VII SA/Wa 2655/11

WyrokWSA w Warszawie2012-10-17

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Małgorzata Miron, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego pawilonu handlowo-usługowego, pomimo istnienia wcześniejszej decyzji o warunkach zabudowy, ale w sytuacji, gdy uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, z którym obiekt jest niezgodny?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego pawilonu handlowo-usługowego. Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powoduje konieczność kontroli zgodności inwestycji wyłącznie z jego postanowieniami, a nie z ustaleniami wcześniejszej decyzji o warunkach zabudowy. Niezgodność obiektu z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego stanowi przesłankę wykluczającą legalizację i obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego pawilonu handlowo-usługowego. Pawilon został wybudowany w 1997 r. bez pozwolenia na budowę. Po wcześniejszych postępowaniach i uchyleniu decyzji przez WSA, organ ponownie nakazał rozbiórkę, uznając, że obiekt nie spełnia wymogów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mimo posiadania decyzji o warunkach zabudowy z 1997 r. Skarżący zarzucił, że wykonał wszystkie decyzje i że decyzja o warunkach zabudowy powinna być podstawą do legalizacji.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia [...].09.2011 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania R. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...].07.2011 r. nakazującej R. S. rozbiórkę pawilonu handlowo-usługowego o wymiarach 5,17 m x 5,79 m z tarasem o wymiarach 5,17 m x 1,80 m wraz z utwardzeniem terenu na działce nr ew. [...] przy ul. W. w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...].01.2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wszczął na wniosek A. K. postępowanie w przedmiocie skontrolowania budowy przy ul. W. w Ł. zrealizowanej przez R. S., tj. pawilonu gospodarczo - handlowego, wybrukowania terenu działki i przed działką, niwelacji rowu chłonnego oraz wykonania kanału do napraw samochodów. Decyzją z dnia [...].09.2005 r. organ powiatowy nakazał R. S. rozbiórkę pawilonu handlowo - usługowego o wymiarach 5,40 m x 6,00 m. Po rozpoznaniu odwołania inwestora [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].04.2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28.03.2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 162/08 uchylił powyższe decyzje organów nadzoru budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...].07.2004 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego od początku, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20.12.2007 r. oraz art. 7, 77 i 80 Kpa. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 30.09.2008 r. na terenie działki [...] ustalono, że pawilon handlowo-usługowy wybudowano w 1997 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Budynek jest parterowy, niepodpiwniczony, o wymiarach 5,40 m x 6,00 m, o konstrukcji drewnianej, dach kryty blachą trapezową. Postanowieniem nr [...] z dnia [...].06.2009 r. wstrzymano prowadzenie robót budowlanych i nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia, w terminie 120 dni od dnia doręczenia postanowienia, dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Termin dostarczenia wymaganej dokumentacji był dwukrotnie przedłużany i ostatecznie został ustalony do dnia 14.05.2011 r. W dniu 13.05.2011 r. inwestor złożył 4 egzemplarze projektu budowlanego, oświadczenie, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy Ł., odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzją nr [...] z dnia [...].07.2011 r. organ powiatowy nakazał R. S. rozbiórkę pawilonu handlowo-usługowego wraz z utwardzeniem terenu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że ww. decyzja wydana w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego jest prawidłowa. Podniósł, że w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej właściwy organ w pierwszej kolejności zobowiązany jest ocenić budowę pod kątem przesłanek z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Jeżeli zachodzą powyższe okoliczności organ administracji ma obowiązek wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Natomiast w przypadku niespełnienia choćby jednej z przesłanek wskazanych w art. 48 ust. 2 organ nadzoru nakazuje rozbiórkę obiektu (art. 48 ust. 1). W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiotowej sprawie nie została spełniona pierwsza z wymienionych w art. 48 ust. 2 ustawy przesłanek (art. 48 ust. 2 pkt 1). Organ wskazał, że ze złożonych dokumentów wynika, iż działka położona jest na terenie, którego podstawowym przeznaczeniem ustalonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "[...]", zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Ł. nr [...] z dnia [...].11.2010 r., jest zabudowa usługowa nieuciążliwa z wyłączeniem usług związanych z naprawą i demontażem samochodów, składowaniem części używanych samochodów. Zgodnie z § 14 rozdziału 2 w/w uchwały dopuszcza się zachowanie, remont, przebudowę oraz nadbudowę istniejących mieszkalnych, mieszkalno-usługowych i usługowych budynków murowanych. Omawiany budynek jest konstrukcji drewnianej. Stwierdził, że przedmiotowy obiekt narusza również ustalenia § 83 ust 3 lit. "f" planu w zakresie zachowania 40% powierzchni biologicznie czynnej. Na terenie działki, na której został posadowiony budynek wynosi on 11,02%. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, iż nie istnieje możliwość zastosowania w sprawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Ł. dotyczącej określenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż decyzja ta określała termin swej ważności do dnia 15.01.1998 r. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2011 r. nr [...] złożył R. S. Skarżący stwierdził, że od dnia wszczęcia postępowania, t.j. od dnia [...].01.2004 r. wykonał wszystkie decyzje powiatowego inspektora nadzoru budowlanego i nie uchybił żadnemu terminowi. Użytkuje pawilon handlowo-usługowy posadowiony na działce nr ew. [...] zgodnie z jego przeznaczeniem od roku 1997, w którym został pobudowany. R. S. podkreślił, że budynek zrealizowany został zgodnie z decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Ł. z dnia [...].07.1997 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która jednoznacznie dopuszcza możliwość zatwierdzenia samowoli budowlanej pawilonu usługowo-hadlowego, jako nie kolidującego z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Ł. Zdaniem skarżącego decyzja ta powinna być podstawą do zalegalizowania istniejącej zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Na wstępie podkreślić należy, iż w sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28.03.2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 162/08. Sąd uchylając wcześniejsze decyzje organów obu instancji nakazujące rozbiórkę oraz postanowienie wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane stwierdził, że decyzje te były prawidłowe na dzień ich wydania, jednak w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20.12.2007 r. sygn. akt P 37/06 zmienił się stan prawny. Sąd wskazał, że w dalszym postępowaniu organ winien zatem ponownie przeprowadzić postępowanie legalizacyjne z uwzględnieniem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20.12.2007 r. oraz nowego brzmienia art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy postanowieniem nr [...] z dnia [...].06.2009 r. organ powiatowy wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 120 dni od dnia doręczenia postanowienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, a następnie decyzją z dnia [...].07.2011 r. (utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją) nakazał R. S. rozbiórkę pawilonu handlowo-usługowego o wymiarach 5,17m x 5,79m z tarasem o wymiarach 5,17m x 1,80m wraz z utwardzeniem terenu na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. W. w Ł. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji o rozbiórce jest art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.). Zgodnie z tą regulacją właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ust. 2 wskazano natomiast, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Przy tym – według art. 48 ust. 3 – w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. Wreszcie zgodnie z art. 48 ust. 4 i 5 w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, natomiast przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż R. S. nie posiadał wymaganego przepisami pozwolenia na budowę pawilonu handlowo-usługowego. Ponownie rozpoznając sprawę po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28.03.2008 r. sygn. VII SA/Wa 162/08 organ powiatowy postanowieniem z dnia [...].06.2009 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i jednocześnie nałożył na inwestora obowiązki wynikające z ust. 3 art. 48 Prawa budowlanego, a mianowicie obowiązek przedłożenia zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy Ł. o zgodności budowy budynku handlowo-usługowego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu 13.05.2011 r. R. S. złożył 4 egzemplarze projektu budowlanego, oświadczenie, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz postanowienie Burmistrza Ł. z [...].04.2011 r. odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zasadnie zatem organy uznały, że nie została spełniona pierwsza z przewidzianych przez ustawodawcę przesłanek (art. 48 ust. 2 pkt 1 – zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) umożliwiających zalegalizowanie budynku. Jak bowiem wynika z akt sprawy działka nr [...] położona jest na obszarze, na którym obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]", zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Ł. Nr [...] z dnia [...].11.2010 r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...].01.2011 r. Ww. działka położona jest na terenie oznaczonym symbolem [...], dla którego przeznaczenie podstawowe to tereny zabudowy usługowej nieuciążliwej z wyłączeniem usług związanych z naprawą i demontażem samochodów, składowaniem części używanych samochodów. Zgodnie z § 14 planu dopuszcza się zachowanie, remont, przebudowę oraz nadbudowę istniejących mieszkalnych, mieszkalno-usługowych i usługowych budynków murowanych usytuowanych niezgodnie z wyznaczonymi liniami zabudowy, natomiast omawiany budynek jest konstrukcji drewnianej. § 83 uchwały przewiduje w przypadku zabudowy usługowej konieczność zachowania minimum 40% powierzchni biologicznie czynnej. Bilans terenu powierzchni biologicznie czynnej w przypadku spornej inwestycji wynosi zaś 11,02%. Niezgodność spornego pawilonu usługowo-handlowego z miejscowym planem zagospodarowania przyjętym uchwałą z dnia [...].11.2010 r. stanowi przesłankę wykluczającą legalizację ww. obiektu. Odnosząc się do zarzutu skargi wskazującego, iż podstawą do zalegalizowania obiektu powinna być decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].07.1997 r. podkreślić należy, że z treści art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy wynika jednoznacznie, że organ bada zgodność zrealizowanej inwestycji z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu tylko w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego powoduje więc konieczność kontroli zgodności inwestycji wyłącznie z postanowieniami planu, a nie ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Zauważyć też trzeba, że ww. decyzja z [...].07.1997 r. określała termin swej ważności do dnia 15.01.1998 r. Zasadnie zatem organy wzięły pod uwagę ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie orzekania. Jak już wskazano, zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym w oparciu o art. 48 ust. 2 (a wystarczy nieprzedłożenie choćby jednego z dokumentów), stosuje się przepis ust. 1, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Podkreślić też trzeba, że w razie niespełnienia przez inwestora w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych takim postanowieniem organ zobligowany jest do wydania nakazu rozbiórki, decyzja wydawana na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ma bowiem charakter związany. Zrealizowanie pawilonu usługowo-handlowego bez pozwolenia na budowę oraz brak możliwości jego legalizacji z uwagi na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przyjętym uchwałą z dnia [...].11.2010 r. zrodziła konieczność orzeczenia jego rozbiórki w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że decyzja organu powiatowego z dnia [...].07.2011 r. oraz decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca ją w mocy są zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło