VII SA/Wa 264/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-18
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Izabela Ostrowska, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem, wydana na podstawie niepełnych ustaleń dotyczących zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a., ponieważ organ nie dokonał oceny, czy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2001-02-XX uwzględniła wszystkie wymagania niezbędne do zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Kluczowe jest ustalenie, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie realizacji samowoli budowlanej dopuszczał realizację obiektu. Brak takich ustaleń uniemożliwia prawidłową ocenę sprawy.Stan faktyczny
Skarżący S. W. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2001 r., która nakazywała doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem budynku garażowo-gospodarczego i gospodarczego z wiatą, twierdząc, że budynek został wykonany niezgodnie ze sztuką budowlaną (fundamenty o głębokości 30 cm zamiast 120 cm) i zagraża jego nieruchomości. Wojewódzki i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówili stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja z 2001 r. nie była obarczona wadą skutkującą nieważność. Sąd administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] lutego 2001 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nakazał A. i A. K. doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem budynku garażowo - gospodarczego oraz budynku gospodarczego z wiatą.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2004 roku właściciel sąsiedniej nieruchomości S. W. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] lutego 2001 roku twierdząc, iż decyzja ta w sposób rażąco narusza jego dobro. Jego zdaniem budynek garażowo - gospodarczy wykonany został niezgodnie ze sztuka budowlaną oraz obowiązującymi normami i warunkami technicznymi, gdyż posiada fundamenty o głębokości około 30 cm zamiast wymaganych 120 cm.
Decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001 roku.
W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001 roku nie jest obarczona wadą, która skutkowałaby koniecznością stwierdzenia jej nieważności.
Nakaz doprowadzenia budynku garażowo - gospodarczego oraz budynku gospodarczego z wiatą do stanu zgodnego z przepisami opierał się na orzeczeniu technicznym sporządzonym przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia budowlane i brak jest podstaw do jego kwestionowania.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. W. podnosząc zarzut, iż budynek znajduje się w złym stanie technicznym co wielokrotnie podnosił w swoich pismach i zażaleniach. Posiada wybrzuszenia, pęknięcia i rysy widoczne gołym okiem. Usterki te powstały na skutek tego, że głębokość fundamentów wynosi 40 cm w ziemi i 16 cm nad ziemią. W tym stanie rzeczy budynek grozi katastrofą budowlaną. Ponieważ jego podwórko oraz wjazd i dojście do studni znajdują się od strony ściany tego budynku obawia się o zdrowie, a nawet życie własne oraz swojej rodziny. Opinia rzeczoznawcy jego zdaniem nie pokrywa się z faktami i powinna być zweryfikowana przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Skoro decyzje w sprawie podejmowane były na podstawie nieprawdziwych danych technicznych to znaczy, iż decyzje te posiadają wady, które winny być usunięte.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podzielając zawarte w niej stanowisko.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył S. W. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z powodu zarzutów podniesionych przez skarżącego. Sąd rozpoznając sprawę nie jest jednak związany podniesionymi zarzutami. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.7 kpa oraz 77 kpa.
Na wstępie stwierdzić należy, iż nie może być podstawą stwierdzenia nieważności zarzut podnoszony przez skarżącego, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001 roku wydana została w oparciu o nierzetelną ekspertyzę. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym i wyjątkiem od zasady trwałości administracyjnych. W toku postępowania nieważnościowego sprawdzana jest zgodność wydanej decyzji z prawem, a nie to czy dowody w oparciu o które decyzja ta została wydana są wiarygodne. Jeśli jak twierdzi skarżący budynek należący do A. i A. K. jest w złym stanie technicznym to może on złożyć stosowne zawiadomienie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego. Organ ten może podjąć stosowne działania w celu wyjaśnienia sprawy w oparciu o przepis art.66 ust.1 pkt.1 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu w przypadku gdy obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku.
Przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien natomiast dokonać oceny czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję z dnia [...] lutego 2001 roku wziął pod uwagę wszelkie wymagania niezbędne do zastosowania art.40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności wymienione w art.37 (wymienionej wyżej ustawy) właściwy organ administracji nakaże inwestorowi wykonanie zmian niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.
Podstawową przesłanką warunkującą możliwość zastosowania art.40 jest ustalenie czy nie zachodzą okoliczności uzasadniające nakaz rozbiórki określone w art.37 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane.
Zgodnie z treścią art.37 ust.1 pkt.1 i 2 tej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń jeśli właściwy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
* znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub,
* powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Organ administracji publicznej winien ustalić, czy zrealizowana nadbudowa znajduje się na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie realizacji dobudowy był przeznaczony pod tego typu zabudowę. Dopiero stwierdzenie, że na terenie tym wolno było realizować tego rodzaju obiekt uprawnia organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji określonej w art.40 ustawy z dnia [...] lipca 1994 roku Prawo budowlane.
Opinia biegłego w oparciu o którą wydana została decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001 roku pozwala stwierdzić, iż nie zachodzą przesłanki nakazujące rozbiórkę samowolnie zrealizowanej zabudowy określone w art.37 ust.l pkt.2 wymienionej ustawy. Z uzasadnienia decyzji z dnia [...] lutego 2001 roku jak i z akt sprawy nie wynika jednak by dokonano ustaleń czy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie realizacji samowoli budowlanej pozwalał na realizację tego rodzaju inwestycji.
Zdaniem Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien wyjaśnić jakie były ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie realizacji samowoli budowlanej i czy w świetle tych ustaleń możliwa była realizacja obiektu, którego dotyczyła decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001 roku.
Jeśli w świetle przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego budowa była dopuszczalna to brak wypowiedzenia się przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na ten temat w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2001 roku było wprawdzie uchybieniem, ale nie na tyle istotnym by mogło skutkować stwierdzeniem nieważności tej decyzji.
Jeśli natomiast miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie realizacji samowoli budowlanej nie pozwalał na realizację obiektu, którego dotyczy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001 roku to stanowiłoby to rażące naruszenie art.37 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane i byłoby podstawą do stwierdzenia jej nieważności.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1 c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło