VII SA/Wa 263/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej M. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...], Prezydenta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. M., I. M. i P. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce ew. [...], przy ul. [...] w D.. Z wnioskiem z dnia 18 maja 2009 r. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzja wystąpiła M. K.. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...], Prezydent [...] wznowił postępowanie w ww. sprawie. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...], Prezydent [...], na podstawie art. 151 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361, ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592, ze zm.), po rozpatrzeniu ww. wniosku, odmówił uchylenia własnej decyzji Nr [...]. W ocenie organu I instancji ww. decyzja o pozwoleniu na budowę zapadła zgodnie z przepisami Prawa budowlanego oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy, ponieważ inwestor zachował wymagane przepisami odległości, tj. zaprojektował budynek w odległości 4,20 m od granicy z działką M. K., a obiekt z uwagi na przeznaczenie nie stwarza dodatkowych uciążliwości (w zakresie nasłonecznienia), jego wysokość jest zgodna z zapisami obowiązującego miejscowego planu. Spełnione są także warunki dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, gdyż odległość między budynkami w zabudowie mieszkaniowej wynosi przepisowe 8 m. Z tych względów Prezydent [...] stwierdził, że sąsiednia nieruchomość należąca do M. K. nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu i dlatego wyżej wymieniona nie jest stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Odwołanie od ww. decyzji złożyła M. K., podnosząc, że organ I instancji błędnie nie uznał jej za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę oraz wskazując, że istniały prawdopodobne okoliczności do wyłączenia z mocy prawa pracownika prowadzącego sprawę administracyjną na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...]. Organ odwoławczy, powtarzając argumentację organu I instancji, stwierdził, że w niniejszej sprawie obszar oddziaływania projektowanej nieruchomości nie wykracza poza działkę będącą przedmiotem zainwestowania. Dlatego też krąg podmiotów posiadających status strony niniejszego postępowania zamyka się w osobie inwestora. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W ocenie skarżącej usytuowanie nowoprojektowanego budynku narusza jej interes prawny, a z analizy przesłaniania jej budynku wprost wynika, że w postępowaniu o pozwoleniu na budowę przysługuje jej przymiot strony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej, uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Ponadto zgodnie z zasadą oficjalności wyrażoną w art. 134 § 1 p.p.s.a., nie będąc związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Z tych względów, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie jedynie w części i z innych przyczyn niż w niej podniesione, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 24 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przytoczony wyżej przepis ustanawia zasadę prawdy obiektywnej, która stanowi naczelną zasadę Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą, organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. A więc zawarta w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej (materialnej), wyrażona również w innych przepisach Kodeksu, m.in. w art. 6, 10, 77 § 1, 80, ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Nie bez znaczenia dla realizacji tej zasady jest nie wyłączenie pracownika, co do bezstronności którego istnieją wątpliwości. Takie działanie organu administracyjnego służyłoby również realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy w zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] w ogóle nie odniósł się do zarzutu jaki podniosła M. K. w swoim odwołaniu, tj. organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie ustosunkował się do kwestii prowadzenia postępowania przed organem I instancji przez pracownika, co do którego mogły zaistnieć uprawdopodobnione wątpliwości co do jego bezstronności. Rzeczą organu odwoławczego było przede wszystkim ustalenie, czy odwołanie zawiera formalny wniosek o wyłączenie pracownika organu, o którym mowa w art. 24 § 3 k.p.a., a w przypadku odpowiedzi pozytywnej przekazanie go do rozpoznania bezpośredniemu przełożonemu pracownika zgodnie z dyspozycją przywołanego przepisu. Przy czym należy mieć także na względzie, iż w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności pracownika, jego bezpośredni przełożony winien także podjąć stosowne działania w przedmiocie wyłączenia pracownika z urzędu. Dopiero ostateczne wyjaśnienie powyższej kwestii formalnej umożliwi organowi odwoławczemu prawidłowe rozpoznanie odwołania. Ratio legis art. 24 § 3 k.p.a. jest uniknięcie sytuacji, w której pracownik biorący udział w czynnościach postępowania administracyjnego i mający przez to wyrobiony już pogląd, czy to na stan faktyczny, czy też na sposób rozstrzygnięcia sprawy, byłby niejako zdeterminowany przez swoje wcześniejsze doświadczenie związane z udziałem w tym postępowaniu (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 123/08, publ. LexPolonica nr 1994478, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika, że M. K. składała w trakcie postępowania administracyjnego liczne pisma, w których zwracała uwagę na niewłaściwy sposób prowadzenie sprawy administracyjnej przez pracownika. Na jej wniosek prokuratura w stosunku do pracownika prowadziła czynności sprawdzające dot. niedopełnienia obowiązków służbowych przez urzędnika publicznego. W ocenie Sądu, brak rozpoznania kwestii wyłączenia pracownika w trybie art. 24 § 3 k.p.a. jest istotnym naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowanie w sprawie. Wydanie decyzji administracyjne przez pracownika, co do którego bezstronności istnieją wątpliwości, wobec braku reakcji przełożonego, musi budzić uzasadnione wątpliwości, czy w postępowaniu tym została zrealizowana zasada prawdy obiektywnej. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt. II i III orzeczono na podstawie art. 152 i 200 ww. ustawy.