VII SA/Wa 2612/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Justyna Mazur (spr.), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w całości lub w części opłaty legalizacyjnej skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania A. G. (dalej: "skarżący"), Minister Finansów (dalej: "Minister", "organ odwoławczy" lub "MF") utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji" lub "Wojewoda") z dnia [...] czerwca 2012 r. Przedmiotem decyzji była odmowa umorzenia w całości bądź w części opłaty legalizacyjnej w wysokości 25.000 zł Jako podstawę prawną decyzji Minister wskazał między innymi art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "Op"), a także art. 59f ust. 1 i art. 59g ust. 5 w związku z art. 49 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane"). Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB"), postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] ustalił skarżącemu opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł z tytułu legalizacji samowolnie dokonanej rozbudowy budynku inwentarskiego o pomieszczenie o wymiarach zewnętrznych 3,25m x 2,25m, znajdującego się na działce o nr ew. [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...]. Pismem z dnia 29 marca 2012 r. skarżący wystąpił do Wojewody o umorzenie "kary" w wysokości 25.000 zł za "rzekomą" rozbudowę obory o pomieszczenie do schładzania mleka. Powołał się na swoją trudną sytuację finansową powstałą poprzez upadki krów w gospodarstwie, jak i związaną z uzyskiwaniem niskich dochodów w związku ze spadkiem cen mleka. Podkreślił, iż aby uregulować przedmiotową opłatę zmuszony będzie sprzedać krowy. Wojewoda pismem z dnia 10 kwietnia 2012 r. zwrócił się do skarżącego o uzupełnienie wniosku poprzez określenie, o jaki rodzaj pomocy się ubiega w związku z art. 67b §1 Op. W odpowiedzi na powyższe pismo skarżący poinformował, że nie oczekuje jakiejkolwiek pomocy finansowej, tylko zwraca się z prośbą o umorzenie nałożonej opłaty legalizacyjnej. Nadto dodał, że pobudowanie pomieszczenia jest niezbędne do dalszego prowadzenia gospodarstwa, a dotychczas uzyskiwane zyski były inwestowane w gospodarstwo w celu poprawy warunków pracy i higieny w gospodarstwie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Wojewoda odmówił umorzenia w całości bądź w części opłaty legalizacyjnej w wysokości 25.000 zł. Uzasadniając wskazał, iż wymierzona opłata legalizacyjna, nie jest związana z nadzwyczajną sytuacją, lecz jest konsekwencją działań skarżącego, który rozbudował budynek inwentarski o pomieszczenie o wymiarach zewnętrznych 3,25m x 2,25m znajdujące się na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gm. [...], bez wymaganego prawem pozwolenia. Zatem wymierzona opłata legalizacyjna w kwocie 25.000 zł nie powstała na skutek szczególnych okoliczności, lecz jest następstwem określonych działań skarżącego, które w konsekwencji spowodowały naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Wojewoda na podstawie przedłożonych przez skarżącego dokumentów ustalił, iż pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz dwoma synami (M. i R.). Wskazał, iż czteroosobowa rodzina utrzymuje się ze świadczeń pieniężnych w łącznej wysokości 5.068,83 zł miesięcznie (dopłaty, dochód z gospodarstwa rolnego, zasiłek M. G.), ponosząc jednocześnie miesięczne wydatki w wysokości około 4.403.33 zł (wydatki miesięczne oraz wydatki jednorazowe). Nadto na rachunek bankowy skarżącego wpływają dodatkowe środki za mleko np. w styczniu 2012 r. w wysokości 5.704,81 zł, w lutym 2012 r. w wysokości 7.371,90 zł, w marcu 2012 r. w wysokości 8.196,15 zł, w kwietniu 2012 r. w wysokości 7.346,84 zł. Dodatkowo skarżący dostał zwrot z podatku VAT w listopadzie 2011 r. w wysokości 1.900 zł oraz w lutym 2012 r. w wysokości 1.000 zł. Do wydatków należy doliczyć również opłatę za składkę KRUS, ubezpieczenie samochodu [OC] czy wydatki związane z gospodarstwem rolnym. Jednocześnie Wojewoda podniósł, iż skarżący posiada rachunek bankowy w Powiatowym Banku Spółdzielczym w [...], jednakże nie przedstawił on wyciągu z rachunku bankowego, przedstawiającego stan należności, tylko potwierdzenie wykonania operacji. Z powyższego wynika, iż w okresie od 11/2011 r. do 04/2012 wypłacił z rachunku kwotę w łącznej wysokości ok. 53.300 zł. Na podstawie akt sprawy Wojewoda ustalił, iż skarżący uregulował w dniu 27 lutego 2012 r. posiadane zadłużenie w Powiatowym Banku Spółdzielczym w [...]z tytułów kredytów. Jednocześnie Wojewoda wskazał, iż skarżący posiada żywy inwentarz, którego stanu również nie ujawnił, jak i majątek nieruchomy w postaci gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni ok. 12 ha oraz ruchomy w postaci samochodu. Konkludując Wojewoda stwierdził, iż sytuacja materialna w jakiej znalazł się skarżący nie jest to sytuacja wyjątkowa czy nadzwyczajna, odznaczająca się np. zagrożeniem egzystencji rodziny, a dochód przypadający na osobę jest znacznie wyższy od progów uprawniających do skorzystania z pomocy społecznej. Nadto zauważył, iż skarżący wraz z rodziną posiadają stałe źródło przychodów - nie tylko w postaci środków pieniężnych, ale także w naturze, jakim jest gospodarstwo rolne. Z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego uzyskuje też wsparcie finansowe w postaci dopłat. Dlatego też – w ocenie Wojewody – skarżący nie wykazał, że ze względu na sytuację materialną nie jest w stanie uregulować opłaty legalizacyjnej w wysokości 25.000 zł. W odwołaniu skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją. W ocenie skarżącego Wojewoda wyjaśnia wszystko na jego niekorzyść, tj. m.in. kwestie związane z firmą P.H.U. "[...]"[...] w zakresie zwrotu nadpłaty, kwestie związane z otrzymanym zasiłkiem chorobowym z KRUS, a także zasiłkiem (stypendium) otrzymywanym przez syna M. G.. Skarżący podniósł, że wskazane przez Wojewodę dochody nie wystarczają na "chleb", a sytuacja finansowa z miesiąca na miesiąc pogarsza się, gdyż wszystko co jest wyprodukowane w gospodarstwie skarżący sprzedaje taniej, a ponosi coraz większe koszty związane z produkcją rolną. Jednocześnie skarżący zarzucił Wojewodzie, że nie wspomniał w decyzji o tym, że został on wprowadzony w błąd przez pracownika Gminy, poprzez zapewnienie o możliwości budowy pomieszczenia bez zezwolenia. Skarżący podniósł, że w obecnej sytuacji, przy spadkach cen produkcji rolnej i podwyższeniu cen środków do produkcji rolnej nie będzie w stanie zapłacić przedmiotowej opłaty. Wskazała ponadto, że naciągnięto go na dodatkowe koszty, gdyż w związku z postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego musiał wykonać i dostarczyć projekt budowlany (koszt 1.200 zł), a następnie wydano postanowienie, w którym ustalono opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Minister Finansów wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowi art. 67a § 1 pkt 3 Op, gdyż zgodnie z art. 59g ust. 5 w związku z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego, do opłat legalizacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Opłata legalizacyjna jest dochodem budżetu państwa. Stanowi niepodatkową należność budżetową. Szczegółowo przedstawił sytuację finansową rodziny skarżącego (str. 6-8 zaskarżonej decyzji). Dokonując analizy zgromadzonych dokumentów, jak również szacunkowych wydatków przedstawionych przez skarżącego MF wskazał, iż miesięczne wydatki skarżącego kształtują się na poziomie ok. 3.120 zł, do których należy doliczyć jednorazowe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, natomiast miesięczne dochody skarżącego wynoszą ok. 9.100 zł, pomniejszone ewentualnie o koszty uzyskania przychodów z produkcji mleka. Z powyższego wywiódł, że skarżący dysponuje nadwyżką środków pieniężnych w skali miesiąca, którą przeznacza w części na koszty utrzymania domu i rodziny, koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i inne bieżące wydatki. Minister wskazał, iż nie można uznać, że występuje zagrożenie egzystencji skarżącego i jego rodziny. Natomiast przedstawione dane wskazują na możliwość regulowania przez skarżącego zadłużenia bez utraty płynności finansowej z możliwością finansowania prowadzonej działalności rolniczej. Jednocześnie Minister zauważył, iż skarżący spłaca swoje zadłużenie z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów. W ocenie Ministra skarżący nie może oczekiwać, iż spłacając zadłużenie wobec banków i innych wierzycieli z pominięciem spłaty zaległości podatkowych uzyska ulgę w spłacie należności publicznoprawnej. Zobowiązania z tytułu zaciągnięcia i spłaty kredytów oraz innych zobowiązań nie mogą wyprzedzać obowiązków spłaty należności publicznoprawnych, a równocześnie nie można akceptować działań zmierzających do poprawy sytuacji finansowej jedynie poprzez otrzymanie ulgi. Zdaniem Ministra Finansów poniesione w latach ubiegłych straty w prowadzonej działalności rolniczej spowodowane upadkiem krów mlecznych, jak również spadek cen produkcji rolnej przy podwyższeniu cen środków do produkcji rolnej, nie może być powodem przyznania ulgi w spłacie należności. Każdy podmiot prowadzący działalność rolniczą ponosi ryzyko z tym związane, a ponoszone straty nie są nadzwyczajną okolicznością, która uzasadnia udzielenie zwolnienia, gdyż są to zdarzenia zwykle towarzyszące prowadzonej działalności. Minister Finansów nie dopatrzył się przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 Op, pozwalających na podjęcie decyzji o umorzeniu w całości bądź w części opłaty legalizacyjnej. Nadto zarówno organ I jak i II instancji nie doszukał się przesłanek "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego", dlatego też nie znajdują zastosowania przepisy prawa wspólnotowego dotyczące zasad udzielania pomocy publicznej. Dodatkowo Minister wyjaśnił, że procedura legalizacyjna nie ma charakteru obligatoryjnego, jest zaś alternatywą wobec bezwzględnego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego (rozbudowanego) obiektu budowlanego. Inwestor nie ma bezwzględnego obowiązku jej uiszczania, przedmiotowa opłata bowiem nie podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji, a jej nieuiszczenie oznacza jedynie rezygnację z legalizacji samowoli budowlanej. Przy czym, w takim wypadku musi liczyć się z tym, że organ nadzoru budowlanego wyda decyzję o przymusowej rozbiórce. Nadto Minister zauważył, iż podjęcie decyzji o odmowie umorzenia opłaty legalizacyjnej, nie wyklucza możliwości np. rozłożenia zapłaty należności na raty, co jednak wymaga złożenia odrębnego wniosku. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pismem z dnia 3 października 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję organu odwoławczego. Wskazał, iż został wprowadzony w błąd przez pracownika Urzędu Gminy w [...], poprzez zapewnienie o możliwości budowy pomieszczenia bez zezwolenia. W ocenie skarżącego nie była to rozbudowa obory, a jedynie przylepienie do ściany obory. Zdaniem skarżącego wszystkie instancje, do których się odwoływał wyliczają ogromne dochody jakie uzyskuje, zaliczając do nich dopłaty, ONW, rolnośrodowiskowe, dochody z gospodarstwa (produkcji mleka), zarobki syna Marcina, zasiłek chorobowy skarżącego oraz żony. W ocenie skarżącego niesłusznie zaliczano do jego dochodu ww. dopłaty, dochód syna, jak również zasiłek chorobowy. Skarżący wskazał, że nie jest w stanie zapłacić tak ogromnej kwoty opłaty legalizacyjnej i w związku z tym rozbierze pomieszczenie, a następnie uzyska pozwolenie na budowę i pobuduje je od nowa. Jednocześnie podniósł, iż syn M. G. podżyrował kredyt koledze, którego to kredytu kolega nie spłacał, na skutek czego syn dostał wezwanie do zapłaty od Komornika Sądowego. Odpowiadając na skargę, Minister podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Zarzuty skargi uznał za chybione. Wskazał, że wydając zaskarżoną decyzję wziął pod uwagę stan faktyczny istniejący w dniu jej wydania. Minister nie zaliczył zatem do dochodu skarżącego dochodów jego syna M. G., które osiągnął w 2011 r., jak również nie wziął pod uwagę zasiłku chorobowego otrzymanego przez skarżącego w 2012 r., lecz uwzględnił dochody faktycznie uzyskiwane przez skarżącego ze sprzedaży mleka i otrzymywanych corocznie dopłat z tytułu płatności rolnośrodowiskowej, płatności ONW oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zauważył, iż kwestie dotyczące nałożenia opłaty, w tym wprowadzenie skarżącego w błąd przez pracownika Urzędu Gminy pozostają poza zakresem przedmiotowego postępowania w zakresie zastosowania ulgi w spłacie należności publicznoprawnej. Przedmiotem postępowania odwoławczego było bowiem rozważenie zasadności umorzenia należności w granicach uznania administracyjnego, a nie badanie okoliczności, w jakich doszło do naruszenia prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 67a § 1 pkt 3 Op w związku z przepisami art. 49 ust. 2, art. 59f ust. 1 i art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego. Z wymienionych przepisów Prawa budowlanego (wprost z art. 59g ust. 5) wynika odesłanie do stosowania przepisów działu III Op w zakresie nałożonych kar (opłaty legalizacyjnej) oraz przyznanie wojewodzie uprawnień organów podatkowych wynikających z przepisów art. 67a Op. W świetle powołanego wyżej art. 67a § 1 pkt 3 Op, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzja wydana w tym trybie ma charakter uznaniowy. To zaś oznacza, że do organu należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Od decyzji organu zależy bowiem, czy uzna on, że w konkretnej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w tym przepisie, tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny. Jednocześnie ich wystąpienie nie determinuje pozytywnej decyzji organu podatkowego (w realiach niniejszej sprawy Wojewody). Jest on bowiem uprawniony, ale nie zobowiązany, do rozważenia, czy w ogóle, a jeżeli tak, to w jakiej części, zaległość (opłata legalizacyjna) może być umorzona. Kontroli Sądu poddana została więc decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego. Określając przesłanki umorzenia zaległości podatkowych (opłaty legalizacyjnej) ustawodawca użył zwrotów niedookreślonych "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", które odsyłają do systemu ocen pozaprawnych. Przesłanek tych nie należy sobie przeciwstawiać. Spełnienie jednej z tych przesłanek umożliwia organowi udzielenie wnioskodawcy pomocy. Zauważyć przy tym należy, że umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną, skoro zasadą jest płacenie podatków, a nie zwalnianie podatników z tego obowiązku. Ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej (opłaty legalizacyjnej), nie można zatem utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Przeciwnie, przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Umorzenie zaległości podatkowych (odsetek) uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu, i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Argumentacja dotycząca zaległości podatkowych dotyczy także opłat legalizacyjnych, z tą różnicą, że opłata legalizacyjna jest efektem nieprzestrzegania przepisów prawa budowlanego. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że brak jest podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Organy szczegółowo przedstawiły i oceniły sytuację finansową skarżącego i jego rodziny. Wykazały, iż skarżący dysponuje nadwyżką środków pieniężnych w skali miesiąca, gdyż jego miesięczne wydatki kształtują się na poziomie ok. 3.120 zł, natomiast miesięczne dochody wynoszą ok. 9.100 zł, pomniejszone ewentualnie o koszty uzyskania przychodów z produkcji mleka. Jednocześnie prawidłowo wywiodły ze zgromadzonego materiału dowodowego, iż nie można uznać, że występuje zagrożenie egzystencji skarżącego i jego rodziny. Natomiast przedstawione dane wskazują na możliwość regulowania przez skarżącego zadłużenia bez utraty płynności finansowej z możliwością finansowania prowadzonej działalności rolniczej. Dlatego też – w ocenie Sądu – działając w ramach uznania administracyjnego organy orzekające odmawiając skarżącemu umorzenia opłaty legalizacyjnej zgodnie z jego wnioskiem, tj. w całości lub w znacznej części nie przekroczyły zakresu uznania administracyjnego, ani nie naruszyły przepisów prawa. Skarżący nie wykazał bowiem, że wystąpiły inne okoliczności faktyczne, które mogłyby świadczyć o wystąpieniu jego ważnego interesu w tym, aby została w większej części lub w całości umorzona należność z tytułu opłaty legalizacyjnej. Przeciwnie, organy dowiodły, iż skarżący posiada stały dochód, jego potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone, posiada zdolność kredytową, jak i dokonuje spłaty zadłużenia z tytułu udzielonych mu pożyczek i kredytów. Trafnie więc organy przyjęły, że umorzenie należności publicznoprawnej jest instytucją nadzwyczajną, a jej zastosowanie może mieć miejsce jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które strona nie mogła mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jej postępowania. Skoro takie okoliczności nie zachodzą w niniejszej sprawie, to całkowita, bądź częściowa rezygnacja z należnego prawem świadczenia byłaby nadmiernym uprzywilejowaniem skarżącego. W szeroko rozumianym interesie publicznym leży także, by świadczenia publiczne były realizowane, a inwestorzy budowlani nie byli pochopnie zwalniani z obowiązku ich zapłaty w sytuacji, gdy kara została nałożona w wyniku niezgodnego z prawem działania samego inwestora. Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy stosując art. 67a § 1 pkt 3 Op organy zasadnie przyjęły, że okoliczności wskazane przez skarżącego nie uzasadniają wniosku, że wystąpiły przesłanki uprawniające organy do umorzenia w całości bądź w części opłaty legalizacyjnej. Sytuacja finansowa skarżącego nie jest bowiem na tyle wyjątkowa, aby zrezygnować w całości bądź w części z należności publicznoprawnej. Okoliczności jej powstania, czyli naruszenie przez skarżącego obowiązujących przepisów prawa budowlanego (samowola budowlana), świadczą zaś o tym, że nie wystąpiła przesłanka do umorzenia w całości lub w większej części opłaty legalizacyjnej z uwagi na ważny interes publiczny. Reasumując, zdaniem Sądu wydane rozstrzygnięcia odpowiadają prawu. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób kompletny i w zupełności wystarczający do wydania decyzji. Organ odwoławczy w sposób zrozumiały i prawidłowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie podjęte w granicach uznania administracyjnego. Dokonał szczegółowej i rzetelnej analizy faktów i dowodów zgromadzonych w toku postępowania, czemu dał wyraz w treści uzasadnienia decyzji, wskazując i wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia. Dodać warto, że Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela te poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którymi istnieje podstawa prawna przewidziana w przepisach art. 49 ust. 2 oraz art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego, do rozstrzygania w ramach uznania administracyjnego na podstawie przepisów art. 67a Op stosownych wniosków między innymi o umorzenie opłaty legalizacyjnej w całości lub w części (zob. wyroki NSA z 3 października 2012 r., sygn. akt II FSK 373/11 i II FSK 1093/11; oba wyroki dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: orzeczenia.nsa.gov.pl lub www.cbois.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA"). Zarzuty skargi Sąd uznał za chybione. Wskazywana przez skarżącego w toku prowadzonego postępowania trudna sytuacja finansowa (nie znajdująca – w ocenie Sądu – potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym) nie jest bowiem wystarczającą podstawą do umorzenia w całości przedmiotowej opłaty legalizacyjnej (zob. powołane wyżej wyroki NSA z 3 października 2012 r., II FSK 373/11 i II FSK 1093/11; CBOSA). Skarżący nie wskazał zaś innych okoliczności faktycznych uzasadniających umorzenie w całości opłaty legalizacyjnej. Ponadto – w ocenie Sądu – kwestie dotyczące nałożenia opłaty, w tym wprowadzenie skarżącego w błąd przez pracownika Urzędu Gminy pozostają poza zakresem przedmiotowego postępowania w zakresie zastosowania ulgi w spłacie należności publicznoprawnej. Przedmiotem postępowania odwoławczego było rozważenie zasadności umorzenia należności w granicach uznania administracyjnego, a nie badanie okoliczności, w jakich doszło do naruszenia prawa budowlanego. Na marginesie Sąd wyjaśnia, że uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Jest ona uprawnieniem inwestora, a nie jego obowiązkiem. Czyli w przypadku nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, nie podlega ona przymusowemu ściągnięciu, lecz właściwy organ wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego. Instytucja umorzenia tej opłaty winna zatem być stosowana w wyjątkowych okolicznościach. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.