VII SA/Wa 2650/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-29
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła – Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, ze względu na swoją sytuację materialną?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym przyznaje się wyłącznie osobom znajdującym się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawczyni, posiadając stałe dochody z emerytury i działalności gospodarczej, nie wykazała braku możliwości samodzielnego poniesienia kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, wobec czego odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni E. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nakazie rozbiórki. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją sytuację finansową, wykazując dochody z emerytury i działalności gospodarczej oraz posiadanie działki. Twierdziła, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i córki, która jest studentką.Rozstrzygnięcie
Odmówił E. B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła – Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2015r. po rozpoznaniu wniosku E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić E. B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W dniu 21 maja 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wpłynął uzupełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy E. B., w których wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych
i ustanowienie adwokata. We wniosku przedstawiła swoją sytuację finansową, materialną i rodzinną.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych
i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a )
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Mając na względzie dane przedstawione w formularzu uznano, iż wnioskodawczyni nie wykazała w nim zaistnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika aby strona była w trudnej sytuacji majątkowej.
Z wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz córką. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię
w wysokości 4773,20 złotych miesięcznie. Kwotę tą wnioskodawczyni uzyskuje
z tytułu emerytury w wysokości 1376,20 złotych i prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 3.397,00 złotych.
Wnioskodawczyni podała, że posiada działkę o pow. 1520 m². W uzasadnieniu wniosku podniosła, że córka jest studentką w trybie dziennym, na jej utrzymaniu.
Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych dochodów z których utrzymuje się wnioskodawczyni wraz z córką uznano, że nie znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób, znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżąca zaś do grona takich osób nie należy posiada bowiem stały miesięczny dochód z tytułu emerytury w wysokości 1376,20 złotych oraz dochody uzyskiwane z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 3397,00 złotych miesięcznie. Stwierdzić zatem należy, że przy takiej wysokości uzyskiwanych dochodów nie można uznać wnioskodawczyni za osobę ubogą znajdującą się w bardzo trudnej sytuacji materialnej bądź pozbawionej środków do życia, bądź za osobę, której środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby bytowe.
Z tych też względów uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sytuacja przedstawiona we wniosku wskazuje, że strona obecnie uzyskując miesięczne dochody we wskazanej wyżej wysokości jest w stanie samodzielnie ponosić w całości koszty sądowe
i ustanowić pełnomocnika z wyboru.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło