VII SA/Wa 262/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-09

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca znaczący majątek (działki o wartości 2,5 mln zł, oszczędności 2000 zł) i osiągająca dochód 3800 zł miesięcznie, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli jej wydatki obejmują raty kredytów i leasingu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli jej sytuacja materialna, uwzględniająca dochody, oszczędności i posiadany majątek, nie wskazuje na niemożność poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Posiadanie znaczącego majątku i osiąganie dochodu pozwalającego na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nawet przy istniejących zobowiązaniach, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący P. K. złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie VII SA/Wa 262/16. Wskazał, że posiada samochód w leasingu, działki o wartości 2,5 mln zł, oszczędności ok. 2000 zł, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z wynagrodzenia 3800 zł. Do zobowiązań zaliczył kredyty na działki i raty leasingowe. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna skarżącego nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać zwolnienie z kosztów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono P. K. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej postanawia: odmówić P.K. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. P. K. złożył na urzędowym formularzu wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie VII SA/Wa 262/16. W treści wniosku skarżący wskazał, że posiada samochód w leasingu, działki – budowlaną i rekreacyjną – o wartości 2,5 mln zł oraz oszczędności w kwocie ok. 2.000 zł. Skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 3800 zł. Do zobowiązań i stałych wydatków zaliczył kredyty na działki, raty leasingowe, czynsz najmu mieszkania. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie dostępu do sądu osobom znajdującym się w sytuacji, w której poniesienie kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego, o którym mowa w art. 246 ustawy, należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych wydatków, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem stopy życiowej, nie uzasadnia natomiast przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy mogą zatem otrzymać wyłącznie osoby znajdujące się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, pozbawione dochodów oraz te, które co prawda uzyskują dochody, ale w wysokości pozwalającej im jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Informacje przedstawione w złożonym wniosku nie wskazują natomiast, aby skarżący znajdował się w takiej sytuacji. Jak wynika z wniosku, P. K. otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 3800 zł. Skarżący posiada działki – budowlaną i rekreacyjną – o wartości 2,5 mln zł oraz oszczędności w kwocie ok. 2.000 zł. Zauważyć ponadto trzeba, że skarżący prowadzi pole namiotowe w C.. W ocenie referendarza sądowego informacje te nie pozwalają uznać skarżącego za osobę ubogą, znajdującą się w sytuacji uniemożliwiającej zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, brak jest więc podstaw do uwzględnienia wniosku. Za przyznaniem prawa pomocy nie przemawia także przywołany w uzasadnieniu wniosku argument, iż stan finansowy skarżącego uległ pogorszeniu w związku z pracami, które mają na celu przygotowanie prowadzonej przez skarżącego działalności do sezonu letniego. W ocenie referendarza sądowego uzyskiwane dochody oraz oszczędności pozwalają skarżącemu na poniesienie kosztów sądowych, zwłaszcza, że wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie wynosi tylko 100 zł. Na zdolności płatnicze skarżącego wskazuje również ustanowienie adwokata z wyboru. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło