VII SA/Wa 2617/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2014 r. sprawy ze skargi L. G. i W. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki dobudowy pomieszczenia gospodarczego skargę oddala. Decyzją nr [...] z dnia [...].10.2013 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] .07.2013 r., nakazującą L. i W. G. rozbiórkę samowolnej dobudowy pomieszczenia gospodarczego o wymiarach ok. 1,94 m x 5,30 m do budynku garażowego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gm. [...]. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 08.09.2011 r. na nieruchomości położonej w miejscowości [...], gm. [...] organ powiatowy ustalił, że inwestorzy – L. i W. G. dokonali dobudowy pomieszczenia gospodarczego o wymiarach ok. 1,94 m x 5,30 m do budynku garażowego w odległości 96 cm od granicy działki, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Pismem z dnia 12.09.2011 r. PINB w [...] zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek B. i W. F. – właścicieli sąsiedniej działki, postępowania w sprawie samowolnej dobudowy pomieszczenia gospodarczego do budynku garażowego. Następnie organ pierwszej instancji decyzją nr [...] z dnia [...].11.2011 r. nakazał L. i W. G. rozbiórkę samowolnej dobudowy pomieszczenia gospodarczego. Wskutek odwołania inwestorów wskazana decyzja została uchylona decyzją [...]WINB nr [...]z dnia [...].01.2012 r i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2012 r wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie ośmiu miesięcy określonych dokumentów wymaganych do legalizacji przedmiotowego obiektu. Następnie w związku z wnioskiem inwestorów dotyczącym przedłużenia terminu wykonania nakazanych czynności do dnia 30 czerwca 2013r organ I instancji postanowieniem z dnia [...].10.2012 r, nr [...] zmienił swoje wcześniejsze postanowienie w części dotyczącej terminu, określając nowy termin do dnia 30 czerwca 2013r. Organ powiatowy pismem z dnia 21.11.2012 r zwrócił się do Urzędu Gminy [...] z zapytaniem, czy inwestorzy wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji i w jakim terminie powyższa decyzja może zostać wydana. Wójt Gminy [...] pismem z dnia 28.11.2012 r. wyjaśnił, że inwestorzy w dniu 26 marca 2012r wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie pomieszczenia gospodarczego do budynku garażowego jednak pomimo wszczęcia postępowania inwestorzy zmieniają rodzaj powstałej inwestycji dlatego do chwili obecnej nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Jednocześnie Wójt Gminy [...] wyznaczył inwestorom ostateczny termin określenia rodzaju powstałej inwestycji do dnia 30 czerwca 2013 r. Pomimo upływu ostatecznego terminu inwestorzy nie wykonali nałożonych obowiązków dlatego PINB w [...] decyzją nr [...] z dnia [...].07.2013 r. wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał L. i W. G. rozbiórkę samowolnej dobudowy przedmiotowego pomieszczenia gospodarczego. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie w ustawowym terminie złożyli L. i W. G.. Przechodząc do rozpoznania odwołania, organ odwoławczy podkreślił, iż organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego zastosował w niniejszej sprawie właściwy tryb postępowania, który został wskazany w decyzji [...]WINB z dnia [...].01.2012 r., nr [...]. W ocenie organu odwoławczego dobudowa pomieszczenia gospodarczego do istniejącego budynku garażowego nie mieści się w skonkretyzowanych przypadkach zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wskazanych w art. 29 i 30 Prawa budowlanego. Wykonana dobudowa pomieszczenia gospodarczego podlegała obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiada. Determinuje to konieczność zastosowania dyspozycji art. 48 Prawa budowlanego. Z uwagi na przewidzianą przepisami Prawa budowlanego możliwość legalizacji samowoli budowlanej, organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2012 r wydanym na podstawie art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego zobowiązał inwestora do wykonania w zakreślonym terminie obowiązku przedłożenia wskazanej dokumentacji. Inwestor nie wykonał nałożonego obowiązku co skutkowało wydaniem na podstawie art. 48 ust 1 Prawa budowlanego decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnej dobudowy. [...]WINB podkreślił, że zalegalizowanie samowoli budowlanej w sytuacji, gdy inwestor nie spełnił nałożonego na niego w postanowieniu obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów jest niedopuszczalne. Niespełnienie przez inwestora nałożonych obowiązków w wyznaczonym terminie oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego, zgodnie z najnowszym orzecznictwem sądowo-administracyjnym nie można oczekiwać od organu, aby z urzędu dążył do wyegzekwowania od strony przedłożenia wymaganych do legalizacji samowoli budowlanej dokumentów. Organ nie może bowiem wyręczać inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej, gdyż takie działania organu z urzędu byłyby zawsze pokrzywdzeniem pozostałych stron postępowania, które muszą znosić stan naruszenia ich praw (wyrok NSA z dnia 09.05.2013 r., sygn. akt: II OSK 2714/11). [...]WINB stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż zarówno L. G. jak i W. G. otrzymali w dniu 03.03.2012 r., postanowienie nr [...] z dnia [...].02.2012 r.. którym organ powiatowy nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia wymaganych prawem dokumentów, o czym świadczą podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru w/w postanowienia. W związku z tym inwestorzy mieli świadomość wyznaczenia przez organ ostatecznego terminu do wykonania nałożonego na nich obowiązku. Jednocześnie podkreślił, iż organ I instancji na wniosek zobowiązanych postanowieniem Nr [...] z dnia [...].10.2012 r. wydłużył ostateczny termin na złożenie wymaganych prawem dokumentów do dnia 30.06.2013r tj. do terminu określonego przez samych inwestorów. Organ zaznaczył, iż pomimo upływu ostatecznego terminu, który to został określony przez samych inwestorów, L. i W. G. nie przedstawili żadnego dokumentu wymaganego postanowieniem nr [...]z dnia [...].02.2012 r., co mogłoby świadczyć o woli zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej. Ponadto z akt sprawy wynika, że L. i W. G. kilkukrotnie występowali do Urzędu Gminy [...] wnioskując o uszczegółowienie przedmiotu postępowania prowadzonego przed Wójtem Gminy [...] (pismo Urzędu Gminy [...] z dnia 28.11.2012 r.). Z w/w pisma Wójta Gminy [...] wynika, że inwestorzy nie są w stanie wypowiedzieć się co do rodzaju przedmiotowej inwestycji, stąd też brak jest możliwości wydania stosownej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto akta wskazują, iż skarżący zwracali się do Wojewody [...] z prośbą o umorzenie opłaty legalizacyjnej - pomimo, że nie została ona przez organ określona - (pismo [...]UW z dnia 08.05.2013 r.. pismo PINB w [...] z dnia 13.05.2013 r.) oraz nie stawiali się na oględzinach mimo skutecznie doręczonych wezwań organu powiatowego pismo PINB w [...] z dnia 17.05.2013 r.. notatka służbowa z dnia 27.05.2013 r.). W ocenie [...]WINB powyższe postępowanie inwestorów nosi znamiona świadomego wprowadzenia organów państwowych (tj. Wójta Gminy [...], Wojewody [...] i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]) w błąd celem wydłużenia prowadzonego przez organ powiatowy postępowania administracyjnego w sprawie przedmiotowej samowolnej dobudowy pomieszczenia gospodarczego. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy uznał za konieczne odnieść się do pozostałych zarzutów odwołania. Przede wszystkim podkreślił, że wprowadzenie uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...].04.2007 r. regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, w żadnym stopniu nie zwalnia z obowiązku przestrzegania przepisów budowlanych, w tym nakładających obowiązek uzyskania odpowiednich zezwoleń właściwych organów na dobudowanie pomieszczenia gospodarczego. Ponadto sugestia skarżących zawarta w odwołaniu, że [...]WINB decyzją nr [...] z dnia [...].01.2012 r. przesądził o braku przymiotu strony B. i W. F. jest całkowicie nietrafne. Organ odwoławczy podkreślił, że w przytaczanej przez skarżących decyzji tutejszy organ wskazał, iż z uwagi na bliską odległość wynoszącą 96 cm przedmiotowej samowoli budowlanej do granicy z działką B. i W. F. posiadają oni interes prawny w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli L. G. i W. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zdaniem skarżących organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy nie stosując się do wytycznych zawartych we wcześniejszej decyzji kasatoryjnej [...] WINB nr [...] z dnia [...].01.2012 r. Skarżący podnieśli, że w związku z podjętą uchwałą Rady Gminy [...] w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, wykonali dobudowę budynku murowanego gospodarczego - jako altanki śmietnikowej na składowanie odpadów stałych. W trakcie trwania budowy sąsiedzi nie wnosili żadnych uwag, a dobudowa została wykonana profesjonalnie i usytuowana zgodnie z przepisami prawa. Złe pomiary rozgraniczające działkę skarżących z działką B. i W. F. pomniejszyły szerokość działki skarżących o 60 cm co wpłynęło na odległość wybudowanej dobudówki od granicy. Natomiast sąsiedzi wykonali składowisko odkryte na składowanie odpadów domowych przy wspólnej granicy, a działka ich ma charakter działki rolnej, co uzasadnia możliwość swobody kształtowania zabudowy przy granicy, co stwierdził organ I instancji w wydanym postanowieniu nr [...] z dnia [...].02.2012 r. Skarżący podnieśli, że wyznaczony termin do złożenia dokumentów na dzień 30 czerwca 2013r okazał się niemożliwy dla uzyskania warunków zabudowy oraz zgromadzenia kwoty 25.000 zł na pokrycie opłaty legalizacyjnej i kwoty ok. 6.000 zł na przygotowanie dokumentacji i projektu budowlanego do zalegalizowania wybudowanej dobudowy. Skarżący wskazali, że w dniu 25 czerwca 2013r ponownie złożyli wniosek o przedłużenie wyznaczonego terminu celem wywiązania się z nałożonego obowiązku lecz PINB zamiast przedłużyć termin wydał w dniu [...] lipca 2013r decyzję rozbiórkową. Jednocześnie PINB nie uwzględnił pisma Wójta Gminy [...] z dnia 24 maja 2013r dotyczącego przedłużenia do dnia 30 października 2013r terminu w sprawie wypowiedzenia się co do rodzaju projektowanej inwestycji. Skarżący podnieśli, iż w dniu 31 października 2013r zwrócili się ponownie do Wójta Gminy [...] o przedłużenia do dnia 30 marca 2014r terminu w sprawie wypowiedzenia się co do rodzaju projektowanej inwestycji. Skarżący zarzucili organom nadzoru budowlanego brak uwzględnienia sytuacji materialnej skarżących, którzy są emerytami i nie dysponują kwotą potrzebną na uiszczenie opłaty legalizacyjnej dlatego starają się o jej zmniejszenie względnie umorzenie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W niniejszej sprawie skarga nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a tylko taka okoliczność mogłaby uzasadniać uwzględnienie skargi. Bezspornym jest, że skarżący dokonali samowolnej dobudowy pomieszczenia o budynku garażowego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] , gm. [...], w odległości 96 cm od granicy z działką nr ewid. [...]stanowiącą własność B. i W. F. ( protokół oględzin z dnia 17 lipca 2012r ). Pomieszczenie dobudowane do budynku garażowego posiada wymiary ok. 1,94 m x 5,30 , jest konstrukcji murowanej z dachem jednospadowym , krytym blachodachówką. Usytuowane jest na fundamentach i posiada trzy ściany zewnętrzne, a czwarta ściana to ściana garażu. Dobudowa wykonana została w latach 2009-2010, a więc pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane. Ustanowienie w art. 28 wyżej powołanej ustawy, generalnej zasady obowiązkowego uzyskiwania pozwolenia na wykonanie jakichkolwiek robót budowlanych, odnosi się również do omawianej dobudowy. Dobudowa ta nie została wyłączona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, bowiem nie mieści się w dyspozycji art. 29 Prawa budowlanego, który enumeratywnie wylicza obiekty i roboty budowlane nie wymagające uzyskania pozwolenia na budowę. Bezspornym jest, że skarżący nie posiadali wymaganego pozwolenia na budowę. Fakt zrealizowania dobudowy pomieszczenia murowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, obligował organ nadzoru budowlanego do wszczęcia procedury zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane. W niniejszej sprawie taka procedura została wszczęta. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...].02.2012 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie ośmiu miesięcy określonych dokumentów wymaganych do legalizacji przedmiotowego obiektu. Następnie w związku z wnioskiem inwestorów dotyczącym przedłużenia terminu wykonania nakazanych czynności do dnia 30 czerwca 2013r organ I instancji postanowieniem z dnia [...].10.2012 r., nr [...] zmienił swoje wcześniejsze postanowienie w części dotyczącej terminu, określając nowy termin do dnia 30 czerwca 2013r. Pomimo upływu zakreślonego terminu inwestorzy nie przedłożyli żądanych dokumentów co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę dobudowanego pomieszczenia. Decyzja o nakazie rozbiórki wydana w trybie art. 48 ust 1 ustawy Prawo budowlane ma charakter decyzji związanej. Przepis ten posługuje się bowiem określeniem "organ nakazuje". Oznacza to, że w razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę, a inwestor nie wywiązał się z obowiązków przedłożenia żądanych dokumentów ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki. W ocenie Sądu zarzuty skarżących są niezasadne. Wbrew twierdzeniom skarżących, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w postanowieniu z dnia [...].02.2012 r, nr [...] nie wyraził poglądu, aby sąsiednia działka nr ewid. [...] stanowiąca własność B. i W. F. miała charakter działki rolnej. W uzasadnieniu w/w postanowienia stwierdził, że do tutejszego Inspektoratu wpłynęło pismo B. i W. F. na temat przeznaczenia działki nr ewid. [...]. W piśmie tym B. i W. F. wyjaśniają, że w planach zagospodarowania przestrzennego do 2003r działka nr ewid. [...] była zakwalifikowana jako działka budowlana zatwierdzona Uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...].12.1994 r. Nr [...] (Dziennik Urzędowy Województwa [...] Nr [...] poz. [...]) znajdująca się w kompleksie urbanistycznym [...] (tereny zabudowy jednorodzinnej). Tym samym planem, który już utracił swoją ważność objęta była działka skarżących. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uzyskał informację z Urzędu Gminy [...], że obecnie działka nr ew. [...]położona w miejscowości [...], gm. [...]nie jest objęta obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego ( pismo z dnia 10.02.2012r ). Organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały w sprawie właściwy tryb przewidziany w art. 48 Prawa budowlanego. Sytuacja materialna inwestorów nie stanowi podstawy do kolejnego przedłużania terminu na złożenie wymaganej dokumentacji, który to termin już raz na wniosek skarżących został zmieniony. Podsumowując stwierdzić należało, że rozpoznając sprawę samowoli budowlanej organy nadzoru budowlanego prawidłowo wydały decyzje na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania. Bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia pozostają zastrzeżenia skarżących odnośnie wadliwych pomiarów rozgraniczających działkę skarżących z działką B. i W. F.. Uznając, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm.) skargę oddalił. .