VII SA/Wa 262/25

WyrokWSA w Warszawie2025-06-06

Skład orzekający: Leszek Kobylski, Andrzej Nogal, Michał Podsiadło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, waga naruszenia prawa jest na tyle znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa, aby odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż waga naruszenia prawa nie była znikoma, a zatem nie było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie, zwłaszcza w przypadku dużej i skomplikowanej inwestycji drogowej, stanowi naruszenie prawa o wadze większej niż znikoma, ponieważ zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Argumenty finansowe strony skarżącej nie mogą przeważyć nad koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa publicznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na inwestora (Zarząd Województwa Dolnośląskiego, reprezentowany przez D. w W.) za przystąpienie do użytkowania drogi wojewódzkiej przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Po wieloletnim postępowaniu, w tym uchyleniu wcześniejszych decyzji przez NSA, organy ponownie nałożyły karę. Strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia, argumentując m.in. znikomość wagi naruszenia i zaprzestanie naruszania prawa, a także przedawnienie kary. WSA w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie: sędzia WSA Andrzej Nogal asesor WSA Michał Podsiadło (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi D. w W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2024 r. znak: DON.7101.168.2024.AGP w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę 1. Zaskarżonym postanowieniem znak: DON.7101.168.2024.AGP z 15 listopada 2024 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 691/2024 z 24 czerwca 2024 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. 2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach. 2.1. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego 27 września 2018 r. przeprowadził kontrolę budowy pn.: "Skomunikowanie mostu na rzece O. w miejscowości B. z drogą krajową nr [...] i drogą wojewódzką nr [...] – odcinek od drogi powiatowej nr [...] w m. Z. do włączenia do drogi powiatowej nr [...] – od km [...] do km [...] " w zakresie obiektu [...] w km 3+305,65, realizowanej na podstawie decyzji Wojewody Dolnośląskiego z 20 lutego 2017 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Ustalono, że inwestor przystąpił do użytkowania drogi wojewódzkiej, stanowiącej skomunikowanie mostu na rzece O. w miejscowości B. z drogą krajową nr [...] i drogą wojewódzką nr [...] , na odcinku od drogi powiatowej nr [...] w miejscowości Z. do włączenia do drogi powiatowej nr [...] , na odcinku od km [...] do km [...] , bez dopełnienia obowiązków określonych w art. 54 i 55 Prawa budowlanego. 2.2. Postanowieniem z 5 grudnia 2018 r., Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ I instancji), nałożył na inwestora karę pieniężną z tytułu przystąpienia do użytkowania drogi wojewódzkiej, stanowiącej skomunikowanie mostu na rzece O. w miejscowości B. z drogą krajową nr [...] i drogą wojewódzką nr [...] , na odcinku od drogi powiatowej nr [...] w miejscowości Z. do włączenia do drogi powiatowej nr [...] na odcinku od km [...] do km [...] (kategoria obiektu budowlanego nr: XXV, XXVI i XXVIII) w wysokości: [...] zł. Następnie na skutek wniesionego zażalenia, postanowieniem z 4 kwietnia 2019 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ odwoławczy) uchylił w całości ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ponieważ organ ten nie wykazał, że wszystkie obiekty budowlane wchodzące w skład inwestycji są zrealizowane i użytkowane, a ponadto w nieprawidłowy sposób wyliczył karę. 2.3. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z 24 czerwca 2019 r. WINB nałożył na inwestora karę pieniężną z tytułu przystąpienia do użytkowania drogi wojewódzkiej, stanowiącej skomunikowanie mostu na rzece O. w miejscowości B. z drogą krajową nr [...] i drogą wojewódzką nr [...] , na odcinku od drogi powiatowej nr [...] w miejscowości Z. do włączenia do drogi powiatowej nr [...] na odcinku od km [...] do km [...] w wysokości: [...] zł. Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z 23 września 2019 r. GINB uchylił ww. postanowienie organu I instancji w całości i wymierzył inwestorowi - Zarządowi Województwa Dolnośląskiego wykonującemu swoje zadania przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi tj. D. w W. , karę z tytułu przystąpienia do użytkowania drogi wojewódzkiej, stanowiącej skomunikowanie mostu na rzece O. w miejscowości B. z drogą krajową nr [...] i drogą wojewódzką nr [...] , na odcinku od drogi powiatowej nr [...] w miejscowości Z. do włączenia do drogi powiatowej nr [...] na odcinku od km [...] do km [...] , kategoria obiektu budowlanego: IV, XXV, XXVIII, z naruszeniem przepisu art. 54 i art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.; dalej: p.b.), w wysokości: [...] zł. 2.4. Wyrokiem z 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2859/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. w W. (dalej: strony skarżącej) na ww. postanowienie GINB z 23 września 2019 r. 2.5. Na skutek skargi kasacyjnej strony skarżącej, wyrokiem z 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2692/20, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok, postanowienie GINB z 23 września 2019 r. oraz postanowienie WINB z 24 czerwca 2019 r. 2.5.1. W uzasadnieniu tego orzeczenia, NSA wyjaśnił, że nie podzielił oceny prezentowanej przez stronę skarżącą, że ta dopuszczając we wrześniu 2019 r. ruch kołowy w obrębie wybudowanej obwodnicy M. nie naruszała prawa, jako że miała być usprawiedliwiona koniecznością zadośćuczynienia zatwierdzeniu docelowej organizacji ruchu dokonanego przez Marszałka Województwa Dolnośląskiego. Wbrew skarżącej – w stanie faktycznym sprawy – gdzie doszło do jednoznacznego dopuszczenia ruchu kołowego na nowo wybudowanej drodze, co skądinąd zostało publicznie ogłoszone i nagłośnione przez media, doszło do przystąpienia do użytkowania obiektów budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Nie sposób tego stanu faktycznego postrzegać, jako z jednej strony legalnego dopuszczenia ruchu, tyle że w obrębie drogi "w dalszym ciąg w stanie budowy". Zachodziła wobec tego podstawa do nałożenia kary na podstawie art. 57 ust. 7 P.b. 2.5.2. Zdaniem NSA, WSA w Warszawie prawidłowo ocenił postępowanie dowodowe organów nadzoru budowlanego. NSA zgodził się z sądem pierwszej instancji, że skoro bezspornym jest, iż udostępniono sporny odcinek drogi do użytku kołowego, to zarazem udostępniono obiekty budowlane w jej ciągu. Nie wynika z materiału dowodowego ani z wypowiedzi skarżącej, że określone części drogi były wyłączone z użytku. Odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej w skardze kasacyjnej zaznaczono, że wbrew stronie skarżącej, w odniesieniu do takiego zamierzenia, jakim jest droga publiczna, jeżeli bezspornie została ona udostępniona użytkownikom bez ograniczeń, można zakładać, iż oddana została do eksploatacji (użytkowania) jako całość w rozumieniu ciągu komunikacyjnego. Trudno byłoby zakładać, że użytkowanie drogi przez uczestników ruchu drogowego następuje z wyłączeniem skrzyżowań czy mostów w jej ciągu. 2.5.3. NSA stwierdził natomiast, że WSA nieprawidłowo stwierdził, że art. 189f k.p.a., nie znajdzie zastosowania w sprawie. NSA uznał ponadto za zasadne stanowisko strony skarżącej, że art. 59g ust. 5 p.b., do którego odsyła art. 57 ust. 7 p.b., nie uzasadnia twierdzenia, iż zasady związane z zaniechaniem wymierzania kary są kompleksowo uregulowane w p.b., wyłączając zastosowanie art. 189a § 2 k.p.a. NSA uznał, że art. 57 ust. 7 oraz art. 59f i art. 59g p.b., a także przepisy działu III Ordynacji podatkowej nie zawierają uregulowań dotyczących odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub zaistnienia siły wyższej. Zawarcie w ustawie szczególnej regulacji odnoszących się do jednej z instytucji wymienionych w art. 189a § 2 k.p.a. nie oznacza, że automatycznie brak będzie możliwości stosowania przepisów k.p.a. w odniesieniu do innych instytucji, o których mowa w art. 189a § 2 k.p.a. – jeśli ustawa szczególna ich nie reguluje. 2.5.4. W ocenie NSA, powyższe zagadnienie ma istotne znaczenie z punktu widzenia niniejszej sprawy. Strona skarżąca konsekwentnie: już w odwołaniu, a następnie skardze i bardzo szeroko także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiała powody, dla których jej zdaniem należało rozważyć przesłanki odstąpienia od nałożenia spornej kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obwodnicy M. . Nie przesądzając, czy powody te usprawiedliwiają odstąpienie od kary (ocena taka należy do organu), zauważyć można, że skarżąca przedstawia szereg okoliczności dotyczących strony organizacyjnej inwestycji drogowej – od kwestii dotyczących bezpieczeństwa ruchu, kończąc na zagadnieniach związanych choćby z organizacją wykonawstwa i finansowania zamierzenia – które skłoniły ją do umożliwienia ruchu w obrębie wybudowanej drogi. Skarżąca eksponowała też, że nie działała z zamiarem ominięcia wymogu uzyskania pozwolenia na użytkownie obiektu. Finalnie zresztą takie pozwolenia uzyskała. Były to w ocenie NSA zagadnienia, które organ powinien wziąć pod uwagę i ocenić przez pryzmat art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. i stosownie do zajętego stanowiska rozstrzygnąć sprawę. 2.6. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z 24 czerwca 2024 r. nr 691/2024, wydanym na podstawie art. 57 ust. 7. art. 59f, art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186; dalej: p.b.) w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.), WINB wymierzył karę pieniężną inwestorowi: Zarządowi Województwa Dolnośląskiego wykonującemu swoje zadania przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi tj. D. w W. z tytułu przystąpienia do użytkowania drogi wojewódzkiej, stanowiącej skomunikowanie mostu na rzece O. w miejscowości B. z drogą krajową nr [...] i drogą wojewódzką nr [...] , na odcinku od drogi powiatowej nr [...] w miejscowości Z. do włączenia do drogi powiatowej nr [...] na odcinku od km [...] do km [...] , kategoria obiektu budowlanego nr: IV, XXV, XXVIII z naruszeniem przepisu art. 54 i 55 Prawa budowlanego w wysokości: [...] zł. 2.7. W następstwie zażalenia wniesionego przez stronę skarżącą, zaskarżonym postanowieniem z 15 listopada 2024 r. znak: DON.7101.168.2024.AGP, GINB utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji. 2.7.1. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, GINB wskazał, że inwestycja została zrealizowana w oparciu o decyzje Wojewody Dolnośląskiego: nr 1/13 z 5 lutego 2013 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Łącznik Aglomeracyjny [...] - Skomunikowanie mostu na rzece O. w miejscowości B. z drogą krajową nr [...] i drogą wojewódzką nr [...] – odcinek od drogi powiatowej nr [...] w m. Z. do włączenia do drogi powiatowej nr [...] '' (następnie w części wygaszonej decyzją nr 5/17 z 7 kwietnia 2017 r.); nr [...]z [...] września 2016 r. o pozwoleniu na budowę inwestycji pn.: "Budowa drogi wojewódzkiej na terenie działki nr [...] , obr. M. a, km [...] - [...] "; nr [...] z [...] lutego 2017 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej "Skomunikowanie mostu na rzece O. w m. B. z drogą krajową nr [...] i drogą wojewódzką nr [...] - odcinek od drogi powiatowej nr [...] w m. Z. do włączenia do drogi powiatowej nr [...] - od km [...] do km [...] ". GINB przypomniał, że przed przystąpieniem do użytkowania inwestor zobowiązany był do uzyskania pozwolenia na użytkowanie zgodnie z treścią art. 55 p.b., o czym został pouczony w decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor rozpoczął jednak użytkowanie obiektów budowlanych przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie, co nie było kwestionowane przez NSA. W związku z tym została na niego nałożona kara administracyjna, która jest nakładana w każdym przypadku samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55 p.b. 2.7.2. Organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 59f ust. 1-3 p.b., wskazując, że w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi [...] zł . Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy. Zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo budowlane, drogi (w tym kolejowe drogi szynowe) zostały zaliczone do kategorii XXV, drogowe i kolejowe obiekty mostowe, jak: mosty, estakady, wiadukty do kategorii XXVIII, zaś elementy dróg publicznych i kolejowych dróg szynowych, takie jak: skrzyżowania, wjazdy, zjazdy – do kategorii IV. Współczynnik kategorii obiektu (k) w odniesieniu do wskazanych kategorii obiektów wynosi dla drogi k=1,0, zaś dla mostów i wiaduktów k=5,0, dla elementów dróg publicznych – skrzyżowania k=5,0. GINB wskazał, że jeśli w skład inwestycji wchodzi kilka obiektów budowlanych zaliczanych do różnych kategorii, to kara ta będzie stanowiła sumę kar obliczonych dla różnych kategorii. W związku z tym, organ odwoławczy ustalił na podstawie projektu budowlanego, że w skład użytkowanej drogi wojewódzkiej wchodzą: droga o długości 3,908 km (kategoria XX\/), obiekty mostowe o łącznej długości 56,31 m (wiadukt kolejowy [...] o długości 14,1 m, most [...] o długości 21,31 m oraz most [...] o długości 20,9 m) (kategoria XXVIII), jak również elementy dróg publicznych (skrzyżowania drogi wojewódzkiej z: drogą powiatową nr [...] w km [...] , drogą powiatową nr [...] w km [...] i droga powiatową nr [...] w km [...] (kategoria IV). GINB wskazał, że w związku ze stwierdzeniem użytkowania jedynie obiektów trzech ww. kategorii karę wyliczono na podstawie iloczynu dziesięciokrotności stawki opłaty s – [...] zł , współczynnika kategorii obiektu budowlanego k oraz współczynnika wielkości obiektu budowlanego w. Wyjaśniono, że karę stanowiącą sumę kar obliczonych dla różnych kategorii wyliczono w następujący sposób: – dla obiektów kategorii IV - elementy dróg publicznych (skrzyżowania): s – [...] zł ; k - 5,0; w - 1,0. Wysokość kary = 10 x [...] zł x 5,0 x 1,0 = [...] zł, – dla obiektów kategorii XXV - droga: s - [...] zł ; k -1,0; w (długość >1-10 km) - 1,5. Wysokość kary = 10 x [...] zł x 1,0 x 1,5 = [...] zł, – dla obiektów kategorii XXVIII - drogowe obiekty mostowe (mosty, wiadukty, przepusty): s - [...] zł ; k - 5,0; w (długość > 20-100 m) -1,5. Wysokość kary = 10 X [...] zł X 5,0 X 1,5 = [...] zł. Zatem łączna wysokość kary = [...] zł + [...] zł + [...] zł = [...] zł. GINB podkreślił, że NSA nie podważył wysokości nałożonej kary za samowolne przystąpienie do użytkowania, stąd należy przyjąć, że została ona naliczona w prawidłowej wysokości. 2.7.3. Następnie GINB rozważył możliwość zastosowania w sprawie art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. Wskazał, że do użytkowania przedmiotowej drogi wojewódzkiej przystąpiono we wrześniu 2018 r.. a pozwolenie na użytkowanie zostało udzielone 26 czerwca 2019 r., w drodze decyzji WINB nr 800/2019 oraz nr 801/2019. 2.7.4.1. GINB uwzględnił, że strona skarżąca, domagając się odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, podniosła, że postanowienie z 24 czerwca 2024 r. wymierzające karę pieniężną w wysokości [...] zł wpłynęło do siedziby strony 27 czerwca 2024 r. Jednostka nie przewidywała w planie finansowym na rok 2024 wydatku w celu realizacji tego postanowienia i w chwili obecnej nie dysponuje tak znacznymi środkami finansowymi. Pozyskanie kwoty [...] zł wiązałoby się z koniecznością podjęcia szeregu czasochłonnych działań formalno-prawnych. W szczególności wymagałoby to uzyskania zgody organów stanowiących i wykonawczych Samorządu Województwa Dolnośląskiego na zmianę planu finansowego, co obejmuje zwiększenie środków. Podjęcie tych działań jest nie tylko skomplikowane i czasochłonne, ale również wymaga przeprowadzenia procedur administracyjnych, które mogą znacznie opóźnić możliwość realizacji postanowienia. (...) Strona pozyskała już pozwolenie na użytkowanie obiektów budowlanych, których dotyczy skarżone postanowienie, (...). Na etapie prowadzonego postępowania o wydanie pozwolenia na użytkowanie organ nadzoru budowlanego nie stwierdził, aby nowo powstałe obiekty były niezgodne z wydanymi pozwoleniami. (...) Realizacja budowy została zakończona 10 sierpnia 2018 r. Termin umowny wiążący Wykonawcę robót z Inwestorem upłynął 10 września 2018 r. Przedłużenie realizacji umowy przez Wykonawcę w celu utrzymania zabezpieczenia terenu budowy, zaplecza budowy oraz składu osobowego, niezbędnej kadry generowałoby dla strony koszty oszacowane przez Wykonawcę na około [...] zł brutto miesięcznie (m.in.: koszt wydłużenia gwarancji należytego wykonania umowy, koszt przedłużenia umowy z Inżynierem Kontraktu, koszt wydłużenia gwarancji należytego wykonania usługi). Wskutek niezwykle przewlekłego postępowania prowadzonego przez RDOŚ we Wrocławiu oraz GDOŚ w Warszawie, budowa drogi została zakończona przed wydaniem zamiennej decyzji środowiskowej. Pozostawienie wykonanej drogi bez umożliwienia ruchu na długi czas jest sprzeczne z interesem społecznym, jak również potencjalnie mogłoby prowadzić do znacznych dewastacji wykonanych prac w przypadku braku ruchu na drodze (kradzieże elementów wyposażenia drogi, wandalizm). Nałożenie kary pozbawia zarząd dróg wojewódzkich (jednostka samorządowa) możliwości realizacji działań statutowych, takich jak budowa, remonty i utrzymanie dróg. (...) Inwestycja była dofinansowana ze środków unijnych, a obowiązujący termin rozliczenia finansowego upływał wraz z końcem roku 2018. Brak możliwości wydłużenia terminu rozliczenia zadania i oczekiwanie na zakończenie procedury zmiany decyzji środowiskowej przez RDOŚ groziłoby poniesieniem kosztów korekty finansowej lub utratą dofinansowania zewnętrznego, ze szkodą dla budżetu Województwa Dolnośląskiego, który w pełni byłby zmuszony ponosić cały koszt inwestycji. (...) Zarząd drogi, mając na względzie przede wszystkim bezpieczeństwo i interes społeczny, podjął decyzję o wyprowadzeniu ruchu tranzytowego z miejscowości M. a (gdzie znajduje się duży kompleks szkolny, siedziba Urzędu Gminy oraz centrum lokalnej społeczności). (...) Wyprowadzenie ruchu tranzytowego z M. w znaczny sposób zmniejszyło zagrożenie powstania kolizji na istniejącym jednopoziomowym skrzyżowaniu linii kolejowej nr [...] z drogą powiatową [...] przebiegającą przez miejscowość M. a. Wprowadzenie docelowej organizacji ruchu miało kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego i kolejowego. Wyeliminowanie ruchu tranzytowego z obszarów o dużej gęstości zaludnienia oraz miejsc newralgicznych, takich jak kompleksy szkolne i urzędy, znacząco zmniejszyło ryzyko wypadków i kolizji, przyczyniając się do ochrony życia i zdrowia mieszkańców oraz użytkowników dróg.(...) Udostępnienie obiektu przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie skutkowało żadnymi negatywnymi następstwami, ponieważ roboty budowlane zostały zrealizowane prawidłowo — zgodnie ze sztuką budowlaną i projektami, a także uzyskano wszelkie niezbędne zatwierdzenia, czego potwierdzeniem jest ostatecznie stanowisko organu, wydającego pozwolenie na użytkowanie. (...) waga potencjalnego naruszenia prawa w niniejszej sprawie jest znikoma, a Inwestor zaprzestał naruszania prawa. 2.7.4.2. GINB podkreślił, że w przypadku postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jego istotą jest ustalenie, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób, który został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to bowiem końcowy etap procesu inwestycyjnego skierowany na sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego. Konsekwencją udzielenia pozwolenia na użytkowanie lub dokonania skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego jest uznanie przez organ, iż proces budowlany został zakończony. Biorąc powyższe po uwagę GINB stwierdził, że inwestycja została zakończona nie w dniu samowolnego przystąpienia do użytkowania, ale w dniu kiedy udzielono pozwolenia na użytkowanie. Inwestor przystąpił do użytkowania z pominięciem obowiązkowej kontroli budowy, którą przeprowadza się w celu stwierdzenia jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym. Wyjaśniono, że przeprowadzenie obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a Prawa budowlanego, jest możliwe dopiero po wniesieniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie. W niniejszym przypadku przystąpienie do użytkowania przedmiotowej drogi wojewódzkiej nastąpiło 14 września 2018 r., a wnioski o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wpłynęły do WINB 4 grudnia 2018 r. Inwestor uzupełnił je 14 stycznia 2019 r. Przypomniano, że obowiązkową kontrolę, w myśl art. 59c p.b., organ przeprowadza przed upływem 21 dni od dnia doręczenia wezwania albo uzupełnionego wezwania. O terminie obowiązkowej kontroli organ zawiadamia inwestora w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania albo uzupełnionego wezwania. Zatem inwestor przystąpił do użytkowania obiektów budowlanych z pominięciem obowiązkowej procedury sprawdzenia przez organ nadzoru zgodności wykonanych robót z pozwoleniem na budowę, w tym parametrów technicznych obiektu, wyrobów budowlanych pod kątem spełnienia wymagań szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego. 2.7.4.3. GINB przyjął, że wprawdzie inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie, ale udostępnił obiekt budowlany do użytkowania zanim organ nadzoru sprawdził, czy inwestycja nie stwarza zagrożeń dla zdrowia i życia ludzkiego. Nie można więc stwierdzić, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Skutkiem pobłażliwego traktowania takich przypadków mogą być kolejne próby przystąpienia do użytkowania bez uzyskania koniecznego stanowiska organu nadzoru. W ocenie GINB, stosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. do kar za samowolne użytkowanie obiektu budowlanego nie może prowadzić do tego, że nałożenie kary zależy od tego, czy obiekt został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę, bowiem w tej mierze Prawo budowlane przewiduje odrębne sankcje, w tym kary pieniężne. Kara za samowolne użytkowanie dotyczy zaś naruszenia samego wymogu uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Tym bardziej na odstąpienie od nałożenia kary nie mogą wpływać kwestie związane z finansami inwestora ani jego zobowiązaniami cywilnoprawnymi. W ocenie GINB, O tym, że przedmiotowe naruszenie nie było znikome świadczą następujące okoliczności: 1) profesjonalny charakter podmiotu będącego inwestorem, który zna warunki dopuszczania inwestycji do użytkowania, 2) w pełni świadome dopuszczenie się naruszenia, 3) charakter obiektu – droga wraz z obiektami inżynierskimi, a więc duży, skomplikowany obiekt, użytkowany przez bardzo wiele osób. GINB dodał, że "zaprzestanie naruszenia" nie polegało w rozpatrywanej sprawie na wycofaniu się z działania naruszającego prawo, lecz na uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Inwestor od początku wiedział o obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie, jednak zdecydował się rozpocząć użytkowanie obiektu przed jej uzyskaniem z uwagi na określone okoliczności faktyczne. W ocenie, GINB, fakt, iż inwestycja została zrealizowana zgodnie z projektem nie usprawiedliwia przystąpienia do użytkowania przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Ocena tej kwestii należy bowiem do organu nadzoru budowlanego wydającego pozwolenie na użytkowanie i jest podstawową przesłanką jego uzyskania. Nie jest zaś przesłanką umożliwiającą użytkowanie inwestycji bez takiego pozwolenia. W związku z tym, GINB uznał, że nie zachodzi przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa. 3. Pismem z 19 grudnia 2024 r. D. w W. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie GINB, zarzucając jego wydanie z naruszeniem: 1) art. 138 § 1 pkt 1 z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 57 ust. 7 p.b. polegające na błędnym uznaniu, że w niniejszej sprawie skarżący dopuścił się bezprawnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego (drogi wojewódzkiej, stanowiącej skomunikowanie mostu na rzece O. w miejscowości B. z droga krajową nr [...] i drogą wojewódzką nr [...] , na odcinku od drogi powiatowej nr [...] w miejscowości Z. do włączenia do drogi powiatowej nr [...] ) - kategorie obiektów - IV, XXV i XXVIII - podczas gdy skarżący wobec zatwierdzenia nr 438/2017 z dnia 21 lipca 2017 r. wydanego przez Marszałka Województwa Dolnośląskiego, był zobowiązany do 30 czerwca 2018 r. do wprowadzenia na drodze wojewódzkiej, stanowiącej przedmiot skarżonego postanowienia, organizacji ruchu docelowego, czego skutkiem ruch na drodze odbywał się zgodnie z tym zatwierdzeniem; w dacie wprowadzania docelowej organizacji ruchu wszystkie obiekty musiały spełniać warunki, umożliwiające korzystanie z nich zgodnie z ich celem, co wynikało również z protokołów odbioru technicznego i zostało ostatecznie potwierdzone w pozwoleniu na użytkowanie, wydanym dopiero 26 czerwca 2019 r. w wyniku przewlekłego procedowania postępowań administracyjnych przez organy administracji publicznej; 2) art 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7, 7a, 7b, 77 i 107 § 3 k.p.a. polegające na powzięciu ustalenia, iż skarżący dopuścił się bezprawnego przystąpienia do użytkowania obiektów budowlanych kategorii IV, XXV XXVII z naruszeniem art. 54 i 55 p.b. w wyniku niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia w sprawie materiału dowodowego, który pozwalałby ewentualnie na wykazanie nieprawidłowości w tym zakresie; 3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1-4 p.b. poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący, przystępując do rzekomo bezprawnego użytkowania drogi wojewódzkiej, stanowiącej skomunikowanie mostu na rzece O. w miejscowości B. z droga krajową nr [...] i drogą wojewódzką nr [...] , na odcinku od drogi powiatowej nr [...] w miejscowości Z. do włączenia do drogi powiatowej nr [...] , a zatem obiektu budowlanego kategorii XXV, dopuścił się jednocześnie użytkowania skrzyżowań (obiektów budowlanych kategorii IV), mostów [...] i [...] oraz wiaduktu [...] (obiektów budowlanych kategorii XXVIII), co przy jedynie ewentualnym przyjęciu zasadności nałożenia kary pieniężnej na skarżącego, doprowadziło do jej nieuzasadnionego zawyżenia 4) art. 189f § 1 pkt 1 w zw. art. 189a § 2 k.p.a. w zw. z. art. 59f p.b. poprzez ich niezastosowanie i nieodstąpienie przez organ od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, podczas gdy w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki obligujące organ do rozstrzygnięcia zgodnie z treścią art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., tj. waga naruszonego prawa była znikoma, a skarżący zaprzestał naruszenia prawa. 5) art. 189g § 1 pkt 1 w zw. z art. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, tj. nałożenie kary pieniężnej mimo upływu pięciu lat od dnia naruszenia prawa i związanych z tym skutków prawnych, a w konsekwencji brak umorzenia postępowania, które stało się w całości bezprzedmiotowe. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji w całości i umorzenie postępowania, a ponadto o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu. 4. W odpowiedzi na skargę, GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 5.1. Należało również mieć na uwadze, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie WINB nr 691/2024 z 24 czerwca 2024 r. zostało wydane na skutek uwzględnienia skargi i skargi kasacyjnej strony skarżącej wyrokiem z 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2692/20. Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie. Ocena prawna może przy tym dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z 1.06.2022 r., III OSK 5044/21, LEX nr 3363091). W związku z tym, zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2191/15, 7 września 2018 r. sygn. akt II OSK 2204/158, 13 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 887/17 – pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 5.2. Kontrola sądowoadministracyjna, przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie. Za podstawę wyrokowania przyjęto stan faktyczny, prawidłowo ustalony przez orzekające w sprawie organy. 6. W pierwszej kolejności Sąd wziął pod uwagę, że podstawą uchylenia poprzednio wydanych postanowień (tj. wyroku NSA z 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2692/20), było nierozważenie przez orzekające w sprawie organy możliwości zastosowania w sprawie art. 189f k.p.a. 6.1. NSA uwzględnił bowiem w zasadzie jedynie dwa z podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów kasacyjnych, tj. zarzuty: 1) nieprawidłowego przyjęcia, iż art. 189f k.p.a. nie znajdzie zastosowania w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy i nie zwrócenie uwagi, iż organy administracji obu instancji nie podjęły rozważenia możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu skarżącego; 2) nieprawidłowego przyjęcia, że art. 59g ust. 5 p.b., do którego odsyła art. 57 ust. 7 p.b., zawiera szczegółowe zasady związane z zaniechaniem wymierzenia kary, a zatem przepisy p.b. w sposób kompletny regulują kwestię kary administracyjnej, a co za tym idzie, iż to wyklucza możliwość stosowania art. 189a § 2 k.p.a. 6.2. Pomimo uchylenia zarówno poprzednio wydanego wyroku WSA w Warszawie, jak i poprzednio wydanych postanowień, NSA jednoznacznie i wyraźnie uznał za nieuzasadnione pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 57 ust. 7 p.b poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach faktycznych sprawy i uznanie, że strona skarżąca powinna podlegać karze pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, jak również zarzut naruszenia art. 7, 7a, 7b, art. 77 i art. 107 par. 3 k.p.a., które polegało na powzięciu ustalenia, iż skarżący dopuścił się bezprawnego przystąpienia do użytkowania obiektów budowlanych kategorii IV, XXV, XVII z naruszeniem przepisu art. 54 i 55 p.b., skutkiem niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia w sprawie materiału dowodowego. W tym zakresie, zarówno orzekające w sprawie organy, jak i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, były związane stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. 6.3. Zagadnienia te nie mogły być zatem odmiennie ocenione przez organy ani przez Sąd w składzie wydającym niniejszy wyrok. Zarówno stwierdzenie deliktu uzasadniającego nałożenie kary, jak i wysokość nałożonej kary nie wzbudziła wątpliwości NSA wydającego wyrok z 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2692/20, a skoro w zaskarżonym postanowieniu chodzi o tę samą karę za ten sam czyn, to kwestia ta nie może już podlegać dalszej weryfikacji na etapie aktualnego postępowania sądowego. Inaczej rzecz ujmując, okoliczności te zostały już prawomocnie przesądzone we wspomnianym wyroku NSA, a skoro obecnie organy nie dokonywały w tym zakresie żadnych modyfikacji (w porównaniu z poprzednio wydanymi postanowieniami), to nie można postawić im skutecznego zarzutu naruszenia prawa. Zarzuty skargi w omawianym zakresie nie mogły zatem doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia. 7. Rzeczywistym przedmiotem sporu w aktualnym kontekście procesowym, była ocena organów, czy w sprawie należało zastosować art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten przewiduje, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. 7.1. Sąd zauważa, że warunkiem zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest kumulatywne zaktualizowanie się obydwu przesłanek wskazanych w tym przepisie, a zatem zarówno znikomej wagi naruszenia prawa jak i zaprzestania naruszenia prawa (zob. wyrok NSA z 20.02.2024 r., II GSK 1160/23, LEX nr 3696767). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela również stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 16.01.2024 r., II GSK 347/23, LEX nr 3689568, w którym podkreślono, że warunkiem legalnego zastosowania (pozytywnego albo negatywnego) kompetencji do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest poczynienie szczegółowych ustaleń faktycznych oraz rozważań prawnych relewantnych prawnie na tle materialnoprawnych przesłanek znikomości wagi naruszenia prawa oraz jego zaprzestania. O ile przesłanka definitywnego ustania stanu naruszenia prawa, rozumianego jako przekroczenie administracyjnoprawnych nakazów lub zakazów, powiązane z powstaniem finansowej odpowiedzialności sankcyjnej, wymaga ustalenia, czy i kiedy stan ten ustał, o tyle w odniesieniu do przesłanki znikomości wagi naruszenia prawa konieczne są bardziej złożone ustalenia faktyczne oraz wartościowania prawne. W wyroku tym NSA trafnie przyjął, że organy będące adresatami kompetencji z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. są zobowiązane uwzględnić skonkretyzowane i powiązane ze specyfiką podstawy materialnoprawnej nałożenia kary pieniężnej oraz stanu odpowiadającego sankcjonowanemu zachowaniu okoliczności faktyczne i prawne, które odnoszą się z jednej strony do samej złożonej podstawy prawnej orzekania o odpowiedzialności sankcyjnej (norma sankcjonowana i norma sankcjonująca) i istotności (na tle wzorców konstytucyjnych) wartości (dóbr) prawnych, które podlegają ochronie za pośrednictwem odpowiedniego reżimu sankcji, oraz znaczenia naruszonego obowiązku dla tej ochrony, z drugiej zaś – do zakresu (np. czasowego, przestrzennego, podmiotowego) i postaci (np. typ kwalifikowany deliktu) stwierdzonego naruszenia prawa, jego skutków negatywnych (w sferze założonych przez prawodawcę celów lub podlegających ochronie wartości wprowadzenia określonych nakazów lub zakazów i sankcji związanych z ich naruszeniem) oraz indywidualnych cech przedmiotowych (istotność lub wpływ okoliczności niezależnych od sprawcy, przyczynienie się osób trzecich) i podmiotowych (np. umyślność, natężenie złej woli) sankcjonowanego zachowania lub sytuacji faktycznej, w której zachowanie to nastąpiło. Wobec powyższego może być uznana za prawidłową tylko taka wykładnia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., która pojęcie wagi naruszenia prawa wiąże z doniosłością aksjologiczną oraz znaczeniem ogólnosystemowym obowiązku prawnego, który został naruszony, istotnością zaistniałego naruszenia prawa (mierzoną stopniem, zakresem, oczywistością lub skalą i charakterem negatywnych skutków) oraz indywidualnymi cechami przedmiotowymi i podmiotowymi sankcjonowanego zachowania na tle okoliczności zewnętrznych względem podmiotu podlegającego ukaraniu. 7.2. Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy dokonały wyczerpującej i prawidłowej analizy możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w odniesieniu do deliktu, za który wymierzyły karę pieniężną. W ten sposób organy te w pełni zastosowały się do oceny prawnej oraz do wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku NSA z 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2692/20. Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika bowiem, że inwestor udostępnił obiekt do użytkowania z pominięciem obowiązkowej procedury sprawdzenia przez organ nadzoru zgodności wykonanych robót z pozwoleniem na budowę, w tym parametrów technicznych obiektu, wyrobów budowlanych pod kątem spełnienia wymagań szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego, a więc bez sprawdzenia czy inwestycja nie stwarza zagrożeń dla zdrowia i życia ludzkiego. Zdaniem Sądu, organy słusznie nie uznały, że oddanie inwestycji drogowej do użytkowania bez dopełnienia wszystkich niezbędnych czynności przewidzianych przez Prawo budowlane stanowi naruszenie prawa o wadze większej niż znikoma. Inwestycja ta podlegała bowiem wielomiesięcznemu wykorzystywaniu przez nieograniczoną liczbę użytkowników drogi, pomimo braku prawidłowego sprawdzenia, czy nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. 7.3. Jak trafnie zauważył GINB, przeciwko zastosowaniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. przemawiała postawa inwestora, który przystąpił do użytkowania spornej drogi wojewódzkiej 14 września 2018 r., a wnioski o udzielenie pozwolenia na użytkowanie (niekompletne) wpłynęły do właściwego organu dopiero 4 grudnia 2018 r. Naruszenie prawa, za które wymierzono zaskarżoną karę skutkowało na udostępnieniu do ruchu drogowego obiektu, pomimo braku sprawdzenia w przewidzianej prawem procedurze parametrów technicznych tego obiektu, jak również wyrobów budowlanych pod kątem spełnienia wymagań szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego. Zatem sam fakt, że ostatecznie inwestor uzyskał pozwolenie na budowę, nie usuwa sytuacji, w której oddał do użytku społeczeństwu inwestycję bez sprawdzenia, czy nie stwarza ona zagrożeń dla zdrowia i życia ludzkiego. GINB słusznie również zwrócił uwagę na to, że inwestor ukarany sporną karą nie jest podmiotem przypadkowym, lecz podmiotem, który wykonuje w sposób stały zadania publiczne w zakresie ruchu drogowego. Strona skarżąca znała zatem swoje obowiązki oraz zasady przystępowania do użytkowania obiektów budowlanych, takich, jak droga. Co więcej, również sam przedmiot inwestycji wskazywał, że do obowiązków inwestora nie sposób podchodzić w lekceważący sposób, skoro jest to droga wraz z obiektami inżynierskimi, a więc duży, skomplikowany obiekt, permanentnie użytkowany przez bardzo wiele osób. Sąd podzielił ponadto stanowisko organów, że skutkiem pobłażliwego traktowania takich przypadków mogłyby być kolejne próby przystąpienia do użytkowania bez uzyskania koniecznego stanowiska organu nadzoru. Nie bez znaczenia jest również to, że inwestycje drogowe już korzystają z wielu ułatwień w procesie inwestycyjno-budowlanym (procedura ZRID) i jednocześnie ustawodawca nie zwolnił ich od obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie i poddania ich czynnościom sprawdzającym na tym etapie. 7.4. Podsumowując, orzekające w sprawie organy, zgodnie ze stanowiskiem NSA wiążącym w niniejszej sprawie, oceniły sporne okoliczności przez pryzmat art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Ocena ta została szczegółowo uzasadniona okolicznościami faktycznymi, ustalonymi w toku kontrolowanego postępowania, jak również wartościami, które legły u podstaw wprowadzenia do porządku prawnego kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu, tj. koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, a zatem podstawowymi obowiązkami władzy publicznej. Sąd nie miał podstaw aby ocenę tę podważyć, tym bardziej, że argumentacja strony skarżącej opierała się przede wszystkim na argumentach o charakterze finansowym, które nie wytrzymują konkurencji z troską o życie i zdrowie ludzkie. 8. W ocenie Sądu w toku kontrolowanego postępowania organy nie naruszyły również art. 189g § 1 pkt 1 w zw. z art. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, tj. nałożenie kary pieniężnej mimo upływu pięciu lat od dnia naruszenia prawa i związanych z tym skutków prawnych, a w konsekwencji brak umorzenia postępowania, które stało się w całości bezprzedmiotowe. Należy w tym miejscu przypomnieć, że stosownie do art. 189h § 4 pkt 1 k.p.a. bieg terminu przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wniesienia środka zaskarżenia od decyzji w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej do sądu administracyjnego. W tym zakresie organ trafnie zauważa, że sprawa dotycząca samowolnego przystąpienia do użytkowania spornych obiektów toczy się od września 2018 r. Postanowienie GINB z 23 września 2019 r. zostało zaskarżone do WSA w Warszawie 29 października 2019 r., a postępowanie sądowoadministracyjne zakończyło się wyrokiem z 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2692/20. Natomiast w świetle art. 189h § 5 pkt 1 k.p.a., termin przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego albo sądu powszechnego właściwego do rozpoznania odwołania od decyzji w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej. Zatem termin przedawnienia spornej kary był zawieszony (tj. nie biegł) od 29 października 2019 r. do 24 sierpnia 2023 r. Nie sposób zatem uznać, aby w dacie wydania zaskarżonego postanowienia upłynął pięcioletni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 189g § 1 k.p.a. 9. Zarzuty skargi okazały się zatem pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Również Sąd nie stwierdził, aby przy wydaniu zaskarżonego aktu doszło do innych uchybień, które uzasadniałyby jego uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności. W tym stanie rzeczy skargę oddalono na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło