VII SA/Wa 263/19
WyrokWSA w Warszawie2019-08-14
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosław Montowski, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru (marszałek województwa) ma kompetencje do merytorycznej oceny przebiegu egzaminu na prawo jazdy i jego unieważnienia, jeśli egzaminator ocenił negatywnie wykonanie zadania egzaminacyjnego, a zdający ominiął przeszkodę na drodze?Ratio decidendi
Marszałek województwa, sprawując nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, ma kompetencje do rozpatrywania skarg dotyczących egzaminu oraz jego unieważnienia, jeśli został przeprowadzony niezgodnie z przepisami, a uchybienia te miały wpływ na wynik. Ocena egzaminatora nie jest ostateczna. W sytuacji, gdy zdający omija przeszkodę na drodze, stosując inną taktykę jazdy niż literalne zastosowanie przepisu, ale nie powodując zagrożenia, nie można uznać tego za dwukrotnie nieprawidłowe wykonanie zadania egzaminacyjnego, co uzasadnia unieważnienie egzaminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o unieważnieniu części praktycznej egzaminu na prawo jazdy kategorii B. Egzaminator uznał, że zdająca dwukrotnie nieprawidłowo wykonała manewr zmiany kierunku jazdy w lewo na drodze jednokierunkowej, zbliżając się do prawej krawędzi jezdni zamiast do lewej. Zdająca tłumaczyła swoje postępowanie ubytkiem w nawierzchni jezdni. Marszałek Województwa uznał jej wyjaśnienia za zasadne i unieważnił egzamin. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Egzaminator zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego, w tym brak kompetencji organu nadzoru do merytorycznej oceny egzaminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski, sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant sspec. Joanna Piątek-Macugowska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi M G na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. znak [...] w przedmiocie unieważnienia części praktycznej egzaminu na prawo jazdy oddala skargę
Przedmiotem skargi MG ("skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ("SKO") z [...] listopada 2018 r., znak: [...] wydana w sprawie dotyczącej unieważnienia w części praktycznej egzaminu na prawo jazdy w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
M M ("zdająca") [...] lutego 2017 r. odbywała część praktyczną egzaminu na prawo jazdy kategorii "B". Egzaminatorem był skarżący. Egzamin zakończył się wynikiem negatywnym z powodu dwukrotnie nieprawidłowo wykonanego manewru zmiany kierunku jazdy w lewo podczas jazdy drogą jednokierunkową. W ocenie skarżącego, zdająca wykonała manewr "od prawej krawędzi jezdni nie bacząc na przepis UPoRD art. 22 ust. 2 pkt 2".
Od wyniku egzaminu zdająca złożyła 20 lutego 2017 r. "odwołanie", wskazując, że w jezdni ul. [...] u zbiegu z ul. [...] był "olbrzymi" ubytek przy lewej krawędzi jezdni. Podniosła, że w tej sytuacji, mając na względzie panujące warunki na drodze (śnieg i gołoledź), ominąwszy dziurę skierowała się maksymalnie do lewej krawędzi jezdni i skręciła w ul. [...] . Zdarzenie takie miało miejsce dwa razy, co zostało utrwalone na nagraniu z egzaminu.
Pismem z 3 kwietnia 2017 r. Marszałek Województwa [...] ("Marszałek") poinformował zdającą, że nie znalazł podstaw do podważenia decyzji egzaminatora.
W odpowiedzi zdająca wniosła o ponowne rozpatrzenie skargi, wskazując, że w rozstrzygnięciu Marszałek nie wziął pod uwagę wyłomu w jezdni. Jednocześnie przekazała nagrania ukazujące przedmiotowy wyłom.
