VII SA/Wa 2654/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi P. S. i E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia wykonania obowiązku rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących P. S. i E. S. kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. ([...]), na podstawie art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm. ), w zw. z art. 103 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 i Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. , Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., - odmówił odroczenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. ([...]) nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego połączonego z garażem, hydroforni murowanej i szczelnego zbiornika na ścieki, na działce nr ew. [...] w [...]. Organ wskazał, że zastosowanie art. 39 cyt. ustawy ma miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach zasługujących na szczególne uwzględnienie. W ocenie organu nic zachodzą przesłanki do odroczenia rozbiórki, ponieważ w decyzji ustalono termin trzyletni na jej wykonanie. Pomimo upływu terminu rozbiórki nie wykonano przez 13 lat. Okres ten był zatem wystarczający na zgromadzenie funduszy na rozbiórkę oraz znalezienie lokalu zastępczego. Zdaniem organu, za odmową odroczenia wykonana nakazu rozbiórki przemawia uchylanie się od wykonania obowiązku przez 13 lat, niepodporządkowanie się rozstrzygnięciu, wybudowanie obiektu w warunkach samowoli budowlanej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. ([...]), na podstawie art 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania E. i P.S. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji o ciążącym na inwestorze od ponad 13 lat nakazie rozbiórki oraz o odroczeniu jego wykonania o 3 lata. W związku ze znacznym upływem czasu od wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1996 r, a datą złożenia wniosku o odroczenie nakazu rozbiórki na podstawie art 39 Prawa budowlanego z 1974 i. organ II instancji uznał, iż PINB [...][...] słusznie nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku p.p. [...]. Organ dodał, że po wstępnej analizie akt sprawy stwierdził, iż w przypadku nakazu rozbiórki mogą zachodzić przesłanki nieważnościowe i rozważa możliwość wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Skargę na powyższą decyzję złożyli E. i P.S., i domagając się uchylenia decyzji obu instancji, zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3, 136 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Skarżący powołując się na wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2003 r , sygn. akt. IS SA 2603/01 wskazali, że zgodnie z art. 39 cyt. ustawy odroczenie rozbiórki może być dokonane w przypadkach szczególnie uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, np. gdy rozbiórka dotyczy domu, który jest jedynym miejscem zamieszkania rodziny. Skarżący zarzucili organom nic odniesienie się do podnoszonych okoliczności stałego zamieszkiwania w tym budynku i prowadzenie ekologicznego gospodarstwa rolnego. Dodali, że obiekt spełnia wszystkie wymagania przepisów, w tym techniczno- budowlanych, a jego lokalizacja nie naruszała przepisów prawa miejscowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 i. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ), dalej ppsa. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), zgodnie z którym, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego został wydany nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust 1 pkt 1, właściwy organ może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. Przywołany przepis stanowi zatem odstępstwo od zasady niezwłocznego wykonywania ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Ustawodawca posłużył się w nim zwrotem "może odroczyć", co wskazuje na uznaniowy charakter takiego rozstrzygnięcia. Jak w każdym przypadku wydawania decyzji uznaniowej organ zobowiązany jest do rzetelnego zbadania i rozważenia, czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Organ winien wnikliwie ocenić, czy istnieją względy społeczne lub gospodarczej, przemawiające za czasowym wykorzystaniem obiektu budowlanego. Pojęcia te mają charakter niedookreślony, zatem organ jest zobowiązany również do każdorazowego ich intepretowania w całokształcie okoliczności danej sprawy. Dokonywana przez Sąd kontrola decyzji uznaniowej ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji zawierającej określone w niej rozstrzygniecie, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania dozwolonego prawem oraz czy właściwie ocenił stan faktyczny sprawy, a także czy należycie uzasadnił rozstrzygnięcie z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy ograniczył się wyłącznie do podzielenia argumentacji organu I instancji, bez należytego zbadania i przedstawienia swojego stanowiska w świetle przesłanek wynikających z art. 39 Prawa budowlanego z 1974r. Organ skupił się jedynie na – wprawdzie znacznym – 13 letnim okresie niewykonywania przez skarżących rozbiórki oraz odroczeniu na 3 lata spełnienia tego obowiązku w decyzji. Nie rozważył jednak przesłanek wynikających z art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., a więc przesłanek natury społecznej czy gospodarczej mogących świadczyć o tym, że realizacja celu jakiemu służy instytucja rozbiórki winna być jednak czasowo ograniczona np. ze względu na brak innego miejsca zamieszkania. Decyzja organu II instancji wydana została zatem z naruszeniem art. 7, 77 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa. w zw. z art. 39 ustawy Prawo budowlane z 1974r. w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Ponownie rozstrzygając sprawę organ odwoławczy oceni możliwość odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki przy rozważeniu względów społecznych, gospodarczych w odniesieniu do całokształtu okoliczności sprawy i przedstawi swoje stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Z podanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a , uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w punkcie II wyroku wydano w oparciu art. 152 p.p.s.a., a o kosztach na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 250 p.p.s.a w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. – w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).