VII SA/Wa 2645/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-07

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej i nie wykonała zarządzenia sądu wzywającego do uzupełnienia wniosku?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Dodatkowo, nie wykonała zarządzenia sądu wzywającego do uzupełnienia wniosku, co skutkuje brakiem wystarczających informacji do oceny jej możliwości finansowych. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy został odmówiony na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 PPSA.
Stan faktyczny
A. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podała swoje dochody i wydatki, jednak sąd uznał te informacje za niewystarczające. Zarządzeniem z dnia 29 grudnia 2016 r. wezwano ją do uzupełnienia wniosku, jednak zarządzenie to nie zostało przez nią odebrane i wykonane. W związku z brakiem uzupełnienia wniosku i niewystarczającymi informacjami, sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2017 r. po rozpoznaniu wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. znak: [...] w sprawie ustalenie wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu postanawia: odmówić A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z córką (ur. w 2001 r.). Wskazała, że utrzymuje się z dochodu z wynagrodzenia za pracę (1 389 zł.) i alimentów na córkę (1 000 zł.), co łącznie daje kwotę w wysokości 2 389 zł. Nie wskazała posiadania nieruchomości, majątku, przedmiotów wartościowych, oszczędności. Podała, że miesięczne stałe wydatki to: czynsz 900 zł., opłaty eksploatacyjne 230 zł., internet i telefon 80 zł., bilet miesięczny córki 80 zł., ubezpieczenie OC samochodu do zapłacenia w miesiącu grudniu 2016 r. – 903 zł., komitet rodzicielski i ochrona - szkoła 250 zł (rok), leczenie 70 zł. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 29 grudnia 2016 r. wnioskodawczyni została zobowiązana w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - udokumentowania wysokości ponoszonych opłat czynszowych w wysokości 900 zł., - wskazania kto jest właścicielem mieszkania wskazanego przez wnioskodawczynię jako adres zamieszkania (ul. P. w [...]), i jakiej wielkości jest to mieszkanie, - nadesłania zaświadczenia z pracy o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia, - wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - podania czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega, - nadesłania kopii dokumentu PIT rozliczenia podatku dochodowego za rok 2015 wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące, wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Zarządzenie z dnia 29 grudnia 2016 r. nie zostało odebrane przez wnioskodawczynię jednakże z uwagi na przepis art. 73 p.p.s.a., zgodnie z którym pismo uważa się za doręczone z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu na który pismo to zostało złożone w placówce pocztowej. Z tego względu wezwanie do nadesłania formularza uważa się za doręczone z dniem 18 stycznia 2017 r. W wyznaczonym terminie wnioskodawczyni nie wykonała zarządzenia i nie nadesłała dodatkowych wyjaśnień w sprawie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Wskazać w tym zakresie należało, że informacje zawarte w nadesłanym formularzu nie przedstawiały pełnego obrazu sytuacji materialnej strony. Nie jest wiadome czy wnioskodawczyni posiada nieruchomość i jakiego tytułu zamieszkuje we wskazanej jako adres do korespondencji nieruchomości, za którą płaci stosunkowo wysokie opłaty czynszowe w wysokości 900 zł. Należy również zauważyć, że sytuacja materialna strony nie wydaje się zła z uwagi na okoliczność, iż wnioskodawczynię wspomagał na etapie postępowania administracyjnego profesjonalny pełnomocnik z wyboru. Dodatkowo należy wskazać, że niektórych ze wskazanych wydatków nie można zaliczyć do wydatków koniecznych i są to wydatki jednorazowe (ubezpieczenie samochodu). Budzi wątpliwości także okoliczność, iż wnioskodawczyni w formularzu PPF nie wskazała posiadania samochodu, jednak z akt sprawy wynika, ze wnioskodawczyni posiada samochód Toyota Verso. Okoliczności te nie wskazują by stronę można zaliczyć do osób ubogich. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że zarządzenie wzywające do wyjaśnienia wątpliwości zaistniałych przy rozpoznaniu wniosku o prawo pomocy nie zostało przez wnioskodawczynię odebrane, jednakże zgodnie z przepisem art. 73 p.p.s.a uważa się je za doręczone, co skutkuje niewykonaniem zarządzenia i nieustosunkowaniem się do wskazanych wątpliwości. Tym samym wnioskodawczyni nie przedstawiła wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należało zaznaczyć, że to na wnioskodawczyni spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło