VII SA/Wa 2641/13
PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-08
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Krystyna Tomaszewska, Mirosława Kowalska, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwłoka w rozpatrywaniu sprawy lub wniosków strony przez sędziego sądu administracyjnego stanowi uzasadnioną podstawę do jego wyłączenia od orzekania?Ratio decidendi
Zwłoka w rozpatrywaniu sprawy lub wniosków strony, nawet jeśli jest odczuwana przez stronę jako wadliwa lub przewlekła, nie stanowi samoistnej i wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziego od orzekania. Aby wniosek o wyłączenie sędziego został uwzględniony, strona musi wskazać i uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, a nie jedynie subiektywne przekonanie o wadliwym prowadzeniu postępowania.Stan faktyczny
R. K. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Włodzimierza Kowalczyka, zarzucając mu zwłokę w rozpatrywaniu sprawy oraz wniosków strony. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek R. K. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Włodzimierza Kowalczyka.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek R. K. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Włodzimierza Kowalczyka
W piśmie z dnia 7 grudnia 2015 r. R. K. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego Włodzimierza Kowalczyka, z uwagi na zwłokę w rozpatrywaniu sprawy oraz wniosków strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony.
Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 tego aktu prawnego i stanowią katalog zamknięty. Tym samym, nie jest możliwym orzeczenie o wyłączeniu sędziego od orzekania w sprawie z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Przesłanką wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie.
Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie określone. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 20 p.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich.
Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, rozpatrując wniosek sąd obowiązany jest nie tylko zbadać, czy ów szczególny stosunek osobisty rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale także, czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Istotnym jest, że nie wszystkie stosunki osobiste ze stroną mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które na podstawie obiektywnych okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.
Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w przypadku gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX, nr 41089). Zaznaczyć również należy, iż w celu wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 ustawy ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień.
Z treści oświadczenia złożonego przez sędziego Włodzimierza Kowalczyka, wynika, że w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2641/13 nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w tej sprawie, nie zachodzą również ustawowe przesłanki wynikające z art. 18 p.p.s.a. wyłączające go od rozpoznania niniejszej sprawy.
Zdaniem Sądu, podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości, co do bezstronności sędziego i w konsekwencji nie uzasadniają jego wyłączenia. Samo przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy, nieobiektywny, przewlekły, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej jego wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. Tym bardziej, że skarżący może zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez Sąd za pomocą środków odwoławczych, a także może wystąpić ze skargą na przewlekłość postępowania sądowego, co też skarżący uczynił. Nadto należy mieć na względzie, iż Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 marca 2016 r., sygn. akt II OPP 7/16, wskazał, iż skarżący R. K. także przyczynił się do przedłużenia postępowania w niniejszej sprawie, co czyni wniosek o wyłączenie sędziego niezasadnym.
Skoro strona skarżąca nie wskazała przyczyn, które uzasadniałyby zastosowanie określonych w ustawie środków prawnych, wniosek nie mógł zostać uwzględniony.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 22 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło