VII SA/Wa 2638/14
WyrokWSA w Warszawie2015-06-16
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, może wydać rozstrzygnięcie bez dysponowania pełnym materiałem dowodowym, w tym kluczowym wnioskiem strony postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ponieważ organ ten wydał rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, nie dysponując pełnym materiałem dowodowym, w szczególności brakowało wniosku Parafii Rzymskokatolickiej, która była stroną postępowania. Brak ten stanowił naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zezwalającej na prowadzenie prac konserwatorskich. Stowarzyszenie zarzuciło, że decyzja o pozwoleniu na prace konserwatorskie została wydana z naruszeniem prawa, gdyż skierowano ją do osoby niebędącej stroną, a także brakowało w aktach sprawy wniosku Parafii Rzymskokatolickiej, która powinna być stroną postępowania. Minister odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja została wydana na wniosek strony i wskazanie osoby wykonującej prace nie stanowiło kwalifikowanej wady prawnej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w O. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2014 r.; znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na prowadzenie prac konserwatorskich I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia "[...]" w O. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2014 r, którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., pozwalającej A. S. na prowadzenie prac konserwatorskich przy obrazie "[...]" z kościoła parafialnego w C..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniach [...] maja i [...] lipca 2013 r. do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wpłynęły wnioski M. B. oraz Stowarzyszenia "[...]" o stwierdzenie z urzędu nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. W obu wnioskach wskazano, że decyzja ta obarczona jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie jej do A. S. oraz M. B., które nie posiadały przymiotu strony.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji i dopuścił do udziału w sprawie Stowarzyszenie "[...]".
Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2014r odmówił stwierdzenia nieważności badanej decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ opisał nadzwyczajny charakter prowadzonego postępowania podkreślając, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji znajduje zastosowanie tylko w przypadkach wyjątkowych wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.
Stwierdził, iż badana decyzja została wydana na wniosek Parafii Rzymskokatolickiej p.w. Św. K. w C. i jej materialno - prawną podstawę stanowił art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga m.in. prowadzenie prac konserwatorskich przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków. Stosownie do ust. 5 ww. przepisu, postępowanie w tego typu sprawie może być wszczęte na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego.
Zdaniem organu nadzorczego nie ulega wątpliwości, że postępowanie poprzedzające wydanie badanej decyzji zostało wszczęte i prowadzone wobec podmiotu posiadającego przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Organ podkreślił, że wskazanie w sentencji decyzji A. S., tj. osoby mającej prowadzić badania konserwatorskie, wobec doręczenia decyzji zarówno Parafii, jak i jej pełnomocnikowi (M. B.) nie może być ocenione jako kwalifikowana wada prawna, wymieniona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Okoliczność ta nie stanowi również rażącego naruszenia prawa.
Rozpoznając sprawę, organ nie dopatrzył się także wystąpienia pozostałych wad kwalifikowanych, wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisane rozstrzygnięcie wniosło Stowarzyszenia "[...]" w O., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 7, art. 8, art. 11, art. 12, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji z ograniczeniem się do przywołania treści przepisów prawa, bez uzasadnienia faktycznego decyzji, błędne pouczenie o trybie odwołania - brak pouczenia o dopuszczalności wniesienia skargi, a także prowadzenie postępowania przewlekle i w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;
2. art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. poprzez uznanie, że udzielenie pozwolenia przez [...] Konserwatora Zabytków A. S. na przeprowadzenie prac konserwatorskich przy obrazie "[...]" wraz z ramą z kościoła parafialnego w C., gm. D., tj. osobie nie będącej stroną w sprawie, nie może być oceniane jako kwalifikowana wada prawna wymieniona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a w konsekwencji niewycofanie z obrotu prawnego tej decyzji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich i architektonicznych, a także innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych i poszukiwań ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych, pozwolenie zawiera imię, nazwisko i adres osoby prowadzącej prace konserwatorskie. Decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności tych danych nie zawiera.
W ocenie strony skarżącej stroną postępowania o wydanie pozwolenia była Parafia Rzymskokatolicka Św. K. w C., którą pozbawiono tego przymiotu.
Skarżąca zarzuciła brak w aktach sprawy wniosku Parafii Rzymskokatolickiej Św. K. w C. oraz decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...], umarzającej postępowanie odwoławcze.
W konkluzji skarżące stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270, ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Brak w aktach sprawy wniosku Parafii Rzymskokatolickiej Św. K. w C., po rozpatrzeniu którego [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał w dniu [...] czerwca 2008 r., decyzję nr [...] kontrolowaną w postępowaniu nadzorczym uniemożliwia sądowi ocenę zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych wyżej kryteriów.
Dlatego też skarga podlegała uwzględnieniu.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiając stwierdzenia nieważności badanej decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., pozwalającej A. S. na prowadzenie prac konserwatorskich przy obrazie "[...]" z kościoła parafialnego w C. nie dopatrzył się wad wskazanych przez skarżące stowarzyszenie wynikających z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i pkt 4 k.p.a. oraz pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Podkreślił, że kontrolowana decyzja została wydana na wniosek strony, którą była Parafia Rzymskokatolicka p.w. Św. K. w C. posiadająca tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru.
Tymczasem akta sprawy nie zawierają wniosku Parafii Rzymskokatolickiej i brak tego wniosku zarzuca strona skarżąca.
W tej sytuacji Sąd nie może ocenić, czy rzeczywiście badana w postępowaniu nadzorczym decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r została wydana na wniosek strony.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał zaskarżoną decyzję nie dysponując pełnym materiałem dowodowym ( brak wniosku Parafii Rzymskokatolickiej ), co oznacza naruszenie art. 7 i 77§ 1 k.p.a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pk 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz 1270 ze zm ).
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy, a orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło