VII SA/Wa 2611/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2013 r. sprawy ze skargi S.F. i E.F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących S. F. i E. F. kwotę 260 zł (dwieście sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną [...] września 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nakazującą S. i E. F. rozbiórkę samowolnie wzniesionej rozbudowy budynku mieszkalnego o wymiarach 4,10 x 9,20 m usytuowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż w trakcie prowadzonego przez powiatowy organ nadzoru budowlanego postępowania przeprowadzono w dniu [...] czerwca 2011 r. oględziny na działce inwestorów na których ustalono, że S. i E. F. rozbudowują budynek mieszkalny jednorodzinny. Budynek w zabudowie bliźniaczej przylega do budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...] stanowiącej własność H. S. Budowa realizowana jest po przeciwległej stronie budynku w stosunku do budynku znajdującego się na działce o nr ew. [...]. Rozbudowa parterowa bez podpiwniczenia posiada wymiary 9,00 m x 4,00 m, stan surowy otwarty. Inwestorzy okazali projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku. Decyzja stała się ostateczna z dniem [...] czerwca 2011 r. Następnie organ powiatowy przesłuchał inwestorów, którzy pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczyli, iż budowa na działkach o nr ew. [...] i [...] została rozpoczęta bez projektu budowlanego i pozwolenia na budowę na początku miesiąca kwietnia 2011 roku. Gdy inwestorzy dowiedzieli się, iż działania takie stanowią samowolę budowlaną, rozebrali obiekt w czerwcu 2011 roku, po czym ponownie przystąpili do rozbudowy budynku. H. S. – właścicielka nieruchomości o nr ew. [...] i [...] bezpośrednio sąsiadujących z działkami o nr ew. [...] i [...] oświadczyła również pod rygorem odpowiedzialności karnej, iż rozbudowy budynku dokonano w 2011 r. i od momentu jej wybudowania stan nie uległ zmianie. Nie potwierdziła rozbiórki dobudowanej części, a następnie ponownej dobudowy. W toku postępowania wyjaśniającego organ powiatowy pozyskał dziennik budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, w którym kierownik budowy – J. P. w dniu [...] czerwca 2011 r. (a więc w tej samej dacie co pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadzili o godz. 10:00 na przedmiotowej nieruchomości oględziny) dokonał wpisu w dzienniku budowy o następującej treści: "Wykonano rozbiórkę muru z gazobetonu wraz z fundamentami betonowymi przy istniejącym budynku mieszkalnym." Następnego dnia tj. [...] czerwca 2011 r. kierownik budowy dokonał kolejnego wpisu: "wykonano wykopy pod fundamenty rozbudowy budynku mieszkalnego. Wykonano fundamenty betonowe z betonu wykonanego na placu budowy." Dnia [...] czerwca 2011 r. według kierownika – wykonano ściany rozbudowy z gazobetonu komórkowego na zaprawie cementowo – wapiennej. Wobec powyższego postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., wstrzymano prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie budynku i nałożono na inwestorów obowiązek zabezpieczenia terenu budowy oraz sporządzenia odpowiedniej dokumentacji, o której mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, celem ewentualnej legalizacji. W związku z nieprzedłożeniem dokumentacji, do której inwestorzy zostali zobowiązani w/w rozstrzygnięciem, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał w dniu [...] sierpnia 2012 r. decyzję nr [...], którą nakazał rozbiórkę samowolnie wzniesionej rozbudowy budynku mieszkalnego o wymiarach 4,10 m x 9,20 m usytuowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości [...] oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. W ocenie organu odwoławczego decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest zgodna z prawem, bowiem roboty budowlane związane z rozbudową budynku mieszkalnego zostały rozpoczęte w kwietniu 2011 r., a więc przed uzyskaniem stosownego pozwolenia na budowę – tj. w warunkach samowoli. Organ podkreślił, iż nie można dać wiary, oświadczeniom inwestorów, że w dniu [...] czerwca 2011 r. dokonali rozbiórki dobudowy. Odnosząc się do dokonanych przez Kierownika budowy wpisów w dzienniku budowy dotyczących faktu i daty rozbiórki oraz daty rozpoczęcia i wykonania ponownych robót organ podał, że wykonanie wpisanych robót nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, gdyż właścicielka sąsiedniej działki H. S. oświadczyła, że rozbiórka obiektu, a następnie jego odbudowa nigdy nie miała miejsca. Poza tym w ocenie organu odwoławczego nie jest fizycznie możliwe, oraz jest sprzeczne ze sztuką budowlaną posadowienie ścian na fundamencie, który został wylany poprzedniego dnia. W związku z tym, w ocenie organu odwoławczego organ powiatowy zasadnie uznał, że przedmiotowa rozbudowa budynku zrealizowana została w warunkach samowoli budowlanej, oraz wszczął postępowanie legalizacyjne. Wobec tego, że inwestorzy nie wykonali w terminie obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. powiatowy organ nadzoru budowlanego zasadnie nałożył na nich obowiązek rozbiórki przedmiotowej rozbudowy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli S. i E. F.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, skarżący podnieśli, że właścicielka sąsiedniej nieruchomości H. S. mieszka w [...], a więc nie ma wiedzy na temat faktu rozbiórki, a poza tym jest z nimi w konflikcie, a wiec jej oświadczenie nie zasługuje na wiarę. Poza tym podnieśli, iż według nich w sprawie tej organ powinien przesłuchać kierownika budowy, który dokonywał kwestionowanych wpisów w dzienniku budowy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punku widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany z zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012r., poz. 270). Oznacza to między innymi, że Sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że Kodeks postępowania administracyjnego zawiera szereg zasad, których przestrzeganie przesądza o prawidłowości prowadzonego postępowania. Przepisy te z jednej strony dają organowi uprawnienia do podjęcia czynności mających na celu takie wyjaśnienie stanu faktycznego, aby możliwe było podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, natomiast z drugiej strony nakładają na organ obowiązek czuwania nad jego przebiegiem. Przepis art. 7 k.p.a. ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija następnie art. 77 § 1 k.p.a. nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podejmują więc wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz podjęcia rozstrzygnięcia, a nadto zobligowane są do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i do wnikliwego jego rozpatrzenia. Oznacza to, że Organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Przenosząc powyższą regulację na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że obowiązkiem organów było jednoznaczne ustalenie, czy roboty budowlane będące przedmiotem wydanego rozstrzygnięcia były wykonane w warunkach samowoli budowlanej. W sprawie bezspornym jest, że inwestor rozpoczął przedmiotowe roboty budowlane w kwietniu 2011 r., a także, że inwestor uzyskał pozwolenie na rozbudowę przedmiotowego budynku w dniu [...] czerwca 2011 r., a decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2011 r. Biorąc pod uwagę fakt, iż inwestor powiadomił organ o dokonaniu rozbiórki rozbudowy w dniu [...] czerwca 2011 r. natychmiast po uzyskaniu od inspektora nadzoru budowlanego informacji, iż jest ona samowolna (a fakt ten potwierdził kierownik budowy dokonując wpisu do dziennika budowy) obowiązkiem organu było przeprowadzenie wszechstronnego postępowania w celu wyjaśnienia tych twierdzeń. Organ prowadząc postępowanie w w/w zakresu – w ocenie sądu naruszył zasady postępowania określone w art. 7 i 77 k.p.a., bowiem wydając kontrolowane przez Sąd rozstrzygnięcie oparł się jedynie na zeznaniach właścicielki sąsiedniej nieruchomości – osoby będącej w konflikcie ze skarżącym w oparciu o informację której wszczęto postępowanie. Organ w prowadzonym postępowaniu nie wziął pod uwagę faktu zapisów dziennika budowy tej inwestycji. W tym miejscu należy podkreślić, że dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót. Status ten oznacza nadanie dziennikowi rangi stosunkowo silnego środka dowodowego, bowiem większość przepisów proceduralnych wiąże z dokumentami urzędowymi domniemanie prawdziwości ich treści. Przepis art. 76 § 3 k.p.a. dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu zaprzeczającego dokumentowi urzędowemu – dziennikowi budowy. Organ nie przeprowadził dowodu, który by zaprzeczył domniemaniu prawdziwości treści wypisu, nie przesłuchał nawet Kierownika budowy, który dokonał wpisu. Przeprowadzenie postępowania dowodowego z uwzględnieniem zeznań Kierownika budowy, a także ewentualnie zeznań właścicieli pobliskich nieruchomości jest w ocenie Sądu konieczne dla ustalenia okoliczności mających pierwszorzędne znaczenie dla wydania rozstrzygnięcia, tj. jest dla ustalenia, czy a jeśli tak to kiedy inwestor dokonał rozbiórki rozbudowy (rozpoczętej w kwietniu 2011r.) budynku mieszkalnego, bowiem jest to konieczne dla oceny, czy rozbudowa została wykonania w warunkach samowoli budowlanej. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organy będą zobowiązane uwzględnić powyższe uwagi Sądu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.