VII SA/Wa 2622/19
WyrokWSA w Warszawie2020-09-30
Skład orzekający: Paweł Groński, Artur Kuś, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, której działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji budowlanej, posiada interes prawny do zainicjowania postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę tej inwestycji?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości nie posiada interesu prawnego w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli jego nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego rozumianym jako teren objęty ograniczeniami w zagospodarowaniu wynikającymi z przepisów prawa. Wpływ inwestycji na nieruchomość musi być wyraźny, indywidualny i umocowany w przepisach prawa administracyjnego, a nie jedynie faktyczny lub cywilnoprawny (np. immisje hałasu).Stan faktyczny
G. W. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody i Starosty zatwierdzających projekt budowlany i udzielających pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej na działce inwestora. GINB umorzył postępowanie z powodu braku interesu prawnego G. W., gdyż jego nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. G. W. zaskarżył tę decyzję, podnosząc, że inwestycja generuje immisje hałasu i inne uciążliwości, które ograniczają korzystanie z jego nieruchomości. WSA w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając brak interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę G. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Protokolant st. sekr. sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]września 2019 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
I.
Decyzją z dnia [...] października 2017 r. znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia, na wniosek G.W. (dalej jako Skarżący), nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającą G. Sp. z o.o. w (dalej jako Inwestor) pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [...], będącej częścią Farmy Wiatrowej [...] na działce nr ew. [...] obręb [...], gmina [...].
Po rozpoznaniu wniosku G. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy GINB decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2017 r.
II.
Po rozpatrzeniu skarg G. W. oraz G.Sp. z o. o. tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 31 października 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 334/18 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję GINB z dnia [...] października 2017 r.
Wskazał, że organ nie dokonał rzetelnej oceny interesu prawnego G. W.o, który został sprecyzowany w podaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wojewody, poprzestając na nieuzasadnionym przekonaniu, że G. W. jest stroną postępowania nadzwyczajnego, co stanowiło naruszenie art. 5, art. 7 i art. 77 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - dalej jako k.p.a.).
Sąd zobowiązał organ by ponownie rozpoznając sprawę należycie i wnikliwie rozważył, czy G.W. posiada interes prawny i z czego go wywodzi. Konieczne jest również wyjaśnienie, na czym ów interes prawny polega i w zależności od poczynionych w tym zakresie ustaleń organ zobowiązany został do wydania decyzji w przedmiocie wniosku albo do umorzenia postępowania z powodu jego podmiotowej bezprzedmiotowości (art. 105 § 1 k.p.a.).
III.
Ponownie badając sprawę GINB decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...], umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r.
Po rozpoznaniu wniosku G. W.o ponowne rozpatrzenie sprawy GINB decyzją z dnia [...] września 2019 r. znak [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję.
Wyjaśnił, że w każdej sprawie budowlanej, w tym także tej prowadzonej w trybie nadzwyczajnym, organ jest zobowiązany ustalić, czy dana osoba posiada interes prawny. W ocenie GINB inwestor wystąpił o pozwolenia na budowę dla poszczególnych wiatraków, zatem niezasadny jest zarzut związany z nieuwzględnieniem skumulowanego oddziaływania elektrowni [...] z pozostałymi elektrowniami wiatrowymi, których nie dotyczy kontrolowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., a które będą się składać na farmę wiatrową.
W toku postępowania G. W. wskazał jako podstawę materialnoprawną swojego żądania przepisy art. 140, 144 Kodeksu cywilnego i art. 112 ustawy Prawo Ochrony Środowiska, art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, art. 20, art. 21 § 1, art. 31, art. 64 § 2 i 3, art. 74 § 1 i 2, art. 68 Konstytucji RP, art. 1 § 2, art. 36, art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Przedłożył także kopie aktów notarialnych dotyczących jego nieruchomości:
- nr ewid. [...], obr. [...], gm. [...] - akt notarialny z [...] lutego 1999 r., rep. A nr [...];
- nr ewid. [...], obr. [...], gm. [...] - akt notarialny z [...] czerwca 2009 r., rep. A nr [...] (KW nr [...]);
- nr ewid. [...], [...], [...] i [...], obr. [...], gm. [...] - akt notarialny z [...] września 1996 r., rep. A nr [...] (KW nr [...]);
oraz odręcznie zaznaczone położenie swoich gruntów na wydrukach map z serwisu Geoportal.
Wskazane działki w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności, jak i w dniu wydania decyzji GINB, objęty był ustaleniami uchwały Rady Gminy [...] z [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] na całym obszarze z wyłączeniem działek: obręb [...]: nr ew[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...]: nr ew. [...], [...], [...], [...], obręb [...]: nr ew. [...], [...], [...], obręb [...]: nr ew. [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Dla działek należących do wnioskodawcy ww. plan miejscowy przewiduje następujące przeznaczenie:
- nr ewid. [...] i [...] oznaczone symbolem RZ - tereny przeznaczone do produkcji rolnej, łąk, pastwisk, nieużytków wraz z niezbędną infrastrukturą i drogami, bez możliwości wprowadzania na nich zabudowy z dopuszczeniem zalesień, oraz obiektów celu publicznego wymienionych w § 8 pkt 1, 2, 3, 5, 6, 9. Na terenach oznaczonych symbolami przeznaczenia RZ zakazuje się wprowadzania jakiejkolwiek zabudowy (§ 58 ust. 1 i 2);
- nr ewid. [...] i [...] oznaczone symbolem RO-2 - tereny przeznaczone dla zabudowy i zagospodarowania związanego z produkcją rolną i agroturystyką; z dopuszczeniem elektrowni wiatrowych; z dopuszczeniem zalesień oraz obiektów celu publicznego wymienionych w § 8 pkt 1, 2, 3, 5, 6, 9, wraz z niezbędną infrastrukturą i drogami (§ 57 ust. 2);
- nr ewid. [...] oznaczona symbolem MU-1 - tereny przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową; zabudowę związaną z produkcją rolną; zabudowę usług nieuciążliwych z zakazem wprowadzania usług handlu o powierzchni sprzedanej większej ni 300 m2 drogi wewnętrzne; obiekty celu publicznego wymienione w § 8 pkt 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9 wraz z niezbędną infrastrukturą i zagospodarowaniem (§ 50 ust. 1);
- nr ewid. [...] oznaczona symbolem RO-1 - tereny produkcji rolnej przeznaczone dla zabudowy i zagospodarowania związanego z produkcją rolą i agroturystyką wraz z niezbędną infrastrukturą i drogami, z dopuszczeniem zalesień oraz obiektów celu publicznego wymienionych w § 8 pkt 1, 2, 3, 5, 6, 9 (§ 57 [...], obr. [...], gm. [...], nie są objęte projektem zagospodarowania terenu co uniemożliwia precyzyjne określenie, w jakiej odległości od ww. działek należących do wnioskodawcy została usytuowana sporna inwestycja. Niemniej jednak analiza danych pochodzących z portalu sip.gison.pl/[...]gmina wykazała, że odległość działki inwestycyjnej nr ewid. [...] od najbliżej usytuowanej względem niej działki nr ewid. [...], należącej do G. W. wynosi ok. 600 m, przy czym działka ta nie jest działką przeznaczoną w planie miejscowym pod zabudowę. Z uwagi na brak możliwości zabudowy działki nr ewid. [...], jak i działki nr ewid. [...] nie sposób doszukać się przepisów, z których wynikałyby jakiekolwiek ograniczenia związane z ewentualną zabudową tych nieruchomości. Sposób oraz możliwość użytkowania tych nieruchomości pozostaną takie same niezależnie od tego, czy przedmiotowa inwestycja zostanie zrealizowana, czy też nie. Z kolei odległość działki inwestycyjnej nr ewid. [...] (na której posadowiony zostanie wiatrak) od najbliżej usytuowanej względem niej działki wnioskodawcy, która przeznaczona jest w planie miejscowym pod zabudowę, tj. działki nr ewid. [...], wynosi ok. 1.700 m. Pozostałe działki należące do Skarżącego znajdują się w jeszcze większej odległości od działki inwestycyjnej nr ewid. [...] i usytuowanych na niej elementów spornej inwestycji.
Uwzględniając przedmiot spornej inwestycji oraz odległości między działką inwestycyjną a działkami należącymi do Skarżącego GINB stwierdził, że działki nr ewid. [...], [...] [...], [...], [...] i [...] obr. [...], gm. [...], nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałby z obowiązujących przepisów prawa, w zakresie możliwości zagospodarowania ww. działek. Innymi słowy G.W. może bez przeszkód zagospodarować działki będące jego własnością, zaś realizacja inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres dopuszczalnego zagospodarowania.
W ocenie GINB Skarżący przymiotu strony w niniejszym postępowaniu nie może wywodzić również z przepisów art. 140 i art. 144 k.c. a także "art. 112 ustawy Prawo Ochrony Środowiska, art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, art. 20, art. 21 § 1, art. 31, art. 64 § 2 i 3, art. 74 § 1 i 2, art. 68 Konstytucji RP, art. 1 § 2, art. 36, art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami".
Wiążące w sprawie stanowisko WSA w Warszawie (wyrok z 31 października 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 334/18) wskazuje, że wskazanie przez G. W. na jednostki redakcyjne aktów prawnych oraz załączenie dowodów nabycia własności oznaczonych w aktach notarialnych nieruchomości, jak również odręczne zaznaczenie położenia tychże nieruchomości na mapie zaczerpniętej z Geoportalu nie może być uznane za wykazanie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. lub art. 28 P.b. Nie wystarczy samo powołanie się na prawo własności nieruchomości bez wykazania, w jaki sposób prawo to doznaje niedozwolonych ograniczeń na skutek wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wpływ decyzji na prawa właścicielskie musi być przy tym oceniany jako niedopuszczalny zgodnie z odpowiednimi normami szeroko pojętego prawa administracyjnego, w przeciwnym wypadku podmiot doznający naruszeń korzystać może z ochrony przewidzianej przepisami prawa powszechnego - w szczególności cywilnego - takimi, jak art. 222 § 1 lub 2 k.c., czy art. 144 k.c. Ochrony takiej dochodzić jednak właściciel powinien przed sądami powszechnymi. W myśl art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b., samo istnienie tytułu prawnego do danej nieruchomości nie jest elementem wystarczającym, ale konieczne jest przy tym wykazanie objęcia obszarem oddziaływania obiektu budowlanego (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 2089/13). Z map przedstawionych przez G. W. nie wynika natomiast, dlaczego pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowej (w tym wypadku elektrownia oznaczona symbolem WK-6) miałoby zostać uznane za naruszające jego interes prawny i na czym ten interes miałby polegać. Powołany przez Skarżącego art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 799 ze zm.) przewiduje zapewnienie jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, ale jest przepisem ogólnym i bez wskazania, w jaki sposób wydane pozwolenie na budowę naruszało (i w jaki sposób) konkretne, indywidualne prawo Skarżącego nie sposób uznać, aby którykolwiek z paragrafów tego artykułu stanowił o istnieniu jego interesu prawnego. Nieobowiązujący w dniu dzisiejszym art. 6 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (uchylonej z dniem 30 kwietnia 2018 r. ustawą z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców) również sam w sobie nie przesądzał o istnieniu interesu prawnego G. W. w zainicjowaniu postępowania nadzwyczajnego - o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej. Z akt sprawy natomiast w żaden sposób nie wynika, w jaki sposób kwestionowana decyzja ów interes by naruszała lub dlaczego z tego powodu Skarżący miałby mieć interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Zgodnie z art. 20 Konstytucji R.P. społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Nie wiadomo, czemu organ miałby uznać, że z tego przepisu wynika interes prawny G. W.. W związku z tym, że z zasady państwowej ochrony prawa własności (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP) G. W. nie mógłby wywodzić interesu prawnego w skutecznym żądaniu stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, a nie został wywłaszczony (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP.), to również ten przepis ustawy zasadniczej nie przemawiał za koniecznością uznania go za stronę postępowania nadzwyczajnego. Podobnie rzecz się ma z wskazywanym przez G. W. art. 31 Konstytucji RP, który sam w sobie nie statuował istnienia interesu prawnego tej osoby w postępowaniu nadzwyczajnym. Skoro Skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby udzielenie kwestionowanego pozwolenia na budowę naruszało jego konkretne, zindywidualizowane prawo do wykonywania uprawnień właścicielskich w odniesieniu do nabytych gruntów - i do tego w oznaczony sposób - to nie można było również uznać, aby interes prawny G. W.wywodził się z art. 64 ust. 1, 2, 3 Konstytucji RP. Powołanie się na zasady planowania przestrzennego (art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm.) również nie uzasadniało własnego, indywidualnego interesu prawnego G.W.. Podobnie zresztą, jak i przysługujące w określonych ustawą wypadkach prawo do odszkodowania lub żądania wykupienia nieruchomości (art. 36 tej ustawy), czy wreszcie ewentualne roszczenie o odszkodowanie z tytułu obniżenia wartości nieruchomości (art. 37 ww. ustawy).
GINB wskazał za Sądem, że jakkolwiek naruszenie prawa własności może stanowić źródło interesu prawnego, to jednak wyłącznie wtedy gdy to naruszenie powoduje ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości. W analizowanym przypadku takie okoliczności nie zachodzą.
G. W. nie wykazał również, na jakiej podstawie wywodzi swój interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu z zasady ochrony zdrowia obywateli (art. 68 Konstytucji RP) oraz z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który dotyczy sytuacji ograniczenia, w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Z akt sprawy nie wynika także, dlaczego z tytułu powyższych unormowań G. W. miałby posiadać interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji.
Odwołując się do wydanego wyroku w decyzji GINB podniesiono, że interesu prawnego G.W. nie sposób wywodzić z zapisów ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 961), a Skarżący w istocie kwestionuje prawomocny wyrok WSA w Warszawie. Sąd przesądził w tym rozstrzygnięciu, że ocenie organu podlega legitymacja do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego na datę składania wniosku w trybie art. 156 § 1 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. pomimo, że decyzja będąca przedmiotem weryfikacji w trybie nadzoru podlegać będzie merytorycznej ocenie według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydawania kwestionowanej decyzji. WSA w Warszawie ustosunkowując się do możliwości wywodzenia przymiotu strony z przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych wskazał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy ustawa ta nie może mieć zastosowania, nie tylko w odniesieniu do rygorów nią wprowadzanych, ale również w zakresie dopuszczalności wywodzenia z jej przepisów interesu prawnego G.W.. Ponadto, skoro organ ustalił, że na przedmiotowym obszarze obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to i tak ewentualne ograniczenia dla właścicieli gruntów (w rozumieniu ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych) nie wynikałyby z faktu istnienia elektrowni wiatrowej, ale właśnie i wyłącznie z tego prawa miejscowego. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 4 ustawy jeżeli w planie miejscowym przewiduje się lokalizację budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, przesłanki odmowy przez organ administracji architektoniczno-budowlanej wydania pozwolenia na budowę lub, w przypadku zgłoszenia, wniesienia sprzeciwu, nie stanowi fakt, iż inwestycja ta nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4.
Źródłem interesu prawnego G.W. nie mogą być immisje pośrednie takie jak hałas, które mogą świadczyć jedynie o interesie faktycznym Skarżącego. Fakt immisji pośrednich z jednej nieruchomości na inną nie uzasadnia przyznania osobie poszkodowanej tymi niekorzystnymi oddziaływaniami przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 P.b. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 12/08). Z definicji "obszaru oddziaływania obiektu" wynika, że chodzi o takie ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiadującego z obiektem terenu, które są skutkiem obowiązywania odrębnych przepisów. Ewentualne przekroczenie poziomu immisji pośrednich rodzi natomiast wyłącznie określone roszczenie o charakterze cywilnoprawnym, lecz nie daje praw strony w rozumieniu unormowań Prawa budowlanego.
Ponadto jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 338/10 nie jest tak, że obszar oddziaływania to teren, w którym da się odczuć skutki, uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Takie rozumienie odwołuje się do oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamić z oddziaływaniem polegającym na wprowadzeniu ograniczeń prawnych. Tak więc, takie skutki funkcjonowania ww. wieży jak np. hałas nie decydują o statusie strony właścicieli działek na nie narażonych. Tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu, są stronami postępowania w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę dla tego obiektu. Z charakterystyki inwestycji nie wynika natomiast, aby wprowadzała ona jakieś ograniczenia prawne w zagospodarowaniu czy też użytkowaniu działki należącej do Skarżącego. Ponadto w zatwierdzonym projekcie budowlanym widnieje zapis, że funkcjonowanie projektowanej elektrowni wiatrowej, zarówno w kontekście jej niezależnego funkcjonowania oraz w powiązaniu z pozostałymi projektami wiatrowymi, nie spowoduje uciążliwości akustycznej na terenach zurbanizowanych (Projekt budowlany, str. 11). Powyższe potwierdza, znajdujące się w aktach sprawy, opracowanie graficzne (akta organu wojewódzkiego, karta nr 61).
W kwestii uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 23 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 1029/14 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2014 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z [...] maja 2014 r., nr [...], znak: [...], ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji ww. przedsięwzięcia wskazano, że okoliczność uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji pozostaje bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Oddziaływanie "środowiskowe" inwestycji nie może być bowiem utożsamiane z ograniczeniem w zagospodarowaniu nieruchomości (art. 3 pkt 20 P.b.).
Za wykazanie interesu prawnego nie uznano twierdzeń Skarżącego, że roboty realizowane na podstawie pozwolenia spowodują "rozliczne zagrożenia związane z eksploatacją, jak chociażby zjawisko spadania lodu, czy też urwanie śmigła, lub pożaru (...)". Nie mają one umocowania w żadnym z przepisów prawa, który przyznawałby G. W. prawa lub nakładał na niego obowiązki. Jest to jedynie jego własny, subiektywny pogląd na sprawę.
Konkludując GINB uznał, że G. W. może bez przeszkód, w granicach prawa, zagospodarować należące do niego nieruchomości, zaś projektowana inwestycja nie ogranicza go w tym prawie.
Wnioskodawca nie wykazał swego interesu prawnego w kwestionowaniu ww. decyzji organu stopnia podstawowego, tj. nie wykazał, jaki z dotychczas dopuszczalnych sposobów zagospodarowania należących do niego nieruchomości, będzie niedopuszczalny - w świetle przepisów prawa - wskutek zrealizowania spornego przedsięwzięcia.
IV.
Skargę na powyższą decyzję wniósł G. W. (reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika), kwestionując to rozstrzygnięcie w całości. Ze względu na niejasny sposób sformułowania zarzutów skargi, Sąd uznaje za konieczne przywołania ich w całości w formie, w jakiej zostały oryginalnie wyrażone a więc ze wszystkimi błędami i niejasnościami. Skarżący zarzucił zatem organowi:
"II.1 Naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia a mianowicie:
1.Naruszenie art. 28 ust.2 , w zw. z art. 3 pkt.20 ustawy Prawo budowlane, w zw. z art. 145 pat. 1 pkt.1a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zw. z art. 28 k.p.a. , w zw. z art. 105 k.p.a. polegające na:
1.1Błędnym uznaniu apriori przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na etapie poprzedzającym wydanie ostatecznej Decyzji z [...] września 2019 r. , (jak też na etapie wydawania poprzedzającej Decyzji z [...] lipca 2019 r.) iż:
a)Okoliczność braku bezpośredniego graniczenia nieruchomości stanowiących własność Skarżącego G.W. oznaczonych jako działki: nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w obrębie [...] Gmina [...] z terenami inwestycyjnymi na których zlokalizowana jest inwestycja w postaci elektrowni wiatrowej WK6, a także:
-Okoliczność braku objęcia wyszczególnionych nieruchomości Skarżącego zakresem przebiegu elementów infrastruktury stanowiącej integralne elementy WK6 stanowi per se:
*Przesłankę wyłączającą uznanie, iż wskazane nieruchomości Skarżącego znajdują się w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia w postaci elektrowni wiatrowej WK6 która to błędna ocena GINB skutkowała finalnie:
b) Sformułowaniem przez GINB rozstrzygnięcia zawartego w Decyzji ostatecznej, tj.,: rozstrzygnięcia w materii utrzymania w mocy wcześniejszej Decyzji GINB w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2015 r., ze względu na brak istnienia po stronie Skarżącego interesu prawnego w żądaniu stwierdzeniu nieważności przedmiotowej oraz przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności rzeczonej Decyzji
w sytuacji gdy:
*W świetle kumulatywnej subsumpcji wyszczególnionych w poprzedzającym akapicie regulacji w postaci art. 28 ust.2 , w zw. z art. 3 pkt.20 ustawy Prawo budowlane, w zw. art. 145 par.1 pkt.1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. w zw z. art. 28 k.p.a na kanwie przedmiotowej sprawy,
a)Fakt braku bezpośredniego graniczenia danych nieruchomości z terenami inwestycyjnymi nie stanowi przesłanki wyłączającej per se możliwości uznania, iż rzeczone nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania realizowanej inwestycji,
lecz:
b)Prawidłowe ustalenie znajdowania się nieruchomości w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia w rozumieniu art. 3 pkt.20 ustawy Prawo budowlane zależne będzie od innych kryteriów takich jak:
*Generowanie przez dane przedsięwzięcie immisji w postaci hałasu, lub promieniowania przekraczających granice działek inwestycyjnych oraz oddziaływujące na dane nieruchomości w sposób ograniczający ich normalne użytkowanie, w tym wpływające ograniczające na możliwość zabudowy, rozbudowy oraz eksploatacji rzeczonych nieruchomości zgodnie z ich normalnym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.
GINB wskutek braku łącznego zastosowania wyszczególnionych w poprzedzającym akapicie regulacji dokonał zawężającej wykładni pojęcia obszaru oddziaływania przedsięwzięcia, uznając, iż:
a)Jedyne miarodajne kryterium uznania okoliczności znajdowaniu się nieruchomości Skarżącego w obszarze oddziaływania elektrowni wiatrowej WK6, stanowić mogłoby bezpośrednie graniczenie nieruchomości Skarżącego z elektrownią wiatrową WK6,
a finalnie:
b)GINB dokonał błędnej, ujemnej oceny interesu prawnego G.W. w stwierdzeniu nieważności Decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2015 r., utrzymującej w mocy Decyzję Starosty [...] nr [...] , ze względu na brak znajdowania się nieruchomości Skarżącego w bezpośrednim sąsiedztwie, utrzymując finalnie rozstrzygnięcie w materii umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji Wojewody [...],
w sytuacji gdy:
*W świetle prawidłowej, kumulatywnej subsumpcji oraz interpretacji regulacji art. 28 ust.2, w zw.z art. 3 pkt.20 ustawy Prawo budowlane , w zw. z art. 28 k.p.a Skarżący G. W. w rzeczywistości posiadał interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności Decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2015 r. oraz poprzedzającej Decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2014 nr [...], a mianowicie:
albowiem:
Po pierwsze: Nieruchomości Skarżącego mimo, iż nie graniczyły bezpośrednio z terenem inwestycyjnym na którym zlokalizowana została elektrownia wiatrowa WK6, znajdowały się w obszarze oddziaływania wspomnianego przedsięwzięcia (rozumianego zgodnie z definicją legalną dekodowaną z regulacji art. 3 pkt.20 ustawy Prawo budowlane jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu), uwzględniając w szczególności pominięte przez GINB w Decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. okoliczności, iż
a) Nieruchomości Skarżącego położone są od elektrowni wiatrowej WK6 w odległości, która biorąc pod uwagę:
- charakter, parametry, w tym rodzaj immisji generowanych przez elektrownię wiatrową WK6 (przede wszystkim immisji w postaci hałasu) oraz zakres działania wskazanych immisji, w tym działanie immisji poza zakres działki inwestycyjnej, a także:
-Skumulowane oddziaływanie inwestycji w postaci elektrowni wiatrowej WK6 z pozostałymi elektrowniami wiatrowymi WK3, WK4, WK5, WK7 , zwiększające natężenie oraz zakres immisji generowanych przez WK6,narażając rzeczone nieruchomości na bezpośrednie oddziaływanie ze strony elektrowni wiatrowej WK6
w szczególności:
* Wpływa ujemnie na możliwość niezakłóconego użytkowania wskazanych nieruchomości na cele rolne, tak jak w przypadku nieruchomości [...] i [...], oraz związane z produkcją zabudową i działalnością agroturystyczną jak w przypadku nieruchomości [...] i [...], a także związane z zabudową mieszkaniową jak w przypadku nieruchomości [...],
w związku z immisjami generowanymi przez wskazane przedsięwzięcie, które to immisje przede wszystkim hałas, migotanie cienia bezpośrednio wpływają na nieruchomości Skarżącego, biorąc pod uwagę okoliczność, iż:
*Zakres oddziaływania wskazanych immisji przekracza granice terenu inwestycyjnego pod WK6 dotykając nieruchomości nie tylko bezpośrednio sąsiadujących, lecz także nieruchomości położonych w dalszej lokalizacji,
a dodatkowo:
b)Zakres oddziaływania wskazanych immisji zwiększany jest poprzez skumulowane oddziaływanie elektrowni wiatrowej WK6 z pozostałymi elektrowniami wiatrowymi , tj.: WK 3, WK4, WKS, WK7, z którymi elektrownia wiatrowa WK6 stanowi wspólną zorganizowaną całość inwestycyjną w postaci farmy wiatrowej
2. Naruszeniu art. 28 ust.2 , w zw. z art. 3 pkt.20 ustawy Prawo budowlane, w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. polegającym na:
2.1 Braku dokonania przez GINB kumulatywnej subsumpcji przez wyszczególnionych w petitum zarzutu regulacji "skutkującej:
a)Brakiem przeprowadzenia przez GINB kompleksowej analizy oraz oceny ‚czy w świetle wyszczególnionych regulacji sytuacja obejmująca:
(*Zakres oddziaływania immisji generowanych przez elektrownie wiatrową WK6, przekraczający granice działki inwestycyjnej,a związany z parametrami i charakterem wspomnianego przedsięwzięcia ‚w tym ze skumulowanym oddziaływaniem wskazanego przedsięwzięcia łącznie z pozostałymi elektrowniami wiatrowymi
*Lokalizację nieruchomości Skarżącego G.W. względem terenu inwestycyjnego elektrowni wiatrowej WK6 w sposób narażający rzeczone nieruchomości na oddziaływanie immisji , ze względu na ich szerzy zasięg , skumulowany z oddziaływaniem pozostałych elektrowni wiatrowych z którymi WK6 tworzy zintegrowaną farmę wiatrową działki inwestycyjnej na której zlokalizowana jest inwestycja w postaci WK6 (która to lokalizacja, usytuowanie oraz przebieg znacząco ograniczają możliwość korzystania z rzeczonych nieruchomości zgodnie z ich normalnym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, zarówno przeznaczeniem na cele rolne, agroturystyczne oraz zabudowę mieszkaniowa),
nie jest tożsama ze znajdowaniem się nieruchomości Skarżącego w obszarze oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia,
a finalnie:
b)Czy powyższa sytuacja nie kreuje interesu prawnego Skarżącego w żądaniu stwierdzenia nieważności zarówno Decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2015 r., jak też poprzedzającej Decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2014 r.
a ostatecznie:
*Statusu Skarżącego jako osoby legitymowanej do złożenia stosownego wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowych Decyzji, a także statusu stron w postępowaniu wywołanym złożonym wnioskiem, który to brak przeprowadzonej przez GINB oceny opisanej w poprzedzającym akapicie kwestii skutkował uznaniem przez GINB w Decyzji ostatecznej podstaw do umorzenia postępowania, a finalnie prawidłowość materialnoprawną Decyzji z dnia [...] lipca 2019 r.
w sytuacji gdy:
a) Okoliczność znajdowania się nieruchomości Skarżącego w odległości od przedsięwzięcia WK6, narażającej nieruchomości Skarżącego na stałe odziaływanie immisji w związku z wykraczaniem poza obszar inwestycyjny wpływających ograniczająco na użytkowanie wskazanych nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem, obejmującym 3 funkcje: rolniczą, agroturystyczną i mieszkaniową (uwzględniając skumulowany charakter oddziaływania elektrowni wiatrowej)
tożsame jest w świetle kumulatywnej interpretacji wyszczególnionych w petitum zarzutów regulacji w postaci art. 28 k.p.a. oraz art. 28 ust.2, w zw. z art. 3 pkt.20 ustawy Prawo budowlane z wystąpieniem zasadniczego elementu charakteryzującego pojęcie "obszaru ograniczonego użytkowania przedsięwzięcia w postaci:
-Wpływu lokalizacji przedsięwzięcia na nieruchomości Skarżącego,( biorąc pod uwagę bezpośrednią ingerencje części składowych wspomnianego przedsięwzięcia na powstanie ograniczeń w zakresie korzystania wskazanych nieruchomości zgodnie z ich normalnym przeznaczeniem.
3. Naruszenie art. art.13 ust.3, w zw. z art. 4 ust.1, w zw. z art.5 ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w zw. z art. 28 ust.2, w zw. z art. 3 pkt.20 ustawy Prawo budowlane, polegające na:
3.1)Dokonaniu przez GINB na etapie wydawania Decyzji z [...] września 2019 r. błędnej, zawężającej wykładni regulacji art. 13 ust.3 ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w związku z uznaniem, iż:
a)Wskazana regulacja wyłącza stosowanie regulacji ustawy z 20 maja 2016 r., w szczególności regulacji art. 4 ust.1 rzeczonej ustawy (tj. regulacji określającej dopuszczalną odległość inwestycji w postaci elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych oraz budynków o funkcji mieszkaniowej, a także wyszczególnionych rodzajów budynków od elektrowni wiatrowej) oraz art. 5 rzeczonej ustawy (tj. regulacji określającej definicję dopuszczalnej odległości inwestycji w postaci elektrowni wiatrowej od budynku mieszkalnego oraz budynku o funkcji mieszkalnej oraz określającej zasady prawidłowego wyznaczenia wskazanej odległości), do inwestycji w postaci elektrowni wiatrowych, które zostały uprzednio posadowione , lub są w trakcie realizacji, a finalnie uznaniem przez Organ, iż:
b)Wskazana regulacja art. 13 ust.2 ustawy z 20 maja 2016 r. dopuszcza możliwość stosowania regulacji ustawy z 20 maja 2016 r. jedynie do inwestycji , które są lub będą realizowane pod rządami wskazanej ustawy
a także:
3.2 Braku dokonania przez GINB na etapie wydawania Decyzji z[...] września 2019 r. kumulatywnej subsumpcji wskazanych w petitum zarzutu regulacji, art. 4 ust.1, art. 5 ustawy z 20 maja 2016r. o inwestycjach w postaci farm wiatrowych oraz art. 28 ust2 i art. 3 ust.20 ustawy Prawo budowlane, który to brak łącznej subsumpcji wskazanych regulacji materialnoprawnych (stanowił następstwo błędnej, zawężającej wykładni regulacji art. 13 ust.2 ustawy z 20 maja 2016 r. opisanej w pkt. a poprzedzającego akapitu), skutkował uznaniem przez GINB " iż:
a) Ocena prawidłowości lokalizacji inwestycji w postaci elektrowni wiatrowych już zrealizowanych przed wejściem w życie ustawy z 20 maja 2016 r., w szczególnosci:
b) Ocena obszaru odziaływania inwestycji w postaci elektrowni wiatrowych już zrealizowanych przed wejściem w życie ustawy z 20 maja 2016 r., na etapie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę rzeczonego rodzaju inwestycji
a finalnie:
c) Ocena problematyki interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę rzeczonego rodzaju inwestycji nie może być dokonana przy uwzględnieniu regulacji ustawy z 20 maja 2016 r., w szczególnosci wspomnianych regulacji art. 4 ust.1 oraz art. 5 ustawy z 20 maja 2016 r.
d) Ocena kwestii prawidłowości lokalizacji inwestycji w postaci elektrowni wiatrowych już zrealizowanych przed wejściem w życie ustawy z 20 maja 2016r., w tym ocena kwestii prawidłowości odległości elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych oraz budynków o funkcjach mieszkalnych,a finalnie ocena legalności oraz prawidłowości materialnoprawnej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę rzeczonego rodzaju inwestycji w toku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie może być dokonana przez pryzmat regulacji art. 4 ust.1 oraz art. 5 ustawy z 20 maja 2016 r.,
lecz:
e) Podstawę do oceny kwestii prawidłowości odległości elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych oraz budynków o funkcjach mieszkalnych " a finalnie ocena legalności oraz prawidłowości materialnoprawnej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę rzeczonego rodzaju inwestycji będą miały jedynie zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydawania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę rzeczonego rodzaju inwestycji,
które to sformułowane przez GINB w Decyzji z [...] września 2019 r. (opisane powyżej stanowisko merytoryczne skutkowało:
f) Uznaniem przez GINB, iż elektrownia wiatrowa WK6, które projekt budowlany oraz pozwolenie na budowę zostały uznane mocą Decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] listopada 2014 r., a następnie mocą Decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nie musi spełniać wymogów odległości od nieruchomości objętych własnością Skarżącego (oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...][...] [...], [...] oraz [...]) , określonych na kanwie art.4 ust.1 wspomnianej ustawy z 20 maja 2016 r.,
brak zachowania wspomnianych wymogów odległościowych , przy jednoczesnym odległości obowiązujących w dacie wydania wspomnianej Decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2014 r. oraz Decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2015 r. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie kreuje podstaw do stwierdzenia , iż wskazana Decyzja dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa, kreującym ujemne skutki w zakresie interesu prawnego Skarżącego,
w sytuacji gdy:
*Prawidłowa wykładnia regulacji art. 13 ust.3 ustawy z 20 maja 2016 r. (uwzględniająca stanowisko aprobowane w orzecznictwie) a także łączna kumulatywna subsumpcja wyszczególnionych regulacji ustawy z dnia 20 maja 2016 r. oraz ustawy Prawo budowlane prowadzi do konkluzji, iż:
Po pierwsze: Przy analizie regulacji odrębnych do których odsyła art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane mogących wprowadzać ograniczenia w zabudowie nieruchomości Skarżących, nie można pomijać przepisów ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. poz. 961). jakoże przepisy tej ustawy mogą współwyznawcach obszar oddziaływania inwestycji w postaci elektrowni wiatrowych w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy prawo budowlanej,
a ponadto:
*Regulacje ustawy z 20 maja 2016 r. określają m.in. odległość, w której mogą być lokalizowane i
budowane budynki mieszkalne albo budynek o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa od elektrowni wiatrowej, która to odległość odnosi się nie tylko do elektrowni już istniejących, ale także planowanych, przy czym wystarczy, jeśli w obowiązującym na danym obszarze miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zostanie wyznaczony teren, którego sposób zagospodarowania określony w tym planie dopuszcza budowę elektrowni wiatrowej, w związku z czym nie sposób pomijać przepisów ustawy z 20 maja 2016 r. przy ustalaniu kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych, nawet jeśli dane postępowanie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie tej ustawy, skoro już z tym dniem mogą zaktualizować się wynikające z tej ustawy ograniczenia w zagospodarowaniu (zabudowie) nieruchomości. Wobec tego w stosunku do właścicieli nieruchomości położonych w odległości określonej w art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 maja 2016 r. od linii rozgraniczającej te tereny, już z chwilą wejścia w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych mogły zaktualizować się przewidziane w tych przepisach ograniczenia w zagospodarowaniu (zabudowie) ich nieruchomości.
Po drugie: Nie zachodzi w opozycji do stanowiska GINB kolizja pomiędzy regulacją art. 13 ust.3 ustawy z 20 maja 2016 r. oraz regulacji art. 28 ust.2 oraz art. 3 pkt.20 ustawy Prawo budowlane,
albowiem:
*Wskazana regulacja art. 13 ust.2 ustawy z 20 maja 2016 r. , jak też pozostałe regulacje ustawy z 20 maja 2016 r. nie regulują kwestii ustalania kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych
*Zagadnienia powyższe były, i po wejściu w życie ww. ustawy są nadal, regulowane w ustawie Prawo budowlane , tj.: art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, które to regulacje odsyłają każdorazowo do aktualnie obowiązujących przepisów odrębnych, wprowadzających związane z projektowanym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, terenu w otoczeniu tego obiektu.
III Mając na uwadze podniesione w petitum niniejszej skargi zarzuty:
* Skarżący, na podstawie art. 145 par.1 pkt.1 a , w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnosi o uchylenie w całości objętej zaskarżeniem Decyzji GINB z [...] września 2019 r[...]. z, a także poprzedzającej ją Decyzję własną GINB z
[...] lipca 2019 r. [...]
V. Ponadto w razie uwzględnienia niniejszej skargi Skarżący wnosi o zasądzenie na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowo-administracyjnego wywołanego złożeniem niniejszej skargi, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w niniejszym postępowaniu."
V.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI.
Skarga jest niezasadna.
Z uwagi na to, że sprawa była już przedmiotem oceny tutejszego Sądu w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na przepisy art. 153, art. 170 oraz art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z pierwszym z nich, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W myśl drugiej z przytoczonych regulacji, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z kolei przepis art. 190 p.p.s.a. wskazuje, iż sąd, któremu sprawa została przekazana (na skutek uchylenia jego uprzedniego rozstrzygnięcia w trybie odwoławczym), związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny (...).
Ukształtowane na tle tych trzech norm prawnych orzecznictwo sądowe wskazuje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, przyszłe postępowanie administracyjne oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji.
Wskazane związanie orzeczeniem sądowym oznacza, że nie można w nowych postępowaniach formułować ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, chyba że istnieją ku temu wyraźne podstawy (np. przywołana zmiana prawa, która nie mogła być brana pod uwagę przez sąd w dacie orzekania). Sądy administracyjne, jak również organy i inne podmioty, zobowiązane są więc podporządkować się tym wiążącym rozstrzygnięciom w pełnym zakresie i uwzględnić stanowisko w nich wyrażone. Ratio legis tego rodzaju rozwiązań polega przy tym na potrzebie zagwarantowania spójności i logiki działania organów państwa i sądów, zapobiegając w swej istocie funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie wymiaru sprawiedliwości (wzajemnie sprzecznych).
W związku z powyższym Sąd zwraca uwagę, że w jego poprzednim prawomocnym wyroku z dnia 31 października 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 334/18 przede wszystkim zaakcentowano potrzebę rzetelnego rozstrzygnięcia kwestii dotyczącej tego z czego konkretnie Skarżący wywodzi swój indywidualny interes prawny i na czym on dokładnie polega. Sąd wskazał, wiążąc w tym względzie organy i kolejne składy, że to obowiązkiem strony a nie organu jest wykazanie własnego interesu prawnego (legitymacji materialnej) w zainicjowaniu jakiegokolwiek postępowania administracyjnego. Podkreślił, że nie wystarczy samo powołanie się na prawo własności nieruchomości bez wykazania, w jaki sposób prawo to doznaje niedozwolonych ograniczeń na skutek wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i powiązania go z normą prawa materialnego. Wpływ decyzji na prawa właścicielskie musi być wyraźny, umocowany w przepisie prawa i nie może być utożsamiany z ochroną przewidzianą na tle norm prawa powszechnego - w szczególności cywilnego - takich jak art. 222 § 1 lub § 2 czy art. 144 Kodeksu cywilnego.
W tym prawomocnym wyroku wskazano również, że znaczenie w sprawie dla oceny interesu prawnego Skarżącego ma data złożenia wniosku w szczególności wywodzenia takowego interesu z ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Zdaniem Sądu, podnoszona przez pełnomocnika Skarżącego argumentacja w zakresie rzekomej niezbędności i dopuszczalności stosowania w tej sprawie przepisów ustawy z 2016 roku jest błędna. W stanie faktycznym sprawy ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych nie może mieć zastosowania nie tylko w odniesieniu do rygorów nią wprowadzanych, ale również w zakresie dopuszczalności wywodzenia z jej przepisów interesu prawnego G.W., co wynika z daty jej wejścia w życie.
Powyższy wyrok jest prawomocny i wiąże wszystkie podmioty występujące w sprawie.
W kontekście powyższego należy zwrócić uwagę, że GINB słusznie uznał, że G. W. nie legitymuje się w sprawie unieważnienia decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r. interesem prawnym, który byłby indywidualny, konkretny, sprawdzalny i aktualny, przez co nie mógł skutecznie zainicjować postępowania w tym zakresie.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego immanentnie związane jest, co do zasady, z normami prawa materialnego, tj. należy ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1559/06). Interes prawny pojawia się zatem zawsze wtedy, gdy ustalony zostanie związek pomiędzy obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegający na tym, że akt stosowania normy prawnej może mieć wpływ na sytuację podmiotu ustaloną właśnie przepisem prawa materialnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 1998 r. sygn. akt IV SA 2164/97).
Cechą wyróżniającą interesu prawnego jest przy tym to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i obiektywnie sprawdzalny, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania danego przepisu prawa.
W postępowaniu budowlanym, dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę, tak określony interes prawny ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 P.b., a więc w nieco węższym podmiotowo zakresie (a od dnia 19 września 2020 r. znacznie węższym), bowiem odwołującym się do wymienionych w tym przepisie osób tj. inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu jest przy tym definiowany w art. 3 pkt 20 P.b. i rozumie się go jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy.
W sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym, ustalenie interesu prawnego następuje także we wskazany sposób, a więc przy uwzględnieniu kręgu podmiotowego określonego w art. 28 ust. 2 P.b. Tryb nadzwyczajny nie zmienia bowiem tego, że nadal mamy w takiej sprawie do czynienia z "kontrolą" udzielonego pozwolenia na budowę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 598/06; wyroki WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 470/08; wyrok z dnia 3 września 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 904/08).
Mając to na uwadze należy wskazać, że wszystkie nieruchomości wyszczególnione przez Skarżącego znajdują się poza obszarem oddziaływania inwestycji zlokalizowanej na działce o nr ewid. [...].
GINB słusznie wskazał, kierując się analizą map dostępnych w Internecie, że działki nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] i [...] należące do Skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, przez co Skarżący nie ma interesu prawnego w sprawie. Najbliżej położona względem inwestycji działka o nr ewid. [...] znajduje się w odległości ok. 600 m od działki [...]. Odległość ta, gdyby nawet teoretycznie przyjąć, że wbrew wcześniejszemu wyrokowi tutejszego Sądu należy stosować przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, i tak nie powodowałaby, że działka znajdowałaby się w obszarze oddziaływania, albowiem wyłączają to poczynione ustalenia co do jej przeznaczenia określone w planie miejscowym (teren o symbolu RZ objęty całkowitym zakazem zabudowy). Brak jest zatem jakichkolwiek przepisów, które na skutek realizacji elektrowni wiatrowej ograniczałyby możliwość zagospodarowania działki zgodnie z jej przeznaczeniem tj. jako rolnej (podobnie jak działki nr ewid. [...]). Trafnie więc podkreśla się w decyzji, że sposób oraz możliwość użytkowania tych nieruchomości pozostaną takie same niezależnie od tego, czy przedmiotowa inwestycja zostanie zrealizowana, czy też nie.
Pozostałe nieruchomości należące do Skarżącego względem działki nr ewid. [...] znajdują się w odległości powyżej 1.700 m, co w oczywisty sposób wyłącza je z obszaru oddziaływania tej inwestycji.
Nie ma już zatem na tej podstawie mowy o tym, nawet przy założeniu stosowania przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, co jasno wyłączyło poprzednie orzeczenie Sądu, aby na nieruchomościach Skarżącego doszło do jakichkolwiek ograniczeń w zabudowie. Wskazać trzeba, że spory w zakresie ewentualnych immisji podnoszonych przez Skarżącego mogą być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego. Inwestor musi bowiem pamiętać, że zgodna na realizację inwestycji nie oznacza zgody na powodowanie immisji, zwłaszcza tych dotyczących hałasu.
Oceniając zarzuty skargi należy zauważyć, że organ słusznie zwraca uwagę na to, że elektrownia wiatrowa stanowi część Farmy Wiatrowej [...] (docelowo 6 turbin wiatrowych). Skoro inwestor zdecydował się na złożenie kilku wniosków o odrębne pozwolenie na budowę, z których każdy dotyczył wybranych przez niego obiektów mających funkcjonować w ramach farmy, to zgodnie z art. 33 ust. 1 P.b. powinien był przedstawić projekt zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia budowlanego. Brak przedłożenia takiego projektu nie świadczy jednak o tym, że Skarżący nabył w tym przypadku i w ten sposób uprawnienia strony. W każdej odrębnej sprawie, nawet objętej wspólnym zamierzeniem inwestycyjnym i opisanym obowiązkiem, organ jest zobowiązany przeanalizować krąg podmiotów, których nieruchomości mogą pozostawać w obszarze oddziaływania. Nie było zatem ani podstaw ani możliwości analizowania w postępowaniu budowlanym, a tym bardziej nieważnościowym, tzw. skumulowanego oddziaływania inwestycji, dla której inwestor pozyskiwał odrębne decyzje budowlane. Pojęcie to jest przy tym właściwe postępowaniu środowiskowemu (etap oceny środowiskowej zamierzenia), a nie postępowaniu budowlanemu, prowadzonemu w następstwie ewentualnie wcześniej wydanej decyzji środowiskowej.
Nie można również podzielić zarzutów skargi wskazujących na to, że GINB wadliwie odmawia Skarżącemu przymiotu strony bowiem błędnie uznaje, że jedynie bezpośrednie graniczenie z nieruchomością inwestycyjną działek Skarżącego nadawałoby mu przymiot strony. Jest to twierdzenie błędne i niezgodne z rzeczywistością oraz tym co wprost wskazano w zaskarżonej decyzji. Istotą rozstrzygnięcia GINB jest właśnie to, że oceniając zrealizowaną inwestycję bierze pod uwagę i poddaje szerokiej analizie wszystkie nieruchomości Skarżącego położone w znacznym oddaleniu od działki inwestycyjnej i z nią nie graniczące. Niezrozumiałe są zatem stawiane zarzuty wskazujące na ograniczenie kręgu stron postępowania jedynie do podmiotów których nieruchomości graniczą z działką inwestycyjną. Okoliczności sprawy wskazują na stan odmienny.
W kontekście powyższego organ słusznie przyjął, że Skarżący nie ma interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji Starosty [...] dotyczącej budowy elektrowni wiatrowej WK-6. Zasadnie zatem zastosowano w sprawie art. 105 § 1 k.p.a. zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
W niniejszej sprawie postępowanie wszczęte przez organ na skutek wniosku Skarżącego podlegało umorzeniu bowiem nie legitymuje się on interesem prawym uzasadniającym przekonanie, że którakolwiek z jego nieruchomości znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Z powyższych względów postępowanie przez organem stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Wniesiona skarga jest zatem niezasadna i na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło