VII SA/Wa 263/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r., o nałożeniu grzywny w wysokości 500 złotych w celu przymuszenia w związku z uchylaniem się od poddania dziecka M. P., obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z tytułem wykonawczym wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wskazała, iż stosowane szczepionki zawierają aluminium i rtęć oraz wyjaśniła ich wpływ na organizm. Podniesiono również, że przymusowe szczepienia są sprzeczne z Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, zaś nałożona grzywna może spowodować, iż strona skarżąca zaszczepi dziecko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., zwana dalej ppsa) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika, iż wprowadzona w § 3 cyt. przepisu ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w cyt. § 1 tego artykułu. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może mieć bowiem miejsce tylko w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie. Wskazać przy tym trzeba, iż w myśl art. 61 § 3 ppsa sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania na wniosek skarżącego, a wobec tego to skarżący zobowiązany jest - poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń - wykazać, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa powyżej. Tak więc uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/2004). Powodzenie wniosku uzależnione jest od inicjatywy samej strony, która w uzasadnieniu wniosku winna wskazać argumentację, że wykonanie decyzji, spowoduje sytuacje opisane w art. 61 § 3 ppsa. Przy tym nie wystarczające jest formułowanie ogólnikowych twierdzeń, ale staranne zobrazowanie opisanej we wniosku sytuacji, w tym szczególnie rzetelne określenie rozmiaru ewentualnej szkody oraz jej wpływu na sytuację ekonomiczną strony. Obowiązkiem Sądu jest natomiast wnikliwa ocena zasadności argumentacji wnioskodawcy, zatem uzasadnienie wniosku powinno umożliwiać wszechstronne rozpatrzenie podstaw żądania wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia. Nie jest natomiast powinnością Sądu wyręczanie strony, niejako z urzędu, w poszukiwaniu usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 498/12, Lex nr 1145458). Ponadto zauważyć należy, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, a więc prawidłowości zastosowania przez organ przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero po przeprowadzeniu rozprawy. W świetle powołanego wyżej przepisu prawa i wniosku strony skarżącej, Sąd uznał, że skoro wniosek nie został należycie uzasadniony, przez pryzmat przesłanek z art. 61 § 3 ppsa, to brak jest podstaw do jego pozytywnego załatwienia. Strona skarżąca nie wskazała, z jaką konkretnie szkodą lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, będzie się dla niej wiązać wykonanie zaskarżonego postanowienia, a tylko takie okoliczności mogą być podstawą do udzielenia ochrony tymczasowej, jaką jest wstrzymanie wykonania aktu. Ponadto, zaznaczyć należy, iż postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania określonego obowiązku, nie jest z zasady rozstrzygnięciem, którego wykonanie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Postanowienie tego rodzaju dotyczy świadczenia pieniężnego, które z reguły jest odwracalne, a w przypadku zaskarżenia go do sądu administracyjnego i ewentualnego uwzględnienia takiej skargi, pozostaje możliwość domagania się jego zwrotu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 210/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanym wniosku o wstrzymanie brak jest jakichkolwiek odniesień, co do przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Nie wykazano także, w jaki sposób obowiązek uiszczenia grzywny spowoduje dla strony trudne do odwrócenia skutki, bądź znaczną szkodę. Nie wskazano na żadne okoliczności i nie przedstawiono żadnych dokumentów, które miałyby uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ponadto w uzasadnieniu wniosku znajdują się zapisy, z których wynika, iż strona skarżąca wskazuje na negatywne konsekwencje i potencjalnie nieodwracalne skutki wykonania obowiązku szczepienia, nie zaś na negatywne konsekwencje nałożenia na nią postanowieniem grzywny w celu przymuszenia. Podkreślmy, przedmiotem postępowania toczącego się przed sądem w niniejszej sprawie nie jest bezpośrednio kwestia obowiązku poddania dziecka strony skarżącej szczepieniom ochronnym lecz kwestia nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Jedynie grzywna może być objęta postępowaniem egzekucyjnym, obowiązujące przepisy nie przewidują przymusowego dokonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Tak długo jak strona skarżąca nie podda dziecka szczepieniu, tak długo nie zostanie ono wykonane. Stanowisko zaprezentowane przez Sąd w niniejszym postanowieniu, jest zbieżne z podglądami zaprezentowanymi w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Go 773/11 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1477/14, sygn. akt VII SA/Wa 1580/14, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 510/15, z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 812/15. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.