Po przeprowadzeniu postępowania Marszałek pismem z 27 kwietnia 2017 r. poinformował zdającą o uwzględnieniu jej skargi. W ocenie organu przeszkoda w postaci ubytku nawierzchni stanowi dla kierującego istotną przesłankę do podjęcia działań mających na celu uniknięcie zagrożenia związanego z wjechaniem w taką nierówność. Organ uznał zachowanie zdającej podczas egzaminu, tj. ominięcie przeszkody po jej prawej stronie, za dopuszczalne i świadczące o prawidłowej technice i taktyce kierowania pojazdem. Ponadto, w ocenie organu, taki manewr nie przyczynił się do utrudnienia lub zagrożenia ruchu drogowego.
Podsumowując, organ stwierdził, że dokonana przez skarżącego negatywna ocena sposobu działania zdającej w czasie obu prób przedmiotowego zadania nie była uzasadniona.
W rezultacie Marszałek wszczął [...] kwietnia 2017 r. z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii "B" zdającej, przeprowadzonego [...] lutego 2017 r. przez skarżącego, a następnie decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] unieważnił ten egzamin na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w związku z art. 66 ust. 1 oraz 67 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978, "ustawa o kierujących pojazdami") w związku z § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r., poz. 232 i 1655, "rozporządzenie").
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51, w ramach którego: 1) rozpatruje skargi dotyczące egzaminu; 2) kontroluje działalność wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego w zakresie przeprowadzania egzaminów; 3) wydaje zalecenia pokontrolne; 4) unieważnia egzamin; 5) zawiesza przeprowadzanie przez wojewódzki ośrodek ruchu drogowego egzaminów; 6) skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów; 7) występuje do zarządu województwa z wnioskiem o odwołanie dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego z zajmowanego stanowiska; 8) prowadzi analizę: a) kwartalną w zakresie średniej zdawalności osób egzaminowanych w danym ośrodku, b) bieżącą w zakresie skarg złożonych na ośrodek; 9) przerywa egzamin prowadzony niezgodnie z przepisami; 10) kieruje na egzamin egzaminatora skreślonego z ewidencji egzaminatorów.
Zdaniem organu ustawodawca powierzył marszałkowi województwa nadzór nad całością czynności związanych z przeprowadzaniem egzaminów. W powyższym przepisie zostało bowiem zawarte ogólne upoważnienie marszałka województwa do nadzoru nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art 51 ustawy, jak również wskazanie czynności, do których podejmowania organ jest uprawniony. Organ zauważył przy tym, że w prawie administracyjnym pojęcie nadzoru jest rozumiane szeroko, obejmuje ono zarówno kontrolę, to jest badanie zastanego stanu faktycznego i dokumentacji pod kątem zgodności z przyjętym wzorcem, jak i podejmowanie środków, które pozwalają na przywrócenie stanu zgodnego z przyjętym wzorcem w sytuacji, gdy wyniki kontroli wskazują, że stan faktyczny lub dokumentacja od niego odbiegają. Sprawowanie nadzoru, o którym mowa w art. 67 ust. 1. ustawy, nie ogranicza się więc jedynie do prowadzenia kontroli, ale daje również możliwość oddziaływania na realizację zadań przez podmiot nadzorowany, ponieważ podmiot nadzorujący odpowiada nie tylko za kwestie proceduralne, ale również jakość i rzetelność realizowanych zadań.
Przechodząc do oceny przedmiotowego egzaminu organ wskazał, że przeszkoda w postaci ubytku nawierzchni stanowi dla kierującego istotną przesłankę do podjęcia działań mających na celu uniknięcie zagrożenia związanego z wjechaniem w taką nierówność. Wskazał przy tym, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260, "Prawo o ruchu drogowym") uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani zachować ostrożność albo gdy ustawa tego wymaga - szczególną ostrożność, unikać wszelkiego działania, które mogłoby spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego, ruch ten utrudnić albo w związku z ruchem zakłócić spokój lub porządek publiczny oraz narazić kogokolwiek na szkodę. Przez działanie rozumie się również zaniechanie.
Organ zauważył następnie, że zgodnie z art. 22 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym kierujący pojazdem jest obowiązany zbliżyć się: (...) do środka jezdni lub na jezdni o ruchu jednokierunkowym do lewej jej krawędzi – jeżeli zamierza skręcić w lewo. Stosownie natomiast do art. 22 ust. 3, przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli wymiary pojazdu uniemożliwiają skręcenie zgodnie z zasadą określoną w tym przepisie lub dopuszczalna jest jazda wyłącznie w jednym kierunku.
Wyjaśnił, że powołując się na powyższe egzaminator uznał za niezgodny z przytoczonym przepisem art. 22 ust. 2 pkt 2 sposób realizacji przez egzaminowaną zadania dotyczącego zmiany kierunku jazdy w lewo w ramach jazdy drogami jednokierunkowymi, zarówno w pierwszym, jak i drugim przypadku. Nie sposób jednak – zdaniem organu – zgodzić się z oceną egzaminatora; zaskoczenie jakim niewątpliwie dla kierującego jest zauważona nagle na jezdni przeszkoda, zmusza do uwzględnienia różnych wariantów przejazdu i wyboru, w ocenie kierującego, bezpiecznego. W związku z powyższym zachowanie egzaminowanej mające na celu ominięcie przeszkody po jej prawej stronie organ uznał za racjonalne, uzasadnione i dopuszczalne w powyższej sytuacji oraz świadczące o prawidłowej technice i taktyce kierowania pojazdem, a także bezpieczne. Niewątpliwie istotnym jest również fakt (jak zaznaczył), że takie wykonanie manewru w żaden sposób nie przyczyniło się w przedmiotowej sytuacji do utrudnienia lub zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Organ dodał, że zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia osoba egzaminowana uzyskuje negatywny wynik części praktycznej egzaminu państwowego, jeżeli: a) dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne, b) zachodzą okoliczności, o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. b". Stwierdził w efekcie brak podstaw do uznania sposobu realizacji przez egzaminowaną obydwu prób zadania "Zmiana kierunku jazdy w lewo" jako niepoprawnego; w konsekwencji przyjął, że negatywna ocena z egzaminu w związku z dwukrotnie nieprawidłowo wykonanym tym samym zadaniem jest w niniejszej sprawie nieuzasadniona.
Podsumowując podał, że przedmiotowy egzamin został przeprowadzony niezgodnie z przepisami prawa; nie zaszły bowiem żadne przesłanki do jego zakwestionowania, ani te wynikające z art. 52 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym (zachowanie osoby zdającej nie zagrażało bezpośrednio zdrowiu i życiu uczestników ruchu), ani określona w ww. § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Jednocześnie, jak przyjął organ, ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na wynik egzaminu. W tej sytuacji Marszałek uznał, że objęty postępowaniem egzamin w części praktycznej należy unieważnić.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało wskazaną na wstępie decyzję z [...] listopada 2018 r., którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, "k.p.a."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji SKO przychyliło się do oceny Marszałka, że ubytek w jezdni o szerokości 80-90 cm, znajdujący się w odległości 70-80 cm od krawężnika (co wynika z protokołu oględzin jezdni z 7 kwietnia 2017 r. i załączonych do niego zdjęć) mógł negatywnie wpłynąć na możliwość poprawnego wykonania zadania egzaminacyjnego – "skrętu w lewo w jezdni jednokierunkowej".
SKO stwierdziło przy tym, że obydwa materiały wykonane przez strony postępowania muszą być oceniane z większą dozą krytycyzmu, gdyż zostały wykonane przez osoby bezpośrednio zainteresowane wynikiem sprawy. Trudno jednocześnie, zdaniem organu, dociec, dlaczego skarżący wykonał (jak twierdzi) zdjęcia i film z przedmiotowego skrzyżowaniu już 10 lutego 2017 r., skoro zdająca skargę na przebieg egzaminu złożyła dopiero 10 dni później (20 lutego 2017 r.).
Samo nagranie egzaminu dostarczone przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego także nie jest wystarczające do czynienia ustaleń w sprawie, bowiem nie jest oryginalnym zapisem materiału wideo. Analiza zapisu prowadzi do wniosku, że nagranie zostało wykonane za pomocą tzw. "przechwytywania ekranu" – na nagraniu widoczne są elementy okien aplikacji zewnętrznej (np. górny pasek narzędzi, dolny pasek przewijania, etc.). Dlatego też SKO poprzestało na ustaleniu Marszałka, że zapis przebiegu egzaminu jest niewystarczający do stwierdzenia rozmiaru i położenia przedmiotowego ubytku w nawierzchni.
SKO podkreśliło, że nie może się kierować subiektywnymi ocenami stron postępowania w zakresie tego, czy ubytek był "ogromny", czy też "niewielki". Ta sama uwaga dotyczy twierdzenia egzaminatora, że wielkość i usytuowanie ubytku w jezdni umożliwiało prawidłowe wykonanie zadania przez zdającą. Ocena dynamicznej i nieprzewidzianej sytuacji na jezdni dokonana przez egzaminatora oraz zdającą może być bowiem odmienna, a decyzja o ominięciu nagle zauważonej przeszkody (utrudnienia) w jezdni po prawej stronie nie może być uznana za drugie nieprawidłowe wykonanie zadania egzaminacyjnego.
SKO nie podzieliło jednocześnie stanowiska skarżącego, że przy ocenie prawidłowości wykonywanych podczas egzaminu manewrów nie należy uwzględniać geometrii, oznakowania skrzyżowań oraz warunków drogowych w trakcie egzaminu. Podniosło bowiem, że jeżeli warunki drogowe są takie, iż uniemożliwią literalne stosowanie konkretnego przepisu Prawa o ruchu drogowych, to od kierującego należy wymagać takiego zachowania, aby naruszyć przepis w sposób możliwie nieduży, a zwłaszcza nie stworzyć sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa innych użytkowników ruchu. Zasada ta dotyczy także osób egzaminowanych.
W skardze do Sądu na ww. decyzję SKO z [...] listopada 2018 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej, rozstrzygnięcie o braku podstaw do unieważnienia egzaminu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 77 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak ustalenia zgodnie z zasadą oficjalności z urzędu przez organ dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego i prawnego sprawy,
- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów zgromadzonych w postępowaniu,
- art. 22 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji o unieważnieniu egzaminu praktycznego na kategorię "B" prawa jazdy,
- art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 27 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia poprzez ich tendencyjne pominięcie przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy,
- art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez brak wskazania przepisów ustawowych, wobec których zachowanie egzaminatora było zachowaniem z nimi niezgodnym, a miało skutkować unieważnieniem egzaminu.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 56 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami egzamin przeprowadza egzaminator i to on w ramach swoich kompetencji ocenia kwalifikację osoby egzaminowanej, co stanowi wyłącznie jego domenę. Organ nadzoru nie posiada uprawnień do równoległego oceniania kwalifikacji osoby zdającej. Wskazał, że uwzględnił ubytek nawierzchni jezdni i ocenił, że zachowanie zdającej jest błędne, niezależnie od stanu drogi. Zdająca nie miała bowiem świadomości, że znajduje się na drodze jednokierunkowej i jej zachowanie wynikało jedynie z tego faktu, co zresztą sama potwierdziła w zarejestrowanej rozmowie z nim.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2018 r., znak [...] , którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o unieważnieniu w części praktycznej egzaminu na prawo jazdy. W decyzji tej podtrzymano stanowisko zaprezentowane przez Marszałka, dotyczące wadliwej oceny przez egzaminatora sposobu wykonania dwukrotnie przez zdającą zadania "Zmiana kierunku jazdy w lewo" w związku z realizacją zadania "Jazda drogami jednokierunkowymi"; przyjęto bowiem, że wbrew ocenie egzaminatora, stan nawierzchni drogi mógł wpłynąć na sposób wykonania tego zadania, a wobec tego nie można było stwierdzić naruszenia przez zdającą art. 22 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym i zastosować § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia (wskazanego w części historycznej uzasadnienia).
Zdaniem Sądu, decyzja ta nie narusza prawa.
Wobec treści skargi i sformułowanego w niej najdalej idącego zarzutu dotyczącego braku kompetencji marszałka województwa do dokonania merytorycznej oceny przebiegu egzaminu, Sąd wyjaśnia, że stosownie do art. 67 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o kierujących pojazdami marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51, w ramach którego m.in. rozpatruje skargi dotyczące egzaminu oraz unieważnia egzamin.
Podstawy unieważnienia egzaminu określa art. 72 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym unieważnienie egzaminu jest możliwe jeżeli: egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2 (pkt 1); był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. W niniejszej sprawie jako podstawę unieważnienia egzaminu przywołano normę zawartą w art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, a więc przeprowadzenie egzaminu w sposób niezgodny z przepisami ustawy, z takim skutkiem, że ta niezgodność miała wpływ na wynik sprawy. Jak zauważa się zaś w orzecznictwie, unieważnienie egzaminu państwowego na tej podstawie prawnej wymaga spełnienia dwu podstawowych przesłanek: "po pierwsze - wykazania, że egzamin był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, przy czym pojęciem "przepisy ustawy" należy także objąć inne przepisy prawa zawarte w aktach wykonawczych do ustawy (w szczególności w rozporządzeniach), zaś niezgodność z przepisami traktować trzeba jako uchybienie tak materialne jak i procesowe; po wtóre - uchybienie takie powinno mieć charakter istotny, a więc wpływać na wynik egzaminu (przesądzać o takim, a nie innym wyniku)", (v. wyrok NSA z 17 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2213/16). Zatem, użyty przez ustawodawcę zwrot "niezgodny z przepisami ustawy" nie oznacza tylko niezgodności z przepisami ustawy o kierujących pojazdami, ale także z przepisami wykonawczymi do tej ustawy, w tym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r. poz. 232), jako że to ten właśnie akt prawny – wydany na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1-5, 7 i 8 ustawy o kierujących pojazdami – w rozdziale 5, określa (określał w stanie prawnym znajdującym zastosowanie w sprawie) warunki i tryb przeprowadzania części praktycznej egzaminu państwowego.
W konsekwencji, wskazane przepisy przesądzają wprost o możliwości weryfikacji przez właściwy organ wyników przeprowadzonych egzaminów państwowych na prawo jazdy, co oznacza, że ocena dokonana przez egzaminatora nie jest ostateczna i niepodważalna. Rację ma przy tym SKO wskazując (w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), że pojęcie nadzoru w prawie administracyjnym jest rozumiane szeroko i obejmuje zarówno kontrolę, tj. badanie zastanego stanu faktycznego i dokumentacji pod kątem zgodności z przyjętym wzorcem, jak i podejmowanie środków, które pozwolą na przywrócenie stanu zgodnego z przyjętym wzorcem w sytuacji, gdy wyniki kontroli wskazują, że stan faktyczny lub dokumentacja od niego odbiegają (tak też NSA w cyt. powyżej wyroku).
Zatem, wbrew twierdzeniom skarżącego, Marszałek (działając w niniejszej sprawie) w ramach sprawowanego nadzoru posiadał uprawnienia do zbadania zgodności z prawem przeprowadzonego przez egzaminatora egzaminu; kompetencje tego organu nie były "ograniczone" i obejmowały również ocenę prawidłowości wykonania zadania egzaminacyjnego; przyjęcie odmiennego stanowiska uniemożliwiałoby sprawowanie wskazanemu organowi realnego nadzoru nad procesem egzaminowania. Stąd też, ww. zwrot "niezgodny z przepisami ustawy", oznacza zarówno niezgodność z przepisami ustawy, jak i przepisami wykonawczymi do tego aktu.
Sąd zgadza się przy tym z SKO, że jedynym obiektywnym dowodem dotyczącym warunków na drodze jest w niniejszej sprawie protokół oględzin jezdni z [...] kwietnia 2017 r. (wykonany przez pracownika urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] ). Wynika z niego, że w bezpośredniej bliskości skrzyżowania ul. [...] (jednokierunkowej, którą to jechała zdająca) z ul. [...] (w którą miała skręcić zdająca) znajdował się wyłom w jezdni, o szerokości w dniu oględzin 80-90 cm. Wykonując manewr skrętu w lewo z drogi jednokierunkowej zdająca, zgodnie z art. 22 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym miała obowiązek zbliżyć się do lewej krawędzi jezdni (a tego, co pozostaje bezsporne, nie uczyniła z uwagi (jak wskazała) na ww. stan nawierzchni jezdni).
Jednocześnie Sąd dostrzega, że stosownie do art. 22 ust. 1 tej ustawy, kierujący pojazdem może zmienić kierunek jazdy lub zajmowany pas ruchu tylko z zachowaniem szczególnej ostrożności. Szczególna ostrożność polega – zgodnie z art. 2 pkt 22 tej ustawy – na zwiększeniu uwagi i dostosowaniu zachowania uczestnika ruchu do warunków i sytuacji zmieniających się na drodze, w stopniu umożliwiającym odpowiednio szybkie reagowanie. Ponadto, stosownie do art. 3 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani zachować ostrożność albo gdy ustawa tego wymaga – szczególną ostrożność, unikać wszelkiego działania, które mogłoby spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego, ruch ten utrudnić albo w związku z ruchem zakłócić spokój lub porządek publiczny oraz narazić kogokolwiek na szkodę. Przez działanie rozumie się również zaniechanie.
W konsekwencji Sąd podziela ocenę dokonaną w niniejszej sprawie, a wskazującą na to, że wobec warunków panujących na drodze zbliżenie się do lewej krawędzi jezdni przed wykonaniem skrętu w lewo (po myśli ww. art. 22 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym), było obiektywnie utrudnione; znajdował się tam bowiem wyłom w jezdni a zdająca miała prawo inaczej ocenić tę sytuację niż egzaminator i uznać, że prawidłowa technika i taktyka jazdy wymaga ominięcia przeszkody; dokonała tego ominięcia z jedynej dostępnej strony – na prawo od przeszkody. W tej zaś sytuacji nie można było uznać, że zaistniała podstawa do negatywnej oceny egzaminu określona w § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, zgodnie z którym osoba egzaminowana uzyskuje negatywny wynik części praktycznej egzaminu państwowego, jeżeli dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne.
Dokonanie zaś takiej oceny przez egzaminatora uzasadnia -zdaniem Sądu- stwierdzenie, że badany egzamin został przeprowadzony niezgodnie z § 27 pkt 9 rozporządzenia, w myśl którego podczas części praktycznej egzaminu państwowego egzaminator zwraca szczególną uwagę na a) sposób wykonywania manewrów na drodze, b) zachowanie wobec innych uczestników ruchu drogowego, c) umiejętność oceny potencjalnych lub rzeczywistych zagrożeń na drodze, d) skuteczność reagowania w przypadku powstania zagrożenia, w związku z cyt. powyżej art. 3 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym; egzaminator nie wziął bowiem pod uwagę określonych w ww. przepisach obowiązków i nie uwzględnił oceniając prawidłowość realizacja zadania (tj. skrętu w lewo z ulicy jednokierunkowej) warunków panujących na drodze. Niewątpliwie zaś, zdaniem Sądu, wyłom w jezdni stanowi zagrożenie na drodze i może wpływać na decyzje podejmowane w trakcie prowadzenia pojazdu.
Podsumowując, Sąd podziela stanowisko wyrażone w decyzji zaskarżonej (jak i decyzji ją poprzedzającej), że ocena manewru skrętu w lewo przez egzaminatora była niewłaściwa. Tym samym nie było podstaw do negatywnej oceny egzaminu, na zasadzie § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Nie można było bowiem uznać, że zdająca dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne, bo zastosowanie innej, przy czym zgodnej z przepisami i niepowodującej zagrożenia na drodze, taktyki i techniki jazdy niż taka, jaką w analogicznej sytuacji (wymuszonej złym stanem nawierzchni jezdni) być może zastosowałby egzaminator, nie może być podstawą do stwierdzenia, że konkretny manewr został wykonany nieprawidłowo.
Z tego też powodu, zdaniem Sądu, nie doszło w sprawie do naruszenia prawa; w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej prawidłowo przyjęto, że objęty nadzorem egzamin praktyczny należy unieważnić.
Oceny tej nie zmieniają zarzuty podniesione w skardze. Z przyczyn w istocie już wskazanych Sąd nie podzielił bowiem ani zarzutu dotyczącego naruszenia art. 22 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, ani art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. W kontekście tego drugiego Sąd dostrzega nadto, że wbrew stanowisku skarżącego w obu decyzjach wydanych w sprawie wskazano na nieuprawnione w okolicznościach faktycznych zastosowanie przez egzaminatora § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia w zw. z art. 22 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, zwracając dodatkowo uwagę m.in. na treść art. 3 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym.
Sąd nie podzielił także pozostałych zarzutów skargi, w tym odnoszącego się do art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami i "§ 27 ust. 1 pkt 9" rozporządzenia. Za niezasadne Sąd uznał także zarzuty dotyczące naruszenia art. 77 w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Wskazując na te ostatnie skarżący nie uzasadnił wprawdzie w czym upatruje ich naruszenia, niemniej Sąd analizując sprawę także z urzędu (i z przyczyn niezależnych od treści skargi) nie stwierdził, aby doszło do nieprawidłowości w tym zakresie; Sąd zaznacza przy tym, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzono w sprawie właściwie, a wynikiem tego jest kompletnie zgromadzony materiał dowodowy; orzekając w sprawie SKO dysponowało zarówno wyjaśnieniami (jak i nagraniami) obu spornych stron, jak i protokołem z oględzin przeprowadzonych przez pracownika organu I instancji, i w kontekście całości tego materiału czyniło ustalenia, wyraźnie wskazując w uzasadnieniu z jakich przyczyn i który dowód w sprawie jest bardziej miarodajny/pewny i mógł tym samym stanowić podstawę ustaleń. Prawidłowo przy tym SKO uznało, że nie może kierować się w sprawie subiektywnymi ocenami stron postępowania w zakresie wielkości ubytku w jezdni i jego znaczenia dla prawidłowego wykonania zadania egzaminacyjnego, i prawidłowo w efekcie oparło się przede wszystkim na ustaleniach poczynionych podczas oględzin jezdni [...] kwietnia 2017 r. Słusznie w konsekwencji stwierdziło, że ocena dynamicznej i nieprzewidzianej sytuacji na jezdni dokonana przez egzaminatora oraz zdającą może być odmienna, a w takim przypadku decyzja zdającej o ominięciu nagle zauważonej przeszkody w jezdni nie może być uznana "za drugie nieprawidłowe wykonanie zadania" (po myśli § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia).
W tej sytuacji i z ww. przyczyn, Sąd uznał, że wbrew stanowisku skarżącego w sprawie wystąpiła przesłanka unieważnienia części praktycznej egzaminu z [...] lutego 2017 r. uregulowana w art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, bowiem został on przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na wynik egzaminu.
Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1320 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło