VII SA/Wa 2657/16

WyrokWSA w Warszawie2017-01-30

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Grzegorz Rudnicki, Elżbieta Zielińska – Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jest ona pochodną zezwolenia wydanego na podstawie art. 124 ust. 1 tej ustawy i służy wykonaniu tego zezwolenia, a nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności oznacza, że jest źródłem tego uprawnienia już od chwili wydania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o pozwoleniu na budowę linii elektroenergetycznej. Skarżąca zarzuciła, że inwestor nie dysponował jej nieruchomością na cele budowlane, ponieważ złożyła odwołania od decyzji ograniczających sposób korzystania z nieruchomości oraz zezwalających na jej zajęcie. Organ administracji i sąd uznali, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości stanowiła wystarczający tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2016r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2016r., poz. 23, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. D., reprezentowanej przez A. D., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] S.A. pozwolenia na budowę elektroenergetycznej linii napowietrznej 400 kV [...] – [...] ETAP 9 w zakresie montażu przewodów między słupami nr: [...] – [...], wniesionego w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na działce o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości [...], gm. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na działce o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości [...], gm. [...]. W uzasadnieniu organ podał, iż Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] S.A. pozwolenia na budowę elektroenergetycznej linii napowietrznej 400 kV [...] – [...] ETAP 9 w zakresie montażu przewodów między słupami nr: [...] – [...]. Od decyzji z dnia [...] czerwca 2016r. M. D. , wniosła odwołanie w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na działce o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Skarżąca wskazała, że nie wyraziła zgody na budowę linii napowietrznej nad jej działką w związku z czym, wniosła do Sądu o wydanie zakazu wchodzenia na jej nieruchomość przez inwestora. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpoznając sprawę przywołał treść art. 32 ust. 4 pkt. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz temu kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powyższe dokumenty inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę (art. 33 ust. 2 pkt. 2 i 3 Prawa budowlanego). W niniejszej sprawie inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działką o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości [...], gm. [...], na cele budowlane z dnia [...] lipca 2016r. Organ jednocześnie wskazał, że Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2016r., Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2016r., Nr [...], ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka o nr ewidencyjnym [...] o powierzchni 0,25 ha, położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gm. [...], powiat [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą Nr [...], stanowiącą własność M. D. poprzez zezwolenie [...] S.A. na zakładanie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej (napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...] – [...]). W sprawie wydano także decyzję zezwalającą [...] S.A. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] – decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2015r., utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2016r., zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (Sygn. akt IV SA /Wa 658/16). Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wyjaśnił, że wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, w trybie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015r., poz. 1774 ze zm.) jest równoznaczne z przyznaniem szczególnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016r., sygn. akt I OSK 2872/15). Natomiast decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wydawana w trybie art. 124 ust. 1a ww. ustawy ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa. Rozstrzygnięcie o niezwłocznym zajęciu daje możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, ale tylko w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu (post. NSA z dnia 3 lutego 2015r., sygn. akt I O 28/15). Tym samym organ uznał, że wobec posiadania przez inwestora ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016r., inwestor dysponował nieruchomością stanowiącą działkę nr ewidencyjny [...] na cele budowlane. Wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę złożył także wszystkie wymagane prawem dokumenty, decyzje, opinie, uzgodnienia i sprawdzenia. Przedłożony projekt budowlany przedmiotowej inwestycji w zaskarżonej części jest zgodny z ustaleniami uchwały Rady Gminy w [...] z dnia [...] marca 2015r., Nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod linię elektroenergetyczną 400 kV "[...] – [...]" obejmującego obszar części obrębów geodezyjnych [...],[...],[...],[...],[...],[...], gmina [...]. Nie narusza także ustaleń decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2016r., oraz poprzedzającej ją decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] października 2015r., ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. Budowa napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...] – [...], realizowanego w wariancie pierwszym. Podsumowując, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż wobec spełnienia przez inwestora, wymagań określonych w art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2 pkt. 2 oraz art. 35 ust.1 ustawy Prawo budowlane, na podstawie art. 35 ust. 4 tej ustawy właściwy organ jest zobligowany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016r. wniosła M. D., zarzucając decyzji naruszenie art. 32 ust.4 pkt 1i 2 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 7 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że inwestor dysponował prawem do zajęcia jej nieruchomości na cele budowlane. Skarżąca wywodziła, że organy administracyjne nie wzięły pod uwagę faktu, iż zarówno od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2016r., jak i decyzji z dnia [...] listopada 2015r., którą zezwolono na natychmiastowe zajęcie jej nieruchomości złożyła odwołania. Decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada 2015r. została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2016r., która została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Oznacza to, że inwestor w dacie otrzymania decyzji o pozwoleniu na budowę nie dysponował jej działką nr ewidencyjny [...] na cele budowlane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusz prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016r. w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na działce nr ewidencyjny [...] w miejscowości [...] gm. [...]. Wskazać należy, iż wobec odwołania M. D. dotyczącego zaskarżonej decyzji w części obejmującej działkę nr ewidencyjny [...] decyzja z dnia [...] czerwca 2016r. w pozostałym zakresie (nie objętym odwołaniem) stała się ostateczna. Istotą podniesionego przez skarżącą zarzutu jest brak dysponowania przez inwestora [...] S.A. działkę nr ewidencyjny [...] na cele budowlane, tj. montaż przewodów między słupami nr [...] – [...]. Wskazać w związku z tym należy, iż inwestor dysponował ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2015r., którą ograniczono sposób korzystania z nieruchomości oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków, jako działka nr ewidencyjny [...] o powierzchni 0,25 ha w [...]. W sprawie wydano także decyzję zezwalającą [...] S.A. na niezwłoczne zajęcie działki nr ewidencyjny [...] (decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2015r., utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2016r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 października 2016r. sygn. akt IV SA/Wa 658/16 oddalił skargę M. D. od powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016r. Sąd wskazał, że "inwestycja objęta wnioskiem inwestora jest inwestycją celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i strategicznym. Przedmiotowa inwestycja polegająca na budowie linii 400 kV [...] – [...] jest ujęta w decyzji nr [...]Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia [...] września 2006r. ustawiającej wytyczne dla transeuropejskich sieci energetycznych międzynarodowego projektu pod nazwą "połączenie elektroenergetyczne [...]. Udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pozwoli inwestorowi na jak najszybsze uzyskanie pozwolenia na budowę, a w dalszej kolejności spowoduje, że środki finansowe na budowę tej sieci energetycznej zostaną wykorzystane w efektywny sposób. Niezrealizowanie inwestycji może spowodować dotkliwe straty oraz zahamować rozwój regionu". Podkreślić należy, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015r. poz. 782 ze zm. ) stanowi źródło inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Z kolei na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, właściwy organ administracji może decyzją administracyjną udzielić podmiotowi, któremu na podstawie art. 124 ust. 1 tej ustawy udzielono zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na cudzej nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub naziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Udzielenie zezwolenia przewidzianego w tym przepisie wiąże się z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości przez jej właściciela lub użytkownika wieczystego. Stosownie zaś do art. 124 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ostateczna decyzja, którą udzielono takiego zezwolenia, stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Z powyższego wynika, że zezwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mimo że bezpośrednio nie należy do żadnej z kategorii wymienionych w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, jest źródłem uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po pierwsze, poprzez swoje podobieństwo do ograniczonego prawa rzeczowego, po drugie przez to, że z istoty tego zezwolenia wynika, że dotyczy ono wykonania robót budowlanych, na które właściciel lub użytkownik wieczysty się nie godzi. Z powyższe wynika, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydane na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi źródło uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jako że jest pochodną zezwolenia wydanego na podstawie art. 124 ust.1 powołanej ustawy i służy wykonaniu tego zezwolenia. Natomiast nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ma to znaczenia, że jest ono źródłem tego uprawnienia już od chwili wydania, a nie dopiero po upływie terminu do wniesienia odwołania (art. 130 § 3 pkt 1 k.p.a.). Kierując się powyższą argumentacją Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) orzekli, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło