VII SA/Wa 2654/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]października 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w [...] kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). decyzją z dnia [...] czerwca 2012r., Nr [...], znak: [...], nakazał Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]", usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], poprzez demontaż reklamy wielkoformatowej w postaci siatki winylowej umieszczonej na elewacji budynku wraz z oświetleniem oraz konstrukcją wsporczą. Ze względu na występujące zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Jak wynika z pisma mieszkańców budynku usytuowanego przy ul. [...] w [...] z dnia [...] maja 2012r., wielkoformatowa reklama usytuowana na tym budynku zasłania okna od strony ul. [...] i [...], w znacznym stopniu ograniczając oświetlenie dziennie mieszkania oraz pozbawia ich widoku z okna. Natomiast lampy oświetlające reklamę zakłócają mieszkańcom nocny wypoczynek. W dniu [...] maja 2012r., została przeprowadzona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] kontrola nośnika reklamowego zamontowanego na elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...]. Podczas oględzin stwierdzono zamontowanie na elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] reklamy wielkoformatowej wraz z oświetleniem i konstrukcją wsporczą. Reklama umieszczona jest na wysokości od drugiej kondygnacji po attykę włącznie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że roboty polegające na montażu przedmiotowej reklamy wykonano w maju 2012r. bez uzyskania zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej, co potwierdza pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] z dnia [...] maja 2012r., znak: [...]. Stwierdził ponadto, że umieszczenie przedmiotowej reklamy wielkoformatowej jest niezgodne z § 14a pkt 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. z 1999r., Nr 74, poz. 836 z późn. zm.) Banery reklamowe, jako siatki okrywające rusztowania budowlane, dopuszczone są do stosowania tylko w trakcie prowadzonych robót budowlanych na elewacji, zaś z analizy akt przedmiotowej sprawy oraz dokumentacji fotograficznej wynika, iż taka inwestycja w chwili obecnej nie jest realizowana. Przedmiotowa siatka winylowa przytwierdzona jest bezpośrednio do ściany budynku, nie zaś do rusztowania, co uniemożliwia prowadzenie ewentualnych robót budowlanych z wykorzystaniem jej jako zabezpieczenia. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2012r. Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa "[...]", wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] czerwca 2012r., Nr [...], znak: [...]. W ocenie wnioskodawcy ww. decyzja PINB dla [...] jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 7, 9, 77 § 1 . Naruszenie art. 7, art. 9 oraz art. 77 k.p.a. , zdaniem wnioskodawcy, ma polegać na na pominięciu faktu, że konstrukcja wsporcza, którą nakazuje zdemontować organ pierwszej instancji, została zgłoszona i zalegalizowana zgodnie z wymogami prawa w październiku 2006 roku. Wnioskodawca wskazał również na poprzez błędne i nieuzasadnione przyjęcie, że siatka zabezpieczająca może zostać umieszczona wyłącznie w celu zabezpieczenia prac prowadzonych przy zastosowaniu urządzeń takich jak rusztowania, co miało soprowadzić do naruszenia § 14a ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 roku w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. Po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...].06.2012r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2012r" Nr [...], znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności badanej decyzji, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] października 2012r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że Urząd Miasta [...]w piśmie z dnia [...].05.2012r., znak: [...], złożył wyjaśnienia, do których dołączył dokumentację fotograficzną dotyczącą reklamy wielkoformatowej na elewacji budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w dzielnicy [...]. Z przekazanej dokumentacji fotograficznej wynika, że na elewacji budynku umieszczona została reklama wielkoformatowa, przesłaniająca okna pomieszczeń mieszkalnych. Ponadto Urząd Miasta [...] wyjaśnił, że do dnia [...].05.2012r. do organu administracji architektoniczno - budowlanej nie wpłynęło zgłoszenie zamiaru wykonania robot budowlanych polegających na montażu reklamy wielkoformatowej na elewacji budynku przy ul. [...] w [...]. Wyjaśnił też, że kwestie dotyczące użytkowania budynków mieszkalnych reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.08.1999r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74 poz. 836 z późn. zm.). Zdaniem organu w świetle przepisu §14a pkt 4 cytowanego rozporządzenia, dopuszcza się stosowanie urządzeń reklamowych jako siatek okrywających rusztowania budowlane tylko w trakcie prowadzonych robót budowlanych na elewacji. Jednakże przepis ten w niniejszej sprawie nie ma zastosowania, bowiem jak wynika z ustaleń powiatowego organu nadzoru budowlanego, roboty budowlane na elewacji przedmiotowego budynku nie były prowadzone. Montaż w/w reklamy na elewacji budynku został wykonany wbrew zakazowi wynikającemu z § 14a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.08.1999r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. Zdaniem organu budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] w [...] jest użytkowany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi, a zatem powiatowy organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez demontaż reklamy wielkoformatowej. Podkreślił, że decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, należą do kategorii tzw. decyzji związanych, gdyż w sytuacji wystąpienia chociażby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek, organ nadzoru budowlanego nie tylko jest uprawiony, lecz wręcz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Reasumując powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdza, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...].06.2012r., Nr [...], znak: [...], została wydana zgodnie z prawem. Nie jest zatem dotknięta wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, jak również nie jest dotknięta żadną z pozostałych wad określonych w art. 156 § 1 Kpa: nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie ma charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą, nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].06.2012r., wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa [...] zaskarżyła do sądu zarzucając organom: nieuwzględnienie w dacie wydania decyzji PINB, że siatka zabezpieczająca z nadrukiem reklamowym została zdemontowana przed wydaniem decyzji, co w konsekwencji doprowadziło wadliwego uzasadnienia zaskarżonych decyzji, a także do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; wydania decyzji PINB bez uprzedniego podjęcia wymaganych działań zmierzających do ustalenia wszystkich stron postępowania, co w konsekwencji skutkowało pominięciem w tym postępowaniu właściciela konstrukcji, tj. Pana D. P. C.; wydania decyzji PINB bez uprzedniego zgromadzenia dowodów legalizacyjnych dotyczących konstrukcji wsporczej, zgromadzonych w sprawie [...] prowadzonej przez Wojewodę [...] i zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2011 roku nr [...], a także poprzedzających je postępowaniach, pomimo wielokrotnego informowania organów nadzoru budowlanego, że konstrukcja wsporcza została zgłoszona i zalegalizowana zgodnie z prawem, a w konsekwencji arbitralne przyjęcie, że przedmiotowa konstrukcja wsporcza rzekomo stanowi zagrożenie, rzekomo uzasadniające jej demontaż, bez przedstawienia w tym zakresie jakiegokolwiek uzasadnionego dowodu, oraz bez wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej takiego rozstrzygnięcia; pominięcie dowodów przekazanych inspektorowi PINB Panu P.M. podczas inspekcji budynku przy ul. [...], która miała miejsce w dniu [...] maja 2012 roku, i oparcie się w tym zakresie wyłącznie pobieżnej kontroli dokonanej w dniu [...] maja 2012 roku z poziomu ulicy, a w konsekwencji oparcie zaskarżonych na nieaktualnym stanie faktycznym i prawnym. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia [...] października 2012r Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012r. , którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2012r., Nr [...], nakazującej Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]", na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]w [...], poprzez demontaż reklamy wielkoformatowej w postaci siatki winylowej umieszczonej na elewacji budynku wraz z oświetleniem oraz konstrukcją wsporczą. Kontrolowane decyzje zapadły więc w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, a zatem postępowaniu nadzwyczajnym, które nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia rozstrzygnięcia w postępowaniu zwyczajnym, lecz ogranicza się jedynie do sprawdzenia, czy rozstrzygnięcie to nie jest dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., której wystąpienie powoduje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 1998r., II SA 456/98). Wśród przesłanek wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. w pkt 2 k.p.a. wymieniono rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy akt administracyjny wydano wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, czy też wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek. Istotą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą. Dla oceny, czy dane naruszenie prawa ma charakter rażącego naruszenia istotne są skutki, które to naruszenie wywołuje. Jeżeli skutki te są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, to takie naruszenie ma cechy rażącego naruszenia prawa. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że w postępowaniu zwyczajnym przyjęto, że budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] w [...] jest użytkowany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi, a zatem powiatowy organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez demontaż reklamy wielkoformatowej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podobnie jak [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] czerwca 2012r., została wydana zgodnie z prawem, a organ prawidłowo zastosował podstawę prawną. Decyzja nie jest zatem dotknięta wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, W orzecznictwie sądowym, które w pełni podziela również skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażano niejednokrotnie pogląd, że dyspozycja przepisu art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego odnosi się do obiektu budowlanego jako całości, poszczególnych mieszkań, a nie urządzeń, które nie są związane z funkcją obiektu. Przepisy art. 66 Prawa budowlanego zostały zamieszczone w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co z góry przesądza, że przepisy te powinny mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nie remontowany, nie konserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie można więc zaakceptować również zastosowania tego przepisu, wówczas, gdy sam obiekt nie budzi zastrzeżeń w świetle dyspozycji tego przepisu, lecz w wyniku robót budowlanych zamontowano na nim urządzenia niezwiązane z funkcją tego obiektu. W tym miejscu warto przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1100/10, Lex nr 992473 , wydany w sprawie nielegalnego wykonania otworów okiennych w istniejącym budynku. Tym bardziej nie ma podstaw do tego, aby w odniesieniu do obiektu nie związanego z funkcją obiektu, chociaż związanego z jego strukturą (przez zamocowanie reklamy) przyjmować możliwość zastosowania art. 66 Prawa budowlanego. Jak zauważył w przywołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, decyzje wydawane w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego mogą być kierowane do właściciela (zarządcy) budynku. Jeżeli zaś dochodzi do działań inwestycyjnych związanych z budynkiem właściwy będzie inny tryb badania i ustalania skutków podjętych robót budowlanych, a mianowicie art. 51 Prawa budowlanego. Wobec powyższego inaczej będzie kształtował się krąg stron postępowania, inny też może być adresat decyzji. W tej sytuacji stwierdzić należy, że organy prowadzące postępowanie nadzwyczajne błędnie oceniły, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował tryb przewidziany w art. 66 Prawa budowlanego. Skoro wystąpiły istotne naruszenia prawa procesowego, polegające na błędnej ocenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego która mogła mieć wpływ na wynik sprawy to należało uchylić decyzje zaskarżoną jak i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie zatem dokonanie oceny, czy wyżej opisane uchybienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyczerpują przesłankę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270, ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.