VII SA/Wa 263/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : odmówić P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Wnioskodawca w formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i trójką dzieci. Wnioskodawca z rodziną utrzymują się z własnych dochodów. Wnioskodawca wskazał swój dochód na 3 500 zł. Żona wnioskodawcy uzyskuje dochód 200 zł. Łączna suma wskazana została w sposób uniemożliwiający jej prawidłowe odczytanie, gdyż nie jest to suma wskazanych wyżej kwot. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. 62 m2, nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę w T. Wnioskodawca wskazał wydatki rodziny na kwotę ok. 2000 zł. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 15 marca br. wnioskodawca został zobowiązany w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - właściwego uzasadnienie wniosku poprzez podanie okoliczności wskazujących na złą sytuację majątkową, - podania miesięcznych dochodów wnioskodawcy i jego żony (dane podane z formularzu PPF są mało czytelne), - podania stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (żywność, opłaty stałe, leki, media, itp.) i z utrzymaniem lokalu mieszkalnego, w którym skarżący mieszka z rodziną (np. opłat za energię elektryczną, gaz, wodę); wydatki te należało udokumentować (poprzez nadesłanie kopii rachunków, dowodów wpłat, potwierdzeń przelewów), - podania, czy wnioskodawca posiada, lub czy osoby wspólnie zamieszkujące, posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - podania czy wnioskodawca korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, jeżeli tak to należało nadesłać kopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - podania czy wnioskodawca korzysta z pomocy rodziny, a jeżeli tak, to należało wskazać na czym ona polega, - nadesłania kopii dokumentu PIT z rozliczeniem podatku dochodowego za 2015 r. (ew. 2014 r. w przypadku gdyby nie dokonano rozliczenia za 2015 r.), wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące. - nadesłania kopii wyciągu bankowego wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące. Wnioskodawca nie ustosunkował się do ww. wezwania. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niewykonanie zarządzenia z dnia 15 marca 2016 r. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne, a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Składanie niepełnych czy też niewiarygodnych oświadczeń pomimo stosownych wezwań utrudnia ocenę rzeczywistych zdolności finansowych skarżącego. Wnioskodawca pozbawił w ten sposób orzekającego możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny jego sytuacji materialnej, a w konsekwencji przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych też przyczyn, uznano, że wnioskodawca nie jest osobą, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a jego sytuacja materialna nie uzasadnia zwolnienia z kosztów sądowych z powodu ubóstwa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.