VII SA/Wa 2632/23

WyrokWSA w Warszawie2024-03-27

Skład orzekający: Artur Kuś, Grzegorz Rudnicki, Paweł Konicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady miasta ustalająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zawierająca sprzeczne i niejednoznaczne przepisy dotyczące zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej na działce, narusza prawo i powinna zostać stwierdzona nieważna w części dotyczącej tej działki?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność części uchwały Rady Miasta dotyczącej sprzecznych i niejednoznacznych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które ograniczają prawo własności skarżącej poprzez niemożność racjonalnego zagospodarowania nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem planu. Sąd podkreślił, że przepisy planu muszą być jasne, spójne i nie mogą wzajemnie się wykluczać, a ich sprzeczność prowadzi do naruszenia zasad sporządzania planu i prawa własności.
Stan faktyczny
M. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie zaskarżyła uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 23 września 2010 r. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając sprzeczność i niejednoznaczność przepisów ograniczających możliwość zabudowy jej działki nr [...] w obrębie [...]. Spółka planowała budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych, jednak ograniczenia planu uniemożliwiły racjonalne zagospodarowanie nieruchomości. Organ utrzymywał, że przepisy są spójne i zgodne z planem.
Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność § 11 ust. 1 pkt 1, § 107 ust. 2 pkt 1 i § 108 ust. 2 pkt 1 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy w odniesieniu do działki nr [...] obręb [...]; zasądził od Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz M. sp. z o.o. kwotę 797 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Artur Kuś Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki asesor WSA Paweł Konicki (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 23 września 2010 r. nr XC/2663/2010 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla [...] I. stwierdza nieważność § 11 ust. 1 pkt 1, § 107 ust. 2 pkt 1 i § 108 ust. 2 pkt 1 zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działki nr [...] obręb [...]; II. zasądza od Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz M. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 12 października 2023 r. M. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Nr XC/2663/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 23 września 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Zachodniego Pasma P. w rejonie ulicy K. (Dz. Urz. Woj. M. z 23 października 2010 r., Nr 181, poz. 4776 – zwanej dalej Miejscowym Planem lub zaskarżoną uchwałą), zaskarżając ją w części, w jakiej dla nieruchomości, której właścicielem jest skarżąca, stanowiącej działkę ew. nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. F. w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, dla której Sąd Rejonowy dla [...] w W., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą pod numerem [...] odnośnie: a) § 11 ust. 1 pkt 1 Planu w zakresie, w jakim organ ustalił szczegółowe warunki zagospodarowania i ograniczenia w użytkowaniu terenów 7.20 MW oraz 7.21 MW w postaci konieczności zastosowania zasady, że na jednej działce budowlanej bez względu na jej wielkość może powstać tylko jeden obiekt o funkcji mieszkaniowej; b) § 107 ust. 2 pkt 1 oraz w § 108 ust. 2 pkt 1 Planu, dla terenów 7.20 MW oraz 7.21 MW ustalił lokalizację jednego budynku mieszkalnego wolnostojącego z maksymalnie 6 mieszkaniami na jednej działce budowlanej. Spółka zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 1, 6 i 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 z ze zm.) w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. art. 64 ust. 2 i 3, art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ustalenie w § 11 ust. 1 pkt 1, § 107 ust. 2 pkt 1 oraz § 108 ust. 2 pkt 1 Uchwały, dla terenu nieruchomości, ograniczeń w postaci konieczności zastosowania zasady, że na jednej działce budowlanej bez względu na jej wielkość może powstać tylko jeden obiekt o funkcji mieszkaniowej (budynek), z maksymalnie 6 mieszkaniami, bez uwzględnienia faktycznego położenia nieruchomości oraz możliwości jej zagospodarowania, przy jednoczesnym ustaleniu w § 2 ust. 1 pkt 31 Planu Miejscowego, że przez tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej MW należy rozumieć "zagospodarowanie w formie osiedla lub zespołu budynków wielorodzinnych", a tym samym przyjęcie w ramach terenów 7.20 MW oraz 7.21 MW ograniczeń sprzecznych z ustalonym dla ww. terenów sposobem zagospodarowania, co skutkuje wewnętrzną sprzecznością i dysfunkcjonalnością ww. postanowień Planu Miejscowego, a także prowadzi do naruszenia interesu prawnego skarżącej; 2) art. 1 ust. 2 pkt 1 i 7 w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 64 ust. 3, art. 21 ust 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 2 Konstytucji RP w zw. z § 6 w zw. z § 10 w zw. z art. 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tj. Dz. U. 2002 Nr 100 poz. 908 ze zm.), poprzez podjęcie Uchwały, której treść jest niezgodna z Zasadami Techniki Prawodawczej, bowiem przyjęte w § 11 ust. 1 pkt 1), § 107 ust. 2 pkt 1) oraz § 108 ust. 2 pkt 1 uchwały ustalenia w zakresie ustanowionych dla terenów 7.20 MW oraz 7.21 MW ograniczeń są niejednoznaczne i sprzeczne z częścią ogólną uchwały i przyjętym dla terenów MW w § 2 ust. 1 pkt 31 Planu sposobem ich zagospodarowania, co doprowadziło do podjęcia przez organ uchwały, której przepisy wzajemnie się wykluczają, a tym samym naruszenia zasady prawidłowej legislacji i nadużycia władztwa planistycznego przy ustalaniu ograniczeń dla terenów 7.20 MW i 7.21 MW, a w konsekwencji do nadmiernej, niczym nieuzasadnionej ingerencji w prawo własności skarżących; 3) art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 6 i 9 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 1, 2, 6 i 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieuwzględnienie w Planie wymagań ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, walorów architektonicznych i krajobrazowych oraz ekonomicznych, potrzeb interesu publicznego, a także uwarunkowań wynikających z lokalizacji nieruchomości i jej wielkości, stanu ładu przestrzennego i wymogów jego ochrony, potrzeb i możliwości rozwoju gminy oraz stanu prawnego gruntów, to jest nieuwzględnienie faktu, iż zarówno lokalizacja nieruchomości, jak i jej wielkość nie pozwalają na dokonanie jej podziału na mniejsze działki budowlane, a przyjęte ograniczenia uniemożliwiają zagospodarowanie nieruchomości w formie zabudowy osiedlowej lub zespołu budynków, co doprowadziło do uchwalenia Planu sprzecznie z zasadami sporządzania planów miejscowych i stanowi o przekroczeniu przez organ granic władztwa planistycznego; Mając powyższe na uwadze, skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności: • § 11 ust. 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały w zakresie w jakim organ, w ww. przepisie ustalił ograniczenia dla terenów 7.20 MW oraz 7.21 MW, na których zlokalizowana jest nieruchomość, w postaci konieczności zastosowania zasady, że na jednej działce budowlanej bez względu na jej wielkość może powstać tylko jeden obiekt o funkcji mieszkaniowej; • § 107 ust. 2 pkt 1 oraz § 108 ust. 2 pkt 1 zaskarżonej uchwały w zakresie, w jakim w ww. przepisach, organ dla terenów 7.20 MW oraz 7.21 MW, na których zlokalizowana jest nieruchomość, ustalił lokalizację jednego budynku mieszkalnego wolnostojącego z maksymalnie 6 mieszkaniami na jednej działce budowlanej; • zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Jednocześnie skarżąca Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z: 1) wydruku pełnej treści księgi wieczystej nr [...]; 2) decyzji nr 65/D/2023, wydanej przez Prezydenta m.st. Warszawy, Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...], z dnia 29 czerwca 2023 r., w sprawie o znaku: UD-XII-WAB-A.6740.321.2019.ABR; 3) pisma Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy, Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z dnia 10 marca 2021 r. wydanego w sprawie o znaku: UD-XII-WAB-U.6724.52.2020.AKA; 4) postanowienia nr 415/2021 z dnia 2 lipca 2021 r., wydanego przez Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie o znaku: BG-PN.6831.245.2020.BGR; 5) postanowienia nr 134/URN/2023, wydanego przez Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 22 marca 2023 r. w sprawie o znaku : AM-AS.6740.23.2022.DKA; w celu wykazania okoliczności szczegółowo wskazanych w treści uzasadnienia przedmiotowej skargi, tj. na okoliczność przekroczenia przez organ granic władztwa planistycznego, prowadzącego do nieważności przedmiotowej uchwały, w zakresie zaskarżenia niniejszą skargą oraz na okoliczność naruszenia interesu prawnego skarżącej. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że jest właścicielem niezabudowanej nieruchomości, stanowiącej działkę ew. nr [...] z obrębu [...] w W. Nieruchomość zlokalizowana jest na terenach oznaczonych następującymi symbolami "7.20 MW" i "7.21 MW". Spółka zamierzała na przedmiotowej nieruchomości zrealizować inwestycję polegającą na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi oraz instalacją gazową, zgodnie z funkcją przewidzianą w § 2 ust. 1 pkt 31 Miejscowego Planu. Na skutek wniosku Spółki, podyktowanego koniecznością doprowadzenia do zgodności planowanej inwestycji z Miejscowym Planem w zakresie podziału nieruchomości, postępowanie to zostało zawieszone, a następnie decyzją z 29 czerwca 2023 r. umorzone. 10 marca 2021 r. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] poinformował Biuro Geodezji i Katastru, że zaproponowany przez Spółkę podział nie jest zgodny z Miejscowego Planu m.in. w zakresie § 7, a w przypadku dokonania podziału zgodnie z wnioskiem projektowane działki nie posiadałyby faktycznego dostępu do drogi publicznej, gdyż nie istnieją one w terenie. W toku postępowania Spółka otrzymała informację z Urzędu, iż planowany przez nią podział nieruchomości, wobec treści postanowień Miejscowego Planu, nie będzie możliwy. 31 marca 2022 r. Spółka złożyła kolejny wniosek w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zespołu 13 budynków wielorodzinnych z garażami podziemnymi, położonego na terenie części działki nr [...] oraz 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych położonych na cz. działki nr [...], której jest również właścicielem i Prezydent m.st. Warszawy ponownie nałożył na Spółkę obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym m.in. w zakresie podziału nieruchomości na mniejsze działki budowlane. Spółka opracowała kilka koncepcji podziału tego terenu, tak by wykorzystać zarówno potencjał inwestycyjny nieruchomości, jak i doprowadzić inwestycję do zgodności z Planem Miejscowym. Niemniej jednak, z uwagi na dysfunkcjonalność postanowień zaskarżonej uchwały nie jest możliwym dokonanie podziału nieruchomości, tak by uwzględnione zostały parametry mniejszych działek określone w uchwale, przez co Spółka zmuszona była ponownie wystąpić do Prezydenta m.st. Warszawy z wnioskiem o zawieszenie toczącego się w sprawie postępowania. Zdaniem Spółki w zakresie ustaleń Miejscowego Planu zachodzi wewnętrzna sprzeczność w zakresie § 2 ust. 1 pkt 31, który nie koresponduje z § 11 ust. 1 pkt 1 Miejscowego Planu. O ile bowiem nakaz realizacji tylko jednego budynku o funkcji mieszkaniowej na jednej działce budowlanej jest uzasadniony dla obszarów przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną, z uwagi na jej funkcję i charakter, to rozszerzanie tego obowiązku na tereny oznaczone symbolem MW i przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, nie ma żadnych racjonalnych podstaw. Powyższe działania organu świadczą o nieuprawnionym różnicowaniu sytuacji podmiotów, będących właścicielami nieruchomości zlokalizowanych na terenach o tym samym przeznaczeniu, dla których ustalono możliwość realizowania na gruntach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Brak jest również racjonalnych przesłanek rozszerzenia ww. nakazu. Organ zupełnie pominął przy tym położenie, wielkość, a także możliwość zagospodarowania nieruchomości, ograniczając nadmiernie prawo właściciela do zabudowy gruntów zgodnie z ustalonym w Planie przeznaczeniem. Choć w § 7 organ ustalił zasady podziału i łączenia działek, to lokalizacja nieruchomości nie pozwala na dokonanie takiego jej podziału, który pozwoliłby w pełni wykorzystać potencjał inwestycyjny należącego do niej gruntu. Co więcej, w wyniku dokonania ewentualnego podziału, mniejsze działki budowlane nie posiadałyby odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Nadto określone w § 107 i § 108 zaskarżonej uchwały parametry, odnoszące się do terenu nieruchomości, a także jej położenie, stanowią same w sobie wystarczającą ochronę przed negatywnymi skutkami ewentualnego zwiększenia gęstości zabudowy, szczególnie że w najbliższym sąsiedztwie nieruchomości występują tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Odpowiedź na skargę złożyła Rada Miasta Stołecznego Warszawy, wnosząc o jej oddalenie. Zdaniem organu, rozpatrując trzy definicje działki, działki budowlanej i terenach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej MW (§ 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 31 zaskarżonej uchwały) można łatwo dostrzec, że działka a działka budowlana to dwa różne pojęcia, przy czym działka budowlana może stanowić działkę ewidencyjną, bądź jej część. W związku z powyższym nie jest prawdą, że organ uchwalił wadliwy dokument, gdyż skarżąca może wydzielić więcej niż jedną działkę budowlaną na działce ew. nr [...] z ob. [...] jednocześnie spełniając postanowienie, że zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna ma zostać zrealizowana w formie osiedla, bądź zespołu budynków. Brak jest, więc sprzeczności we wskazanym w skardze zapisie. Nadto w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy z 2006 r. przedmiotowa działka położona jest w terenie M2.12, tj. teren o przewadze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, na którym ustala się dla terenów M1, M2 i M3 priorytet dla lokalizowania funkcji mieszkaniowej i niezbędnych inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej, terenów ogólnodostępnej zieleni urządzonej i sportu powszechnego oraz usług podstawowych. Organ zwrócił również uwagę, że skarżąca Spółka kupiła działkę 8 lat po uchwaleniu Miejscowego Planu, a zatem znała przeznaczenie oraz możliwości zabudowy przedmiotowej działki już w chwili jej zakupu. Pismem z 18 marca 2024 r. skarżąca Spółka poparła dotychczasową argumentację skargi wraz z jej wnioskami i wskazała, że interpretacja postanowień uchwały przytoczona w skardze została przyjęta przez organ architektoniczno – budowlany, który w ramach prowadzonego postępowania o wydanie pozwolenia na budowę zespołu 13 budynków jednorodzinnych de facto zobowiązał Spółkę do dokonania stosownego podziału administracyjnego. Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy zdaniem Spółki nie istnieje prawna możliwość zagospodarowania przedmiotowej inwestycji w sposób wykorzystujący jej powierzchnię zgodnie z zasadami racjonalnej gospodarki, zaś ograniczenie zawarte w § 11 ust. 1 pkt 1 uchwały stanowi wyraz nadmiernej ingerencji w prawo własności. Postanowieniem wydanym na rozprawie przeprowadzonej w dniu 27 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuścił wnioski dowodowe zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – zwanej dalej P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, wydając wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 1 pkt 5 P.p.s.a. stwierdza jego nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jego nieważności. Zaznaczyć należy, że zaskarżona uchwała została podjęta 23 września 2010 r. r., a więc w stanie prawnym, w którym wniesienie skargi na uchwałę wymagało uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm. – zwanej dalej u.s.g. – w stanie prawnym na dzień podjęcia uchwały): "[k]ażdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca Spółka wypełniła ww. warunek, wzywając pismem z 17 sierpnia 2023 r. Radę m.st. Warszawy do usunięcia naruszenia prawa dokonanego zaskarżoną uchwałą. Rada Miejska nie odpowiedziała na powyższe wezwanie. Stwierdzić następnie trzeba, że kontrola sądowa prawidłowości aktu prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi być każdorazowo poprzedzona badaniem tzw. legitymacji skargowej podmiotu domagającego się od sądu administracyjnego stwierdzenia nieważności takiego aktu lub jego części. W art. 101 ust. 1 u.s.g. będącym lex specialis w stosunku do ogólnej normy art. 50 P.p.s.a., oparto legitymację skargową na naruszeniu indywidualnego interesu prawnego, co oznacza, że przysługuje ona nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu czyj interes prawny został naruszony rozstrzygnięciem. Strona inicjująca postępowanie sądowe w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi zatem wykazać związek między zaskarżoną uchwałą a jej indywidualną sytuacją prawną (interes prawny), a także wykazać, że ze względu na istnienie tego związku uchwała negatywnie wpływa na jej sytuację prawną. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2019 r. II OSK 64/17 – orzeczenia przywołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaznaczyć również trzeba, że o naruszeniu interesu prawnego rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej strony skarżącej, która przejawia się zwykle w ograniczeniu bądź pozbawieniu uprawnień lub nałożonych obowiązków. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skarga wniesiona na podstawie ust. 101 ust. 1 u.g.n. nie ma charakteru actio popularis. Do jej wniesienia nie uprawnia zatem sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały. Niezbędne jest wykazanie przez stronę, że wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej interes chroniony konkretnym przepisem prawa, bądź ukształtowany aktem stosowania prawa (por. wyrok NSA z 23 września 2021 r. sygn. II OSK 1399/21). W postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 orzeka się "w granicach" interesu prawnego skarżącego (por. wyrok NSA z 25 listopada 2008 r. sygn. akt II OSK 978/08). Zatem skarżący jest uprawniony do zaskarżenia tylko tych ustaleń planu lub naruszenia trybu, które naruszają jego prawo do wykonywania prawa własności (korzystania z nieruchomości) w sposób dotychczasowy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.): "[u]stalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości". Zgodnie zaś z art. 6 ust. 2 ww. ustawy: "[k]ażdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych". Z art. 6 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy wynika podstawowa zasada zagospodarowania przestrzennego - wolności zagospodarowania terenu, do którego ma się tytuł prawny. Wolność tę można ograniczyć jedynie w granicach określonych ustawą i z uwagi na przeciwdziałanie naruszeniom interesu prawnego innych osób lub jednostek organizacyjnych i ochronę interesu publicznego. Koresponduje to z art. 140 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może rozporządzać rzeczą. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budziło wątpliwości Sądu, że interes prawny strony skarżącej jako właściciela działki nr [...] został naruszony przez ograniczenie możliwości zagospodarowania ww. działki. Jak wyjaśniła Spółka, zamierzała ona zrealizować inwestycję polegającą na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi oraz instalacją gazową, co było zgodne z funkcją przewidzianą w § 2 ust. 1 pkt 31 Miejscowego Planu a jednocześnie sprzeczne zdaniem Spółki z regulacjami § 11 pkt 1 oraz § 107 pkt 1 i § 108 § 1 Planu, w których określono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego. W tym zakresie Spółka wskazywała również na podejmowane kroki w zakresie podziału przedmiotowej działki, a które finalnie nie doprowadziły do realizacji zakładanego zamierzenia budowlanego w zakresie budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami podziemnymi oraz instalacją gazową. Oceniając zagadnienie wewnętrznej sprzeczności Miejscowego Planu w zakresie zakreślonym w skardze, stwierdzić należało, że należąca do Spółki działka znajduje się w Miejscowym Planem na terenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej – w jednostkach planistycznych 7.20 MW i 7.21 MW. Zgodnie z § 2 pkt 31 przez teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej MW należy rozumieć "zagospodarowanie w formie osiedla lub zespołu budynków wielorodzinnych, wraz z ich zapleczami, do których zalicza się: dojścia, podjazdy i podwórza, zieleń osiedlową i ogrody przydomowe, urządzenia infrastruktury technicznej oraz drogi wewnętrzne oraz zgodnie z ustaleniami szczegółowymi". Z kolei zgodnie z § 11 pkt 1 Miejscowego Planu: "dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, tj.:, MN/U, MN(U) i U(MN) oraz dla terenów 7.20 MW i 7.21MW, stosuje się zasadę, że na jednej działce budowlanej bez względu na jej wielkość może powstać tylko jeden obiekt o funkcji mieszkaniowej". W świetle zaś § 107 § 2 pkt 1 i § 108 § 2 pkt 1 dla terenów 7.20 MW i 7.21 MW (podstawowe przeznaczenie terenu: zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna) ustalono "lokalizację jednego budynku mieszkalnego wolnostojącego z maksymalnie 6 mieszkaniami na jednej działce budowlanej". Porównanie przepisów § 2 pkt 31 oraz § 107 § 2 pkt 1 i § 108 § 2 pkt 1 Miejscowego Planu prowadzi do uznania, że przepisy te pozostają we wzajemnej sprzeczności. Z jednej bowiem strony lokalny prawodawca definiuje zabudowę mieszkaniową wielorodzinną przez wskazanie, że realizowana jest ona w formie osiedla lub zespołu budynków wielorodzinnych, by następnie w przepisach szczegółowych odnoszących się do konkretnych jednostek (7.20 MW i 7.21 MW) ograniczyć tę zabudowę do jednego budynku mieszkalnego wolnostojącego z maksymalnie 6 mieszkaniami na jednej działce budowlanej. Tak sformułowane ustalenia dla ww. jednostek planistycznych nie pozwalają faktycznie na zidentyfikowanie dopuszczalnego rodzaju zabudowy, a przez co nadmiernie ograniczają możliwości zagospodarowania nieruchomości należących do Spółki oraz wpływają na treść i sposób wykonywania przez Spółkę prawa własności. Nie można przy tym uznać za przekonujące twierdzeń Miasta, że skarżąca może zrealizować zabudowę wielorodzinną w formie osiedla lub zespołu budynków na skutek wydzielenia działek, bowiem nie sposób uznać za spełniające takie cechy zabudowy budynku mieszkalnego wolnostojącego z maksymalnie 6 mieszkaniami. Jak słusznie zauważyła strona skarżąca, taki nakaz realizacji tylko jednego budynku o funkcji mieszkaniowej na jednej działce, jest uzasadniony dla obszarów przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną. Nie występuje on również na pozostałych obszarach oznaczonych w Miejscowym Planie symbolem "MW". W konsekwencji powyższego w sprzeczności z § 2 pkt 31 pozostaje również § 11 ust. 1 pkt 1 Miejscowego Planu, bowiem, wprowadzając zasadę, że dla terenów 7.20 MW i 7.21 WM, a więc działek należących do skarżącej Spółki, na jednej działce budowlanej bez względu na jej wielkość może powstać tylko jeden obiekt o funkcji mieszkaniowe, uniemożliwił skarżącej realizację zabudowę wielorodzinną w formie osiedla lub zespołu budynków. Podkreślić należy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt prawa miejscowego, kształtujący sposób wykonywania prawa własności (art. 6 ust. 1 ustawy i planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), powinien zawierać regulacje czytelne i niestwarzające wątpliwości interpretacyjnych. Jeżeli tego nie czyni, budząc wątpliwości zasadniczej natury co do przeznaczenia terenu, to może stanowić zagrożenie dla standardów państwa prawa, powielając wątpliwości na etapie rozstrzygnięć indywidualnych (wyrok NSA z 9 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 3083/13). Przeznaczenie terenu i zasady z nim związane muszą być określone w planie miejscowym jednoznacznie i precyzyjnie, nie można bowiem domniemywać sposobu zagospodarowania (wyrok NSA z 27 września 2016 r. sygn. akt II OSK 3135/14). Nie może także budzić wątpliwości to, że regulacje zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego muszą być sformułowane jasno, bez wzajemnych wykluczeń i pozostawać spójne zarówno z pozostałymi regulacjami planu, jak i przepisami odrębnymi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 grudnia 2019 r. (sygn. akt II OSK 3081/18) stwierdził, że "zasady stanowienia przepisów prawa obligują prawodawcę do jasnego, przejrzystego i zrozumiałego formułowania norm prawnych. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, którego przepisy są stosowane m. in. przez organy architektoniczno-budowlane czy organy nadzoru budowlanego. Przepisy te są adresowane do wszystkich mieszkańców gminy. Wobec tego powinny być tak sformułowane, aby nie budziły wątpliwości co do ich treści i zakresu stosowania" (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2542/19 – orzeczenia przywołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). Do takiej zaś sytuacji dochodzi w przypadku określenia przeznaczenia dla jednostek planistycznych 7.20 MW i 7.21 MW odnośnie działki należącej do skarżącej Spółki. Z tych też przyczyn, zamieszczenie w planie informacji sprzecznych co do możliwości sposobu zagospodarowania działki należącej do skarżącej Spółki uznać należało za naruszenie zasad sporządzania planu, skutkujące nieważnością uchwały w części szczegółowej planu zawierającej taką regulację (por. wyrok WSA w Poznaniu z 15 marca 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 65/23). W sytuacji jednak, gdy zawarte w części ogólnej planu miejscowego przepisy regulujące sposób przeznaczenia gruntów kwalifikowanych do określonych jednostek planistycznych pozostają sprzeczne z przepisami szczególnymi, to jest rzeczą oczywistą prawnie, że ich wykonalność nie jest zapewniona, a logika planu jest w tym zakresie zaburzona. Należy też zwrócić uwagę, że art. 1 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyraźnie stanowi, że ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. Jeżeli więc postanowienia planu w zakresie ustalenia przeznaczenia terenu nim objętego są sprzeczne, to owo "ważenie interesu" nie jest dokonane w sposób prawidłowy(wyrok WSA w Warszawie z 29 czerwca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 948/23). Mając powyższe na uwadze, Sąd podzielił zarzuty skargi opisane powyżej szczegółowo w punktach 1 – 3 odnośnie przepisów § 11 ust. 1 pkt 1, § 107 ust. 1 pkt 1 i § 108 ust. 2 pkt 1 Miejscowego Planu i w tym zakresie stwierdził ich nieważność odnośnie działki należącej do strony skarżącej, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. (jak w punkcie I sentencji). O zwrocie kosztów postępowania (punkt III) Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a., uznając, że składały się na nie: wpis od skargi w wysokości 300 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego – adwokata w wysokości 480 zł i opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictwa – 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło