VII SA/Wa 2614/17
WyrokWSA w Warszawie2018-06-19
Skład orzekający: Tomasz Stawecki, Izabela Ostrowska, Jadwiga Smołucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbiórka budynku znajdującego się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków jako historyczny układ urbanistyczny, ale niewymienionego wprost w rejestrze, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych (art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego), czy jedynie uzgodnienia z tym konserwatorem (art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozbiórka budynku znajdującego się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków jako historyczny układ urbanistyczny, nawet jeśli sam budynek nie jest wprost wymieniony w rejestrze, wymaga uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych zgodnie z art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego. Interpretacja art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, która dopuszcza jedynie uzgodnienie, jest błędna, ponieważ pomija szerszy kontekst przepisów dotyczących ochrony zabytków i układów urbanistycznych.Stan faktyczny
Gmina zwróciła się o uzgodnienie rozbiórki budynku dawnej kaflarni, który figurował w gminnej ewidencji zabytków. Wojewódzki Konserwator Zabytków umorzył postępowanie, uznając, że budynek znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków jako historyczny układ urbanistyczny i wymaga pozwolenia konserwatora. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał tę decyzję w mocy. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i nieprawidłowe ustalenie, że budynek znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Protokolant st. sekr. sąd. Sylwia Rosińska- Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uzgodnienia rozbiórki budynku oddala skargę
1. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zwany również "Ministrem", decyzją z [...] września 2017 r., znak: [...], po rozpoznaniu odwołania Gminy [...], zwanej dalej "skarżącą", z [...] lipca 2016 r., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...], zwanego dalej również "Wojewódzkim Konserwatorem", nr [...], z [...] lipca 2016 r., znak: [...], [...], umarzającą postępowanie w sprawie uzgodnienia rozbiórki budynku dawnej kaflarni zlokalizowanej na działce nr [...] w [...] przy ul. [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. Pismem z [...] czerwca 2016 r. skierowanym do Wojewódzkiego Konserwatora, Delegatura w [...], Starostwo Powiatowe w [...] zwróciło się o uzgodnienie rozbiórki budynku dawnej kaflarni zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości [...] przy ul. [...]. Do wniosku załączono projekt budowlany rozbiórki przedmiotowego budynku opracowany w maju 2014 r. przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane.
Zdaniem Starosty [...] przedmiotowy budynek figuruje w gminnej ewidencji zabytków Gminy [...] i z tego powodu jego rozbiórka wymaga uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z dnia 23 lipca 2003 roku (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.), zwanej dalej "u.o.z.o.z.", w związku z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), zwanej dalej "pr.bud.", oraz art. 106 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.".
3. Po rozpatrzeniu wniosku Starosty [...] [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją nr [...] z [...] lipca 2016 r. umorzył postępowanie w sprawie uzgodnienia rozbiórki budynku dawnej kaflarni położonej w miejscowości [...] przy ul. [...]. Jako podstawę rozstrzygnięcia Wojewódzki Konserwator wskazał art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b), art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 89 pkt 2 oraz art. 91 ust. 4 pkt 4 i 5 u.o.z.o.z.
Uzasadniając decyzję Wojewódzki Konserwator wyjaśnił, że chociaż budynek dawnej kaflarni faktycznie figuruje w gminnej ewidencji zabytków Gminy [...], to jednak będąc elementem zabytkowego układu urbanistycznego miejscowości [...], wpisanego do rejestru zabytków województwa [...] (oryginalnie: województwa [...]) pod pozycją rejestru [...], podlega ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych, tj. art. 6 ust. 1 lit. b) i art. 7 ust. 1 u.o.z.o.z. W przypadku rozbiórki tego budynku ma więc zastosowanie art. 39 ust. 1 pr.bud., zobowiązujący inwestora do uprzedniego uzyskania pozwolenia od właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Z tego względu Wojewódzki Konserwator nie znalazł podstaw prawnych do zatwierdzenia przedmiotowej inwestycji na podstawie art. 106 k.p.a. w związku z art. 39 ust. 3 pr.bud.
4. Od decyzji Wojewódzkiego Konserwatora skarżąca wniosła do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odwołanie, w którym zarzuciła jej naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne umorzenie postępowania oraz art. 39 ust. 3 i 4 pr.bud. poprzez niezastosowanie tych przepisów w niniejszej sprawie i niedokonanie uzgodnienia planowanej rozbiórki stosownie do złożonego wniosku.
W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że do rejestru zabytków wpisany jest układ urbanistyczny [...], dyskusyjną zaś jest teza, czy obejmuje on budynek zabytkowej kaflarni, ponieważ decyzja o wpisaniu go do rejestru zabytków nie określa w sposób jednoznaczny i precyzyjny granic tego obszaru. Ze względu zaś na fakt, że przedmiotowy budynek niewątpliwie nie jest samodzielnie wpisany do rejestru zabytków, do jego rozbiórki nie jest wymagane uprzednie uzyskanie pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora na prowadzenie robót, wystarczy jedynie pozwolenie organu budowlanego uzgodnione z Wojewódzkim Konserwatorem.
5. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] września 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 u.o.z.o.z. oraz art. 17 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Uzasadniając decyzję, organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowy budynek dawnej kaflarni położony jest na obszarze wpisanym do rejestru zabytków i z tego powodu jego rozbiórka wymaga uzyskania pozwolenia od właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków, na podstawie art. 39 ust. 1 pr.bud. w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z.o.z., a nie jedynie uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków zgodnie z art. 39 ust. 3 pr.bud.
Na marginesie zasadniczych rozważań organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 39 ust. 3 pr.bud. powinno mieć formę postanowienia, a nie decyzji, jak w rozpatrywanej sprawie. Uchybienie to nie uzasadnia jednakże uchylenia zaskarżonej decyzji.
6. Z rozstrzygnięciem Ministra nie zgodziła się skarżąca, wnosząc datowaną na [...] października 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji organu drugiej instancji zarzuciła:
1) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, na skutek:
a) błędnego ustalenia w ślad za organem pierwszej instancji, że przedmiotowy budynek dawnej kaflarni położony jest na terenie wpisanym do rejestru zabytków mimo że decyzja w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków z [...] kwietnia 1981 r. ma następującą treść:
- nie wymienia budynku byłej kaflarni jako położonego na obszarze objętym ochroną, choć wymienia inne obiekty i budynki, w tym ratusz i tzw. zespół kościelny;
- określa granice strefy ochrony konserwatorskiej tylko opisowo, a przez to w sposób nieprecyzyjny, nie pozwalający na ustalenie, czy budynek dawnej kaflami położony jest na terenie objętym ochrona konserwatorską;
- nie posiada załącznika mapowego z zaznaczonymi granicami strefy ochrony konserwatorskiej, z którego wynikałoby, że działka nr [...] zabudowana budynkiem dawnej kaflarni wchodzi w skład obszaru wpisanego do rejestru zabytków;
b) nie odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zebranych dowodów na których oparł rozstrzygnięcie oraz twierdzeń i zarzutów skarżącej, podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a przez to sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie odpowiadającego wymogom wynikającym z art. 107 ust. 3 k.p.a.;
2) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie:
a) art. 39 ust. 1 pr.bud poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten w okolicznościach niniejszej sprawy ma zastosowanie mimo, że wniosek o uzgodnienie rozbiórki budynku dawnej kaflarni dotyczy obiektu niewpisanego do rejestru zabytków, lecz tylko ujętego w gminnej ewidencji zabytków, a nadto że sam budynek danej kaflarni nie jest położony na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, a w konsekwencji przyjęcie, że wymagane jest przed wydaniem decyzji o rozbiórce (wbrew brzmieniu tego przepisu) uzyskanie pozwolenia na prowadzenie robót wydanego przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków;
b) art. 39 ust. 3 pr.bud. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie ma zastosowania, mimo że wniosek o uzgodnienie rozbiórki budynku dotyczy obiektu budowlanego niewpisanego do rejestru zabytków, lecz ujętego w gminnej ewidencji zabytków, a nadto że sam budynek dawnej kaflami nie jest położony na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, a konsekwencji błędne przyjęcie, że wymagane jest przed wydaniem pozwolenia na rozbiórkę (wbrew brzmieniu tego przepisu) uzyskanie pozwolenia na prowadzenie robót wydanego przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Dodatkowo, w uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że jej zdaniem budynek dawnej kaflarni nie jest położony na terenie objętym ochroną konserwatorską, ponieważ decyzja w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków z [...] kwietnia 1981 r. nie wymienia przedmiotowego budynku jako położonego na obszarze objętym ochroną, choć wymienia inne obiekty i budynki. Zdaniem skarżącej niewymienienie w powyższej decyzji z [...] kwietnia 1981 r. przedmiotowego budynku było działaniem świadomym i racjonalnym, oraz świadczy o uznaniu tego obiektu za nie wchodzący w skład będącego przedmiotem ochrony konserwatorskiej układu urbanistycznego [...] z końca XV w. przekształconego po 1572 r. i 1793 r. Skarżąca podkreśliła, że przedmiotowa budowla nie pochodzi ze wskazanego okresu, została bowiem wybudowana około roku 1910, a więc nie jest objęta ochroną konserwatorską.
Skarżąca podniosła również, że bezpodstawne rozszerzenie obszaru ochrony na budynek starej kaflarni jest niedopuszczalną rozszerzającą interpretacją decyzji o wpisaniu układu urbanistycznego na listę zabytków ingerującą w prawo własności, a przez to naruszeniem art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
7. Odpowiadając [...] listopada 2017 r. na powyższą skargę, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
8. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaniem podstawy prawnej.
W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a przez to skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
9. Rozstrzygnięcie przez Sąd rozpatrywanej sprawy wymaga udzielenia odpowiedzi na dwa istotne pytania:
– czy przedmiotowy budynek dawnej kaflarni położony jest na obszarze historycznego układu urbanistycznego, a przez to, czy objęty jest ochroną na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b), w zw. z art. 3 pkt 12, art. 9 ust. 3 u.o.z.o.z. dotyczących właśnie ochrony konserwatorskiej układów urbanistycznych i ruralistycznych; oraz
– czy fakt niewymienienia we wpisie do rejestru zabytków historycznego układu urbanistycznego [...] (miejscowości [...]) budynku kaflarni, przy jednoczesnym wpisaniu tego budynku do gminnej ewidencji zabytków tego budynku, powoduje że rozstrzygnięcie w przedmiocie rozbiórki przedmiotowego budynku powinno zapaść na podstawie art. 39 ust. 1 pr.bud. w postaci pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych, czy też na podstawie art. 39 ust. 3 pr.bud. w postaci pozwolenia właściwego organu architektoniczno-budowlanego w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków?
Rozstrzygnięcie pierwszej kwestii okazuje się względnie łatwe, wynika bowiem z wpisu do rejestru zabytków. Ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1981 r. w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków (k. 6 akt admin.), wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i muzeach wynika, że do rejestru zabytków województwa bielskiego [obecnie województwo śląskie] wpisano:
"Układ urbanistyczny [...] z końca XV w. przekształcony po 1572 i 1793 wraz z zabudową i historycznym zarysem działek budowlanych przyrynkowych, zabudową przyuliczną zwartą, ratuszem i zespołem kościelnym oraz układem komunikacyjnym w obrębie strefy ochrony konserwatorskiej. Granice strefy ochrony konserwatorskiej sięgają od zach. - wzdłuż dawnej ul. [...], jej przedłużenia w kierunku południowym do zakola rzeki [...], wzdłuż rzeki [...] i drogi w kierunku [...], aż do wylotu ul. [...] na pn.-wsch. Od pn.: granica ta przebiega po terenach dawnych stawów, obejmując je jako otulinę na tyłach parcel zabudowy przyulicznej ul. [...] pierzei pn. rynku. Od pn. zach. granica strefy ochronnej dochodzi do ul. [...] na wysokości grobli dawnych stawów. Otulinę strefy od zachodu stanowią tereny aż po linię kolejową. Decyzja obejmuje całość zabudowy historycznej, układ komunikacyjny i tereny dawnych stawów w granicach strefy ochrony konserwatorskiej i otulinowej" (pisownia oryg.).
Analiza treści wpisu w rejestrze zabytków w kontekście publicznie dostępnej mapy miejscowości [...] [vide: [...]] wyraźnie prowadzi do wniosku, że budynek dawnej kaflarni z całą pewnością położony jest na obszarze historycznego układu urbanistycznego. Wpis w rejestrze zabytków wskazuje, że od zachodu granicę ww. układu urbanistycznego wyznacza ul. [...] i jej przedłużenie w kierunku południowym do zakola rzeki [...]. Tymczasem kaflarnia zlokalizowana jest przy ul. [...], która znajduje się na wschód (na prawo) od linii ul. [...] i jej przedłużenia w kierunku [...], tj. najprawdopodobniej ul. [...] lub [...] i [...]. Natomiast teren od wymienionych ulic na zachód, aż po linię kolejową, stanowi tzw. otulinę strefy ochrony konserwatorskiej (w świetle obecnie obowiązujących przepisów: "otoczenie zabytku" - art. 3 pkt 15 u.o.z.o.z.).
Dodatkowo, ul. [...] nosi swą nazwę od znajdującego się tuż obok kościoła pod wezw. [...] w [...]. Nie jest to najstarsza budowla w [...], ale największa wśród budynków historycznych. Informacja turystyczna opisuje ten kościół jako "typową, późnobarokową budowlę, wzniesioną pod koniec XVIII wieku". Położenie kaflarni w pobliżu wymienionego kościoła i wzdłuż wytyczonej po łuku ul. [...] nie powinno pozostawiać wątpliwości, że przedmiotowy budynek stanowi część historycznie ukształtowanego układu urbanistycznego, nawet jeśli powstał – jak wskazuje skarżąca – ok. 1910 r.
Wartości historycznej dawnej kaflarni nie pomniejsza również fakt, że budynek kaflarni jest obiektem o charakterze gospodarczym, a nie sakralnym, publicznym (jak np. ratusz) lub mieszkalnym (jak domy z XIX w. przy ul. [...] w północno-wschodniej części układu urbanistycznego, a także dalej na zachód, przy ul. [...]). Wpis w rejestrze zabytków wyraźnie stanowi, że "decyzja obejmuje całość zabudowy historycznej, układ komunikacyjny i tereny dawnych stawów w granicach strefy ochrony konserwatorskiej i otulinowej".
Drugą kwestią wymagającą podjęcia i rozstrzygnięcia jest z kolei prawidłowa interpretacja przepisów prawa wskazywanych jako znajdujące zastosowanie w rozpatrywanej sprawie oraz ustalenie samego wpisu układu urbanistycznego do rejestru zabytków.
Zdaniem skarżącej w sprawie powinien być zastosowany art. 39 ust. 3 pr.bud. Przepis ten stanowi, że "W stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków". Skarżąca proponuje przy tym następujące rozumowanie: skoro budynek dawnej kaflarni nie jest wymieniony wprost w rejestrze zabytków, to znaczy że nie jest w ogóle wpisany do rejestru, a jednocześnie jego ochrona polega na ujawnieniu budynku w gminnej ewidencji zabytków. W ten sposób – zdaniem skarżącej – spełnione są oba warunki hipotezy normy prawnej wyrażonej w art. 39 ust. 3 pr.bud. i powinna być zastosowana dyspozycja: wyłącznie uzgodnienie konserwatorskie.
W opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę przedstawiona interpretacja art. 39 ust. 3 pr.bud. jest błędna, gdyż pomija treść art. 39 ust. 1 pr.bud. oraz art. 9 ust. 3 w zw. z art. 3 pkt 12 u.o.z.o.z. Kluczowe znaczenie dla ustalenia normatywnej podstawy rozstrzygnięcia ma bowiem wykładnia systemowa obejmująca kilka przepisów zawartych w dwóch odrębnych aktach normatywnych (tu: ustawach), a nie wyłącznie wykładnia językowa art. 39 ust. 3 pr.bud.
Natomiast wskazany wyżej art. 39 ust. 1 pr.bud. stanowi, że prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Oznacza to, że pozwolenie wymagane jest w dwóch przypadkach: (1) gdy roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 pr.bud. (budowa, przebudowa, montaż, remont lub rozbiórka obiektu budowlanego) prowadzone mają być w odniesieniu do konkretnego obiektu (nieruchomości) wpisanej wprost do rejestru zabytków, a także (2) gdy takie roboty mają mieć miejsce na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, tj. w jakimkolwiek miejscu tego obszaru. Jeśli zatem do rejestru zabytków wpisano historyczny układ urbanistyczny (w rozumieniu art. 3 pkt 12 u.o.z.o.z.), a z okoliczności faktycznych ocenionych w kontekście treści takiego wpisu do rejestru zabytków wynika, że obiekt budowlany mający być przedmiotem robót budowlanych ma powstać lub już istnieje, to do takiego przypadku stosuje się właśnie art. 39 ust. 1 pr.bud.
Dopiero trzecim rozwiązaniem jest sytuacja, polegająca na tym, że w rejestrze zabytków nie jest wpisany ani konkretny obiekt, ani historyczny układ urbanistyczny lub ruralistyczny, natomiast określony obiekt jest wpisany w gminnej ewidencji zabytków. Dopiero wówczas zastosowanie powinien znaleźć art. 39 ust. 3 pr.bud.
Przestawiona interpretacja znajduje także swoje potwierdzenie w art. 9 ust. 3 u.o.z.o.z. Przepis ten stanowi, że wpis do rejestru historycznego układu urbanistycznego, ruralistycznego lub historycznego zespołu budowlanego nie wyłącza możliwości wydania decyzji o wpisie do rejestru wchodzących w skład tych układów lub zespołu zabytków nieruchomych. Mówiąc wprost, powołany przepis ustanawia dodatkową zasadę: jest przedmiotem wpisu w rejestrze zabytków wpisany jest historyczny układ urbanistyczny, to konkretny obiekt zlokalizowany na obszarze wskazanym w rejestrze zabytków może, ale nie musi być dodatkowo wpisany odrębnie do rejestru zabytków. Takie podwójne wpisy zwiększa ochroną konserwatorską, zwłaszcza przez konkretyzację cech obiektu chronionego. Brak podwójnego wpisu (obszaru układu urbanistycznego i konkretnego obiektu) sprawia, że ochrona konserwatorska będzie nieco słabsza, ale nie może to prowadzić do uznania, że mamy do czynienia z obiektem niewpisanym do rejestru zabytków. Nie ma zatem podstaw do zastosowania w sprawie art. 39 ust. 3 pr.bud.
Odnosząc powyższe zasady do okoliczności rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że stanowisko skarżącej jest błędne. Nie budzi wątpliwości fakt wpisania do rejestru zabytków województwa [...] (oryginalnie: woj. [...]) "układu urbanistycznego [...]" ([...]). Z przedstawionej wyżej analizy treści wpisu do rejestru zabytków oraz układu ulic i zabudowy w [...] wynika, że ul. [...] i sąsiadujące z nią obiekty, w tym dawna kaflarnia, znajdują się na obszarze objętym ochroną konserwatorską w ramach (w granicach) historycznego układu urbanistycznego. Nie może zatem budzić wątpliwości, że warunkiem wykonywania robót budowlanych przy budynku kaflarni jest uzyskanie – zgodnie z art. 39 ust. 1 pr.bud. – pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
10. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest prawidłowa, a skarga niezasadna.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło