VII SA/Wa 2612/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-10-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, gdy toczy się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie dotyczącej decyzji o warunkach zabudowy, która stanowiła podstawę wydania pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania sądowoadministracyjnego, toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wynik tego postępowania może mieć wpływ na ocenę legalności decyzji o pozwoleniu na budowę, która była przedmiotem postępowania przed WSA, a także na ocenę naruszenia prawa przez organy administracyjne obu instancji.Stan faktyczny
P. W. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą wydanie pozwolenia na budowę z naruszeniem prawa. Pozwolenie na budowę z 2000 r. zostało wydane na podstawie decyzji o warunkach zabudowy z 2000 r. Wcześniej Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji o warunkach zabudowy z powodu niezgodności z planem miejscowym. WSA w Łodzi utrzymał tę decyzję w mocy, uznając rażące naruszenie prawa. Przed WSA w Warszawie toczyło się postępowanie w sprawie skargi na decyzję GINB, a jednocześnie przed NSA toczyło się postępowanie kasacyjne od wyroku WSA w Łodzi dotyczącego decyzji o warunkach zabudowy.Rozstrzygnięcie
Zawiesił postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia: zawiesić postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
P. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) z dnia [...] września 2017 r. znak: [...]
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...], którą organ pierwszej instancji stwierdził, że decyzja Burmistrza Gminy A. z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa.
Decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] zatwierdzono projekt budowalny i udzielono S. A. pozwolenia na budowę budynku dziewiarni z magazynem (rozbudowa), przyłącza kanalizacyjnego oraz szamba na działkach o numerach ew. [...] [...]i [...] w A., przy ul. [...]. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej zostało wszczęte na wniosek P. W.
GINB zauważył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2017 r., że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. znak:[...] (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. znak: [...]) utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...]), stwierdzającą – na wniosek P. W. – nieważność decyzji Burmistrza A. z dnia [...] lutego 2000 r. znak: [...], którą ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy budynku zakładu dziewiarskiego, na działce nr ew. [...] w A. Powodem stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy była niezgodność z obowiązującą wówczas uchwałą Rady Miasta w A. z dnia [...] listopada 1990 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia miejscowych planów ogólnych zagospodarowania przestrzennego gminy i miasta A. (Dz. Urz. Woj. [...] z 1990 r. Nr [...], poz. [...]), zmienioną uchwałą Rady Miejskiej w A.z dnia [...] maja 1994 r. nr [...] w sprawie zatwierdzania zamian do miejscowych planów ogólnych zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy A. (Dz. Urz. Woj. [...] z 1994 r. Nr [...], poz. [...]).
Organ drugiej instancji skonstatował, że wobec skutków, jakie wywołało stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza A. z dnia [...] lutego 2000 r. znak: [...], decyzja ta nie może w ogóle być uwzględniona w toku przedmiotowego postępowania "nieważnościowego".
Odwoławszy się natomiast następnie do ustaleń zawartych w powołane wyżej uchwale Rady Miasta w A. z dnia [...] listopada 1990 r. GINB stwierdził, że plan miejscowy, który obowiązywał również w dacie wydania pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 2000 r., dopuszczał wprowadzenie na teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, funkcji uzupełniającej w postaci usług, czy rzemiosła, ale tylko pod warunkiem, że uciążliwość działalności usługowej nie wykracza poza granice działki. Plan dopuszczał jednie jako funkcję uzupełniającą zabudowę usługową, a jednocześnie formułował zakaz wprowadzania na terenach o ustalonej funkcji podstawowej funkcji sprzecznych. Tymczasem sporna inwestycja (budowa zakładu dziewiarskiego) powiązana jest z funkcją produkcyjną, a nie usługową, co jest niezgodne z powołaną uchwałą Rady Miejskiej w A. z dnia [...] listopada 1990 r., zmienionej uchwałą z dnia [...] maja 1994 r. Organ nadzoru budowlanego stwierdził także, że funkcji spornej inwestycji nie można zaliczyć do "rzemiosła" .
Dalej jednak Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wywiódł, że stwierdzone naruszenie (niezgodność z uchwałą z dnia [...] listopada 1990 r., zmienioną z uchwałą z dnia [...] maja 1994 r.), przy uwzględnieniu upływu ponad 17 lat od wydania pozwolenia na budowę, nie wywołuje niemożliwych do zaakceptowania skutków społeczno-gospodarczych. Organ stwierdził, że zarówno na dzień wydania pozwolenia na budowę, jak i obecnie, działki o numerach ew. [...], [...] i [...] nie były i nie są przeznaczone wyłącznie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Zwrócił uwagę, że plan miejscowy obowiązujący w 2000 r. dopuszczał wprowadzenie na teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, funkcji uzupełniającej w postaci usług i rzemiosła.
GINB skonstatował zatem, że pozwolenie na budowę z dnia [...] lipca 2000 r. nie narusza rażąco prawa. Z uwagi jednak na, wynikający z art. 139 K.p.a., zakaz wydania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się (P. W.), nie mógł uchylić decyzji organu pierwszej instancji (Wojewody [...]) z dnia [...] września 2016 r. nr.[...] (stwierdzającej wydanie tego pozwolenia z naruszeniem prawa) i odmówić stwierdzenia nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej P.p.s.a.) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W ocenie Sądu taka sytuacja występuje w przedmiotowej sprawie.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w brzemieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Burmistrza Gminy A. z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ze zm.) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in.: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska (pkt 1 lit. a) oraz wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu (pkt 1 lit. b).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż pozwolenie na budowę wydane przez Burmistrza Gminy A. w dniu [...] lipca 2000 r. jest sprzeczne w o obowiązującym ówcześnie miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy i miasta A.i (uchwała Rady Miasta w A. z dnia [...] listopada 1990 r. nr [...], zmieniona uchwałą z dnia [...] maja 1994 r. nr [...]). Uznał jednak, że niezgodność ta nie wywołuje niemożliwych do odwrócenia skutków społeczno-gospodarczych, a zatem decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza prawa w sposób rażący. Organ odwoławczy zajął w tym względzie stanowisko odmienne od organu pierwszej instancji (Wojewody [...]), który stwierdził, że pozwolenie na budowę zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, jednakże, odwoławszy się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. P 46/13, ograniczył się do decyzji stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa z uwagi na upływ terminu dziesięciu lat od dnia jej doręczenia.
Pozwolenie na budowę z dnia [...] lipca 2000 r. wydano m.in. w oparciu o decyzję Burmistrza Gminy A. z dnia [...] lutego 2000 r. znak: [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku zakładu dziewiarskiego na gruncie położonym w A. obręb [...]nr ew. gruntów [...]
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Gminy A. z dnia [...] lutego 2000 r. znak: [...], a decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...], po rozpoznaniu wniosku S. A. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję z dnia [...]kwietnia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 793/16 oddalił skargę S. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...]. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że "(...) decyzja Burmistrza Gminy A. z dnia [...] lutego 2000 roku dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., czyli została wydana z rażącym naruszeniem prawa [...]". Sąd stanął na stanowisku, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki stanowiące o rażącym naruszeniu prawa. W szczególności uznał, że skutki, które wywołuje decyzja są niemożliwe do zaakceptowania. Zauważył, że "[...] skutkiem (...) wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu było zezwolenie na realizację inwestycji sprzecznej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, o funkcji odmiennej niż dopuszczona zapisami planu zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna [...]".
Dalej natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. P 46/13 stwierdzający ma charakter zakresowy i jest wyrokiem stwierdzającym pominięcie ustawodawcze. Co za tym idzie nie powoduje wyeliminowania z obrotu prawnego zdyskwalifikowanych konstytucyjnie regulacji. W konsekwencji Sąd nie znalazł przeszkód do wydania decyzji stwierdzającej nieważności decyzji Burmistrza Gminy A. z dnia [...] lutego 2000 r. znak: [...].
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 25 września 2018 r. P. W. oświadczył, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie o sygn. akt II OSK 1127/17 ze skargi kasacyjnej od opisanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 793/16. Po zamknięciu rozprawy Sąd powziął z urzędu wiadomość, że postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 1127/17 jest w toku. Dlatego Sąd otworzył na nowo zamkniętą rozprawę i zawiesił postępowanie.
Po pierwsze bowiem stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy A. z dnia [...] lutego 2000 r. o warunkach zabudowy może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności, wydanej w oparciu o nią, decyzji Burmistrza Gminy A. z dnia[...] lipca 2000 r. o pozwoleniu na budowę. Na możliwość takiego skutku stwierdzenia nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, jednoznacznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12 (ONSAiWSA z 2013 r. nr 1, poz.1). Rozpoznanie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 793/16 oddalającego skargę na decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważność decyzji o warunkach zabudowy, w którego uzasadnieniu po pierwsze jednoznacznie stwierdzono wydanie decyzji o warunkach zabudowy z rażącym naruszeniem prawa, a po drugie uznano, że stwierdzenie nieważności tej decyzji jest dopuszczalne pomimo znacznego upływu czasu, ma zatem wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy - ze skargi na decyzję wydaną w postępowaniu wszczętym wnioskiem o stwierdzenie pozwolenia na budowę, wydanego w oparciu o warunki zabudowy, których nieważność stwierdzono.
Po drugie natomiast, jak wyżej podano, w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 793/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że skutkiem wydania decyzji o warunkach zabudowy było zezwolenie na realizację inwestycji sprzecznej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, o funkcji odmiennej niż dopuszczona zapisami planu zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Dokładnie ta sama wada (sprzeczność decyzji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego) była też istotą rozstrzygnięć wydanych w przedmiotowym postępowaniu przez organy obu instancji, które różnie ją zakwalifikowały (organ pierwszej instancji, jako rażące naruszenie prawa, a organ drugiej instancji, jako naruszenie prawa, jednak nierażące). Dlatego rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w którym zajęto stanowisko o kwalifikowanym charakterze sprzeczności decyzji o warunkach zabudowy
– stanowiącej podstawę do wydania kwestionowanej obecnie decyzji o pozwoleniu na budowę – ma wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawiesił postępowanie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło