działki inwestycyjnej obrazują i uzmysławiają, jak zmieni się perspektywa widokowa na historyczne śródmieście w wypadku zrealizowania spornej inwestycji, a zwłaszcza jej elementu w postaci wieży. Nie ma także zdaniem Sądu znaczenia w rozpoznawanej sprawie, że projektowany maszt stanowi konstrukcję pojedynczą a nie kratownicową, co w ocenie skarżącej, minimalizuje wpływ wizualny na jej otoczenie i perspektywę. Wysokość wieży, jest zdaniem Sądu na tyle znaczna, ze mimo strunowej konstrukcji, obiekt ten w przypadku realizacji, zdominuje krajobraz i zakłóci widok na historyczną część miasta.
Jak już wspomniano, również plan miejscowy przewiduje ochronę konserwatorską terenu inwestycyjnego oraz jego przeznaczenie pod obiekty i urządzenia związane z uprawianiem i oglądaniem sportu oraz zieleń z możliwością prowadzenia wszelkich form rekreacji. Przeznaczeniem dopuszczalnym jest także zabudowa usługowa związana z bezpośrednią obsługą obiektów sportowych i osób z nich korzystających oraz potrzebną infrastrukturą techniczną. Skarżąca ma świadomość niezgodności inwestycji z przepisami planistycznymi, bowiem zarówno w odwołaniu, jak też w skardze wskazuje, że " przywołane przez Prezydenta Miasta [...]zapisy planu miejscowego, nie wskazują na możliwość zagospodarowania terenu nim objętego w sposób projektowany przez inwestora "
Skarżąca argumentuje natomiast, że akty prawa miejscowego mają za zadanie jedynie uzupełniać zapisy ustaw i nie mogą być z nimi sprzeczne. Wskazuje, że jednym z takich aktów, który jest nadrzędny w stosunku do zapisów planu, jest ustawa 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych ( Dz.U. z 2019 r., poz. 2410 t.j. z dnia 2019.12.16, dalej: u.w.r.u.). Zgodnie z treścią art. 46 ust. 1 tej ustawy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. W myśl art. 75 ust. 1 u.w.r.u., zapis art. 46, dotyczy również tych planów, które zostały uchwalone przed wejściem w życie ustawy. Z przepisów tych skarżąca wywodzi, że plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący na przedmiotowym terenie jest nadrzędny w stosunku do ustawy, co jest niezgodne w jej ocenie z obowiązującym systemem prawnym. W świetle powyższego, zdaniem skarżącej, organy administracji mają obowiązek uznania, że zapisy planu zagospodarowania przestrzennego, terenu stanowiącego otoczenie jeziora [...] w [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z [...] maja 2003 r., w zakresie, w jakim są niezgodne z wyżej wspomnianą ustawą, nie obowiązują, zaś inwestycja powinna uzyskać zgodę na realizację.
Argumentacja ta zdaniem Sądu nie jest zasadna. Ocena wzajemnych relacji przepisów u.w.r.u. do przepisów planistycznych, nie prowadzi zdaniem Sądu do takich wniosków. Zgodnie z art. 46 ust. 1 u.w.r.u., plan miejscowy nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Zwrócić jednak także należy na zapis art. 46 ust. 2 u.w.r.u., zgodnie z którym jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Ten właśnie zapis, reguluje wzajemne relacje wyżej wspomnianych przepisów, służących różnym celom.
W kwestii wzajemnych relacji pomiędzy u.w.r.u. a przepisami planistycznymi, wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, którego argumentację Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela. W wyroku z dnia 28 kwietnia 2020 r. , sygn. akt II OSK 1935/19, LEX nr 3009369, Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, zgodnie z którą "poza treścią art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, należy także uwzględnić treść planu miejscowego i łącznie o te przepisy dokonać ustalenia, czy rzeczywiście w konkretnej sprawie plan miejscowy nie stanowi przeszkody (bariery) do zapewnienia ludności dostępu do usług telekomunikacyjnych. Dopiero wtedy można skutecznie powoływać się na ogólną zasadę interpretacyjną wynikającą z art. 46 ust. 1 ustawy z 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, zgodnie z którą plan miejscowy nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi."
Istotne jest, że w uzasadnieniu powyższego wyroku, NSA wskazał, że art. 46 ust. 1 ustawy telekomunikacyjnej, nie daje podstawy do przyjęcia, że inwestycje celu publicznego z zakresu łączności publicznej, mogą być realizowane na danym terenie niezależnie od treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak jest podstaw prawnych do uznania, że w tym zakresie ww. przepis wprowadza dowolność, uzależnioną tylko od woli inwestora zrealizowania inwestycji w określonym miejscu. W omawianym wyroku NSA wskazał, że art. 46 ust. 2 ustawy telekomunikacyjnej nie stanowi podstawy prawnej do stwierdzenia, że lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej może nastąpić w sposób dowolny, niezależnie od treści planu miejscowego. Jak wynika z uzasadnienia wyroku NSA, zapis ustawy należy rozumieć w ten sposób, że żaden plan miejscowy nie może na jakimkolwiek obszarze zakazywać ani uniemożliwiać świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, w szczególności poprzez zakazy lub ograniczenia w lokalizowaniu infrastruktury telekomunikacyjnej, o ile nie jest to konieczne dla ochrony bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, przyrody, zdrowia, zabytków albo ze względu na inny ważny interes publiczny. Inwestycja celu publicznego z zakresu łączności publicznej musi być bowiem zgodna z przepisami odrębnymi.
Organ odwoławczy zasadnie zatem wskazał, że takim odrębnym przepisem jest art. 19 ust. 3 u.o.z. zgodnie z którym w studium i planie, o których mowa w ust. 1, ustala się, w zależności od potrzeb, strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków. Warto także odnotować potwierdzający wspomnianą relację przepisów planistycznych do przepisów u.w.r.u., wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3131/18, LEX nr 2785868, w którym wskazano, że " Plan miejscowy nie może wprowadzać na całym obszarze objętym planem zakazu lokalizacji urządzeń telekomunikacyjnych, uniemożliwiającego lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Nie oznacza to jednak, że plan miejscowy nie może wprowadzać pewnych ograniczeń, czy to w zakresie lokalizacji inwestycji, ich rozmieszczenia w terenie, czy też ograniczeń co do rodzaju urządzeń z uwagi na miejsca, w których będą zlokalizowane, bądź ograniczeń z uwagi na ochronę innych wartości istotnych z punktu widzenia gospodarowania przestrzenią". Pogląd ten znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie sądów wojewódzkich (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. II SA/Gd 437/17, w LEX nr 2417279).
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że nie doszło do naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z. ani art. 138 § 1 pkt. 2 i § 2 k.p.a.
Nie jest także zasadny zarzut skarżącej, że Prezydent Miasta [...], [...] kwietnia 2019 r., nie doręczył jej prawidłowo postanowienia znak [...], odmawiającego wydania zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym planowanej inwestycji, co w jej opinii naruszyło przysługujące jej prawa. Zaświadczenie to bowiem, jak wynika z jego treści ( k. 56 akt) wydawane było nie na wniosek skarżącej, lecz na wniosek Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 15 lutego 2019 r. Dlatego to temu organowi doręczono postanowienie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło