VII SA/Wa 2612/18

WyrokWSA w Warszawie2019-05-22

Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Bogusław Cieśla, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej dotyczącej zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe, uwzględniając wiek poszczególnych zbiorników?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie wyjaśniły dostatecznie wszystkich okoliczności sprawy. W szczególności, organy bez podstaw faktycznych i logicznych przyjęły koncepcję ciągłości samowoli budowlanej zespołu zbiorników, nie badając indywidualnie wieku i legalności budowy każdego z nich, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowień wstrzymujących roboty budowlane przy budowie zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe i nakładających obowiązki legalizacyjne. Organ pierwszej instancji uznał, że budowa zespołu zbiorników rozpoczęła się na przełomie lat 1968-1972 i zakończyła po 2005 roku, stosując przepisy Prawa budowlanego z 1994 roku. Organ odwoławczy uchylił postanowienie w części dotyczącej wstrzymania robót i zmienił termin wykonania obowiązków, utrzymując w mocy pozostałe rozstrzygnięcia. Skarżący kwestionował ustalenia organów dotyczące zespołu zbiorników i dat ich budowy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2019 r. sprawy ze skargi T S na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oraz nałożenia obowiązków I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego T S kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VII SA/Wa 2612/18 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (t.j, Dz.U. z 2017r., poz. 1332 ze zm.) wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe, znajdujących się na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]położonej w miejscowości [...], gmina [...]oraz nałożył na T S obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia postanowienia: - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - rysunków przedmiotowego obiektu budowlanego (m.in. charakterystyczne rzuty, przekroje), - projektu zagospodarowania terenu, sporządzonego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, - zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...] podał, że w dniu 30.08.2017r. na wniosek J Z, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe, znajdujących się na działce nr [...] w miejscowości [...] . W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 3.10.2017r. ustalono, iż w południowo - zachodniej części działki nr [...] , znajduje się trzykomorowy zbiornik na nieczystości ciekle z trzema wyłazami (dwa wyłazy o wymiarach 0,40 m x 0,40 m oraz jeden o wymiarach 0,50 m x 0.50 m). Zbiornik ten usytuowany jest w zmiennej odległości do ogrodzenia - od 1,56 m do 1,87 m mierząc od środków wyłazów oraz w odległości 1,62 m mierząc od środka wyłazu o wymiarach 0,50 m x 0,50 m do zachodniego lica ściany budynku mieszkalnego znajdującego się na tej nieruchomości. W dniu czynności kontrolnych w każdej z trzech komór zbiornika zaobserwowano nieprzezroczystą ciecz. Na działce nr [...], od strony zachodniej budynku gospodarczego oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków symbolem "i" stwierdzono również zbiornik na nieczystości ciekle, połączony ze zbiornikiem trzykomorowym. W zbiorniku tym znajdowała się nieokreślona ciecz. T S oświadczył, że budynek podłączony jest do bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe znajdującego się w południowo - zachodniej części działki, wybudowanego w latach siedemdziesiątych. Skarżący przedłożył kopię mapy do celów projektowych zaewidencjonowanej pod nr [...] przez PODGiK Starostwa Powiatowego w [...] w dniu 14.09.2005r. Z mapy tej wynikało, że w południowej części działki nr [...] znajduje się trzykomorowy zbiornik na nieczystości ciekłe. Organ ustalił, że na przedmiotowej nieruchomości w dniu 14.09.2005r. nie było jeszcze jednokomorowego zbiornika na nieczystości ciekłe znajdującego się obecnie od zachodniej strony budynku gospodarczego oznaczonego symbolem "i". T S złożył oświadczenie, że trzykomorowy zbiornik na nieczystości ciekłe został wybudowany przez jego ojca w latach 1968r. - 1972r. i obsługuje on zarówno budynek gospodarczy jak też budynek mieszkalny. Nadto poinformował, iż: "...nie jest mi znana dokładna pojemność trzykomorowego zbiornika na nieczystości płynne znajdującego się na działce [...] w [...]. Co miesiąc wybieram nieczystości płynne jednorazowo około 4 m3, zatem można przyjąć, iż taką pojemność ma przedmiotowy zbiornik."; "Jednocześnie informuję, iż drugi zbiornik, o którym mowa w piśmie z dnia 11.04.2018r. nie pełni funkcji zbiornika na nieczystości płynne. Nigdy z tego zbiornika nie wybierałem nieczystości w związku z tym nie mam wiadomości, jaką on ma objętość. Z wymiarów zbiornika mogę przypuszczać, iż ma on pojemność również około 4 m3." Z pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 25.08.2017r. wynikało, że pierwszy pomiar zbiornika na nieczystości ciekłe położonego na zachód od budynku "i" został wykonany 25.10.2016r. Omawiane zbiorniki są połączone rurą kanalizacyjną o przekroju 110 mm. Podczas pomiaru uzupełniającego wykonanego w 2017r. geodeta wprawdzie określił zbiornik znajdujący się strony zachodniej istniejącego budynku gospodarczego jako nieczynny, niemniej zbiornik ten nie został rozebrany, a czynności kontrolne w dniu 14.06.2017r. wykazały, iż wewnątrz niego znajduje się nieokreślona ciecz. Analizując materiał dowodowy organ stwierdził, że roboty budowlane związane z budową zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe na działce [...] zostały rozpoczęte na przełomie lat 1968r. - 1972r. i zakończone po 2005r. (co związane było z wykonaniem rozbudowy zbiornika trzykomorowego o zbiornik jednokomorowy, znajdujący się obecnie od strony zachodniej istniejącego budynku gospodarczego oznaczonego symbolem "i"). Roboty budowlane polegające na budowie przedmiotowego obiektu, wykonywane były po 1 stycznia 1995r. i podlegają ocenie według aktualnych przepisów prawa budowlanego. Nie ma znaczenia, czy prace budowlane trwały w sposób ciągły, czy też z przerwami. Istotne jest, że końcowy efekt samowolnie wykonywanych robót budowlanych, kształtował się etapami i zakończył się pod rządami ustawy obecnej i na podstawie jej unormowań usuwane są skutki samowoli budowlanej. Ostatnie roboty budowlane związane z budową zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe były prowadzone po 1994r., dlatego zastosowano przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2017r,, poz. 1332 ze zm.). W ocenie organu nie było podstaw do zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974r. Dalej wskazano, że w świetle art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017r.. poz. 1332 ze zm.) "Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3. Jednakże wykonanie takich robót zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Właściciel obiektu nie jest w posiadaniu jakiejkolwiek dokumentacji związanej z jego budową. Legalizacja szamba będzie możliwa, jeżeli obiekt lub jego część nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz przepisów techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z § 36 ust. 1, ust. 2 pkt 1, pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 18 września 2015 r., poz. 1422) odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno - gospodarczych o pojemności do 10 m3 w zabudowie jednorodzinnej powinna wynosić co najmniej: od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 5 m; od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 2 m. Przedłożona dokumentacja powinna rozstrzygać o zgodności usytuowania zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe z warunkami określonymi w § 36 ust. 1, ust. 2 pkt 1, pkt 2 omawianego rozporządzenia. T S wniósł zażalenie na postanowienie z dnia [...].06.2018r. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że postanowienie dotyczy zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe, czyli zbiornika od strony południowej działki oraz zbiornika od strony południowo zachodniej działki. Wniosek sąsiada J. Z dotyczył zbiornika od strony południowej. Natomiast w odniesieniu do zbiornika od strony południowo zachodniej toczyło się już postępowanie w sprawie o sygnaturze [...] W dokumentacji postępowania [...]znajduje się pozwolenie na budowę budynku gospodarczego, który podłączony jest do przedmiotowego zbiornika. W sprawie było też prowadzone postępowanie [...] i zostało zakończone umorzeniem postępowania. Błędne było stwierdzenie, że zbiornik od strony zachodniej służy do gromadzenia nieczystości ciekłych i uznanie go, jako element zespołu zbiorników na nieczystości. Zbiornik jest odłączony i nieczynny, a ciecz pochodzi z wód gruntowych i deszczowych. Zbiornik w części zachodniej powstał w czasach, kiedy powstawał zbiornik w części południowo zachodniej i nie był przeznaczony na nieczystości ciekłe. Skarżący przeznaczenia tego zbiornika nie zna. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] 09.2018r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) po rozpoznaniu zażaleń: J Z oraz T S na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].06.2018 r., wstrzymujące roboty budowlane prowadzone przy budowie zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe, znajdujących się na działce oznaczonej nr ewid. [...]położonej w miejscowości [...], gmina [...] oraz nakładające na T S obowiązek sporządzenia i przedstawienia - w wyznaczonym terminie – wskazanych dokumentów - uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wstrzymania robót budowlanych oraz w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i w tym zakresie wyznaczył nowy termin tj. do dnia 31.10.2018 r. W pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że PINB w [...] na wniosek J Z, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe, znajdujących się na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...]. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 3.10.2017 r. ustalono, że w południowo - zachodniej części działki znajduje się trzykomorowy zbiornik na nieczystości ciekłe z trzema wyłazami. Usytuowany w zmiennej odległości od 1,56 m do 1,87 m mierząc od środków wyłazów do ogrodzenia znajdującego się od strony zachodniej oraz w odległości 1,62 m mierząc od środka wyłazu o wymiarach 0,50 m x 0,50 m do zachodniego lica ściany budynku mieszkalnego znajdującego się na omawianej nieruchomości. W dniu przeprowadzenia czynności kontrolnych w każdej z trzech komór zaobserwowano nieprzeźroczystą ciecz. T S pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczył do protokołu, że zbiornik na nieczystości ciekłe został pobudowany przez nieżyjącego ojca S S w latach 1968 r. -1972 r. i obsługuje on zarówno budynek gospodarczy jak również budynek mieszkalny. Oświadczył również że nie jest mu znana dokładna pojemność trzykomorowego zbiornika na nieczystości płynne. Co miesiąc wybiera nieczystości - jednorazowo około 4 m3, można przyjąć, iż taką pojemność ma zbiornik. Drugi zbiornik, nie pełni funkcji gromadzenia nieczystości płynnych. Z wymiarów zbiornika przypuszcza, iż ma on pojemność również 4 m3. PINB w [...] przyjął, że roboty budowlane związane z budową zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe zostały rozpoczęte na przełomie lat 1968 r. - 1972 r. i zakończone po 2005 r. (co związane było z wykonaniem rozbudowy zbiornika trzykomorowego o zbiornik jednokomorowy, znajdujący się obecnie od strony zachodniej istniejącego budynku gospodarczego oznaczonego symbolem "i"). Organ uznał, że nie ma podstaw do zastosowania przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W ocenie organu II instancji postanowienie w zakresie nakładającym na T S obowiązek przedstawienia dokumentów wynikających z treści art. 49 b Prawa budowlanego jest prawidłowe. Sprawa dotyczy zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe, znajdujących się na działce oznaczonej nr ewid. [...] w miejscowości [...] . Zbiornik jednokomorowy był przedmiotem kontroli organu powiatowego w dniu [...].10.2015 roku (sprawa PINB [...]). Ustalano wówczas, że budynek gospodarczy podłączony jest do jednokomorowego zbiornika na nieczystości ciekłe. W dniu 14.06.2017 r. PINB w [...] przeprowadził ponowną kontrolę w toku której stwierdzono, że istniejący zbiornik na nieczystości ciekłe od strony zachodniej działki nie jest rozebrany, a wewnątrz niego jest nieokreślona ciecz. Istotne dla zastosowania właściwych przepisów Prawa budowlanego było ustalenie daty realizacji inwestycji. Budowa zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe została zakończona po dniu wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r. tj. po 1.01.1995 r., dlatego rozstrzygnięcie wydano na podstawie obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Z oświadczenia T S złożonego do protokołu z dnia 11.07.2017r. wynikało, że budynek gospodarczy "podłączony jest do bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe znajdującego się w południowo-zachodniej części działki, wybudowanego w latach siedemdziesiątych". Zbiornik został wybudowany przez ojca skarżącego SS w latach 1968 r. - 1972 r. i obsługuje zarówno budynek gospodarczy jak i budynek mieszkalny. Powyższe stanowi potwierdzenie wyjaśnień złożonych przez TS do protokołu kontroli z 29.10.2010 r. (znak: [...]). Skarżący wskazał, że "według posiadanej przeze mnie wiedzy zbiornik został wybudowany w latach ok. 1968 r. -1971 r." Na tożsame okoliczności wskazali G S, A M oraz A S w pisemnym oświadczeniu złożonym w PINB w [...] w dniu 21.02.2011 r. (data pisma 3.02.2011 r.). Datę realizacji drugiego ze zbiorników znajdujących się na nieruchomości (tj. zbiornika jednokomorowego) w sposób niebudzący wątpliwości potwierdza dokumentacja przesłana przez PODGiK Starostwa Powiatowego w [...]Na dzień 14.09.2005 r. na przedmiotowej nieruchomości nie było jeszcze zbiornika od zachodniej strony istniejącego budynku gospodarczego oznaczonego symbolem "i". Roboty budowlane związane z budową zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe zostały rozpoczęte na przełomie lat 1968 r. - 1972 r. i zakończone po 2005 r., co związane było z wykonaniem rozbudowy zbiornika trzykomorowego o zbiornik jednokomorowy, znajdujący się obecnie od strony zachodniej istniejącego budynku gospodarczego oznaczonego symbolem "i". Opisane zbiorniki połączone są rurą kanalizacyjną o przekroju o 110 mm. Nie można uznać aby stanowiły one odrębne zamierzenia inwestycyjne, realizowane niezależnie od siebie i pełniące odrębną funkcję. Nie przedstawiono żadnych dokumentów potwierdzających legalność budowy zbiorników. Aktualnie obowiązujące przepisy nakładają na inwestora obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno - budowlanemu budowy bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3 (art 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 7.07.1994 r.). Zaskarżone postanowienie organu powiatowego w zakresie nakładającym obowiązek przedstawienia dokumentów wynikających z art. 49 b Prawa budowlanego zostało podjęte prawidłowo. Niemniej PINB w [...] wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe. Z dyspozycji 49b Prawa budowlanego wynika, że wstrzymanie robót, może mieć zastosowanie tylko do robót budowlanych, które w dacie wydania postanowienia nie zostały jeszcze zakończone. Zatem nie było podstaw do wstrzymania ich prowadzenia. Organ II instancji uznał również za zasadne zmienić postanowienie w części dotyczącej terminu. Odnosząc się do zarzutów zażaleń organ wojewódzki wskazał, że w postępowaniu prowadzonym przez PINB w [...] pod sygn. akt [...] przeprowadzone zostały jedynie czynności wyjaśniające z poinformowaniem wnioskodawcy o ich wynikach. Prowadzone postępowanie nie zakończyło się, wbrew twierdzeniom T S wydaniem postanowienia o jego umorzeniu. Sprawy prowadzona pod sygn. akt [...] ograniczona została wyłącznie do budynku gospodarczego. W ocenie organu wojewódzkiego okoliczność nieużywania zbiornika na nieczystości ciekłe położonego na zachód od budynku gospodarczego pozostaje bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Istotnym pozostaje fakt wybudowania obiektu bez wymaganego zgłoszenia oraz pozostawienie go na nieruchomości. W obydwu skontrolowanych zbiornikach zaobserwowano nieokreśloną ciecz. T S wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2018r . Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: a) art. 7, 77 § 1 kpa, poprzez nie wystąpienie do Urzędu Gminy i do Starostwa Powiatowego z zapytaniem czy w archiwach znajdują się dokumenty związane z budową zbiornika trzykomorowego oraz zbiornika jednokomorowego. b) art. 7, 77 § 1 kpa, poprzez nie uwzględnienie oświadczeń dotyczących terminu wykonania zbiornika jednokomorowego; d) art. 7, 77 § 1 kpa, poprzez brak ustalenia daty powstania zbiornika jednokomorowego, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie wynika, czy budowa budynku została zrealizowana legalnie, czy też w warunkach samowoli budowlanej; e) art. 7, 77 § 1 kpa, poprzez nie uwzględnienie stanowiska PINB w [...] w piśmie z dnia 24.02.2011r. dotyczącym zbiornika trzykomorowego. f) art. 7 kpa poprzez bezpodstawne uznanie zbiornika jednokomorowego, jako urządzenie budowlane związane z innym obiektem budowlanym (budynkiem mieszkalnym); Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zbiornik trzykomorowy powstawał około 1970r., czyli w latach, kiedy decyzję na budowę tego typu obiektów wydawała Gmina w [...]. Organy nie wystąpiły z zapytaniem o dokumentację dotyczącą zbiornika jednokomorowego. Nie ustaliły daty początku budowy zbiornika jednokomorowego. Mapa do celów projektowych z 2005r nie może być dowodem na to, że przed tą datą nie istniał zbiornik jednokomorowy. Uznanie zbiornika trzykomorowego za samowolę budowlaną i zastosowanie w tym względzie ustawy Prawo Budowlane z 1994r jest sprzeczne z stanowiskiem organu wyrażonym w piśmie z dnia 24.02.2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nieprawidłowo zakwalifikował zbiornik jednokomorowy, jako urządzenie budowlane związane z innym obiektem budowlanym. W zbiorniku znajduje się tylko woda opadowa. Zbiornik jednokomorowy i trzykomorowy stanowią dwa niezwiązane ze sobą obiekty i nie można ich uznać, jako zespół zbiorników na nieczystości ciekłe są połączone ze sobą rura, która jest zamknięta i ścieki ze zbiornika trzykomorowego nie przedostają się. Rozpatrywanie obu zbiorników w jednym postępowaniu jest bezzasadne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd uwzględniając skargę na decyzję/postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawą kontrolowanego postanowienia był art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332), na mocy którego zobowiązano skarżącego do przedłożenia stosownych dokumentów umożliwiających legalizację zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe, znajdujących się na działce nr [...]położonej w miejscowości [...]. Organy obu instancji zgodnie przyjęły, że na ww. działce, w warunkach samowoli budowlanej wykonano zespół zbiorników na nieczystości ciekłe, do której zastosowanie miał przepis art. 49b Prawa budowlanego. W ocenie Sądu organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bez dostatecznych podstaw przyjęły, że w sprawie mamy do czynienia z jedną inwestycją - zespołem zbiorników na nieczystości ciekłe oraz, że w przypadku obu zbiorników miała miejsce samowola budowlana, która podlega tożsamej procedurze legalizacyjnej. Co prawda skarżący nie przedstawił decyzji o pozwoleniu na budowę w odniesieniu do zbiornika trzykomorowego, ale sam organ przyjął za prawdziwe jego twierdzenia, że budowa tego zbiornika miała miejsce około 50 lat temu. Nie było żadnych podstaw faktycznych do uznania, że prowadzono jedną inwestycję, to jest budowę zbiorników na nieczystości ciekłe, rozpoczętą na przełomie lat 1968 r. - 1972 r. i zakończoną po 2005 r. Wskazano bez żadnej podstawy na wykonanie rozbudowy zbiornika trzykomorowego o zbiornik jednokomorowy. Teza ta oprócz braku podstaw faktycznych do jej sformułowania, niemożliwa była do zaakceptowania także z logicznego punktu widzenia, skoro wynika z niej, że wykonanie szamba na nieruchomości o charakterze mieszkalnym, zagrodowym, zajęło (nota bene różnym właścicielom) prawie 40 lat. Organy obu instancji bez podstawy faktycznej i logicznej przyjęły koncepcję ciągłości samowoli budowlanej zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe. Poza tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie pozornie zmierzajcie do legalizacji samowoli budowlanej bez dokonania prawnej analizy jej możliwości. Treść uzasadnienia postanowienia wskazuje bowiem na brak zachowania wymogów § 36 ust. 1, ust. 2 pkt 1, pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 18 września 2015 r., poz. 1422) w zakresie odległości. Dalej wskazać trzeba, że organ nie badał stanu technicznego obu zbiorników w kontekście twierdzeń J. Z. i przyczyn z powodu których zainicjował on postępowanie. Tylko na podstawie braku dokumentów żądanych od skarżącego organy przyjęły, że szambo trzykomorowe zostało zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej i przystąpiły do jej legalizacji stosując przepisy Prawa budowlanego obecnie obowiązującego - pomimo, że skarżący (czego nie kwestionowano) wskazywał na datę jego budowy jako lata 1968-1972. Podstawowym obowiązkiem organu administracji publicznej było wszechstronne wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. Obowiązek ten ma szczególne znaczenie w przypadku postępowań, które skutkują nakładaniem na stronę poważnych obowiązków. Zgodnie z art. 75 k.p.a. jako dowód w sprawie należało dopuścić wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z faktu braku dokumentu nie wynika ponad wszelką wątpliwość, że realizacja szamba trzykomorowego została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ustalenie nielegalności wykonania przedmiotowej inwestycji (po upływie wielu dziesięcioleci) może być wykazane jedynie po uprzednim przeprowadzeniu starannego i wyczerpującego postępowania dowodowego, w tym także odniesienia się do dokumentów związanych z budową budynków. Z powyższych względów uznać należało, że organy nie wyjaśniły dostatecznie wszystkich okoliczności sprawy i co najmniej przedwcześnie stwierdziły samowolę budowlaną w zakresie zespołu zbiorników na nieczystości ciekłe, a następnie przystąpiły do jej pozornej legalizacji. W ocenie Sądu organy naruszyły przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż z nienależytą starannością dokonały ustalenia stanu faktycznego, a nieprawidłowo ustalony stan faktyczny wykluczał dokonanie prawidłowej oceny prawnej. Powyższe zmusiło Sąd orzekający do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającej go postanowienia organu I instancji, w celu przeprowadzenia przez organy należytego postępowania wyjaśniającego, a następnie przyjęcia trybu postepowania stosownego do stanu faktycznego, oraz przyczyn z powodu których zostało ono zainicjowane. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (uiszczony wpis w kwocie 100 zł) orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło