VII SA/Wa 2621/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-04
Skład orzekający: Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która ponosi wysokie koszty utrzymania (w tym alimenty) i dysponuje niewielkim dochodem netto, może zostać zwolniona z kosztów postępowania sądowego w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegający na zwolnieniu od kosztów sądowych, może zostać uwzględniony, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy dochód netto po odliczeniu zobowiązań (np. alimentów) jest niewystarczający na pokrycie bieżących wydatków życiowych i kosztów sądowych, przesłanki do przyznania prawa pomocy są spełnione.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawca jest rozwiedziony, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w wysokości 2.084,00 zł brutto miesięcznie. Po odliczeniu alimentów na dwóch synów (po 300,00 zł na każdego) i bieżących wydatków, jego dochód netto wynosi 1.079,00 zł miesięcznie. Wnioskodawca posiada nieruchomości, ale nie posiada zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów. Wskazał, że ze względu na stan zdrowia nie może podjąć pracy i nie otrzymuje pomocy od rodziców.Rozstrzygnięcie
Przyznano W. Z. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2012 r. sygn. akt [...] w przedmiocie : cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami postanawia : przyznać W. Z. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 28 listopada 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez W. Z. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca jest osobą rozwiedzioną, samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest dochód uzyskiwany z tytułu renty w wysokości 2.084,00 złotych brutto miesięcznie.
Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 160 m ², nieruchomość rolną o powierzchnią 0,9 ha oraz dwa budynki gospodarcze. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych oświadczył, że nie posiada.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że uzyskiwany dochód, jakim dysponuje jest w rzeczywistości o wiele niższy od tego wskazanego w formularzu i wynosi 1.079,00 złotych netto miesięcznie. Spowodowane jest to alimentami jakie wnioskodawca płaci na dwóch synów w wysokości po 300,00 złotych na każdego. Oświadczył, że kwotę, jaka pozostaje mu po zapłaceniu alimentów przeznacza na utrzymanie domu (opłaty za energię elektryczną, gaz) oraz na bieżące utrzymanie siebie. Oświadczył, iż pomaga także finansowo swojej byłej żonie, która mieszka z synami na piętrze w jego domu. Dodał, że jest rencistą II grupy i ze względu na stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy. Zaznaczył, że nie otrzymuje pomocy od rodziców, którzy są osobami starszymi, schorowanymi, sami potrzebują pomocy i wsparcia.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał on, iż zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca utrzymujący się samodzielnie jedynie z niewielkiego dochodu, jaki pozostaje mu po zapłaceniu alimentów na rzecz synów, przy ponoszonych wydatkach stałych nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego samodzielnie, bez spowodowania uszczerbku we własnym utrzymaniu koniecznym. Uznano, że kwota 1.079,00 złotych jakie pozostaje wnioskodawcy na zakup żywności, opłaty związane z utrzymaniem domu i bieżące potrzeby życia codziennego jest niewystarczająca, by wnioskodawca mógł samodzielnie ponieść koszty sądowe w sprawie.
Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło