VII SA/Wa 266/07
WyrokWSA w Warszawie2007-04-25
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Leszek Kamiński, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca wymianę linii energetycznej może zostać skierowana do zarządu spółki akcyjnej, czy też powinna być skierowana do samej spółki jako podmiotu posiadającego osobowość prawną?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została skierowana do podmiotu, który nie jest właściwym adresatem nakazu na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Zarząd spółki akcyjnej, choć reprezentuje spółkę, nie jest jej zarządcą w rozumieniu art. 61 Prawa budowlanego. Adresatem decyzji powinien być podmiot posiadający zdolność administracyjnoprawną, czyli sama spółka akcyjna, a nie jej zarząd. Ponadto, organ błędnie analizował kwestię legalności linii energetycznej, która powinna być przedmiotem odrębnego postępowania.Stan faktyczny
Skarżący K. T. i M. T. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała wymianę linii energetycznej SN 15 kV. W toku postępowania ustalono, że linia znajduje się w złym stanie technicznym, jednak organ miał wątpliwości co do legalności jej budowy oraz właściwego adresata nakazu. Skarżący podnosili, że linia powstała w 1977 r. i ogranicza ich prawo własności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi K. T. oraz M. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących K. T. oraz M. T. kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006r., Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania M. i K. T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...], z dnia [...] stycznia 2006r., , nakazującej Prezesowi Zarządu Zakładu Koncernu Energetycznego [...] S.A. wymianę w terminie 90 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji stanowiska numer 1 (oznaczenie według oceny stanu technicznego przedłożonej przez [...] S.A.) linii energetycznej SN 15 kV w granicach posesji przy ul. N. w M., położonej na działkach o nr ew. [...] i [...] – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego: nakazuje Zarządowi Zakładu Koncernu Energetycznego [...] S.A. wymianę w terminie 90 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji stanowiska numer 1 (oznaczenie według oceny stanu technicznego z września 2004r.) linii energetycznej SN 15 kV w granicach posesji przy ul. N. w M., położonej na działkach o nr ew. [...] i [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił następujący przebieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. W dniu [...] maja 2004r. do Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wpłynęło pismo M. i K. T., w którym wnieśli o sprawdzenie, czy Zakład Energetyczny dokonał budowy i przebudowy linii energetycznej na posesji przy ul. N. w M. zgodnie z prawem , a w przypadku naruszenia prawa o spowodowanie usunięcia linii. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął dwa postępowania : [...] czerwca 2004r. – w sprawie legalności przebudowy linii, [...] czerwca 2004r. – w sprawie utrzymania obiektu.
W dniu [...] czerwca 2004, odbyła się wizja lokalna w trakcie oględzin ustalono nieodpowiedni stan techniczny konstrukcji nośnej linii energetycznej SN, mogącej spowodować zagrożenie życia i zdrowia oraz zagrożenia bezpieczeństwa mienia i środowiska. Stwierdzono również ubytki otuliny i odspojenia pręta nośnego zbrojenia żerdzi słupa nr [...] znajdującego się na posesji. Zakład Energetyczny [...] S.A. zobowiązał się do wymiany stanowisk oznaczonych numerami 1 i 12 oraz wymiany istniejących przewodów typu AFL na przewody izolowane typu PAS w linii "[...]" na odcinku od stanowiska 12 do stacji trafo.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał w dniu [...] września 2Q04r. decyzję nr [...], znak: [...] nakazującą Zarządowi Zakładu Energetycznego [...] S.A. wykonanie powyższych obowiązków.
M. i K. T. złożyli odwołanie od powyższej decyzji, w wyniku którego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie decyzją nr [...] z dnia [...] października 2004r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Rozpoznając sprawę ponownie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, że postępowanie dowodowe nie pozwoliło ustalić treści decyzji o pozwoleniu na budowę linii SN, nie było więc możliwe wykazanie naruszenia przepisów prawa budowlanego przy budowie linii energetycznej. Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ pierwszej instancji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2005r., znak: [...], nakazał Zarządowi Zakładu Energetycznego [...] S.A. wykonanie na linii energetycznej SN 15 kV w granicach posesji przy ul. N. w M., położonej na działkach o nr ew. [...] i [...] wymiany stanowisk oznaczonych numerami 1 i 12 według oceny stanu technicznego przedłożonej przez Zakład Energetyczny [...] S.A. oraz wymianę istniejących przewodów typu AFL na przewody izolowane typu PAS - w linii "[...]" na odcinku od stanowiska 12 do stacji trafo.
Na skutek rozpoznania odwołania, M. i K. T. od powyższej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005r., znak: [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po przeprowadzeniu w/w postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2006r., znak: [...], nakazał Prezesowi Zarządu Zakładu koncernu Energetycznego [...] S.A. wymianę słupa nr 1, , mając na uwadze, że ocena stanu linii energetycznej SN 15 kV w granicach posesji przy ul. N. w M., położonej na działkach o nr ew. [...] i [...] wskazuje zły stan techniczny w/w stanowiska.
W wyniku rozpoznania odwołanie od powyższej decyzji, M. i K. T. zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego . Rozstrzygając jak w zaskarżonej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że sporna linia została zrealizowana przed 1974r., a zatem zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego – przedmiotową linię energetyczną SN 15 kV należy uznać za legalną, bowiem skutkiem wprowadzenia ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane była automatyczna legalizacja samowoli budowlanych powstałych przed datą jej wejścia w życie. Niezasadnym jest zatem, prowadzenie przez organy nadzoru budowlanego postępowania w sprawie realizacji obiektu wybudowanego przed dniem 1 marca 1975r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z oceną stanu technicznego, opracowaną we wrześniu 2004r. przez T. R. "w przekroju słupa nastąpiło uszkodzenie struktury betonu". W myśl przepisu art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2006r., znak: [...] uznać należy za zasadną z tym, że stroną niniejszego postępowania jest nie Prezes Zarządu Zakładu Koncernu Energetycznego [...] S.A., jak wskazał organ pierwszej instancji, zaś - Zarząd Zakładu Koncernu Energetycznego [...] S.A.
Dodatkowo [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że ewentualne roszczenia, będące wynikiem naruszenia prawa własności podlegają rozstrzygnięciu na podstawie przepisów wynikających z Kodeksu cywilnego i winny być rozpatrywane przed sadami powszechnymi.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli K. T. i M. T.
Skarżący dochodzili, uchylenia zaskarżonej decyzji , nakazania Koncernowi Energetycznemu Energia S.A. w [...] Oddział w [...] usunięcia w terminie 90 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku z posesji przy ul. N. w M., linii energetycznej SN 15kV, oraz zasądzenia kosztów.
Skarżący podnieśli, że sporna linia powstała w grudniu 1977r., tj. pod rządami ustawy z 24 października 1974r., Prawo budowlane zatem przepisy tej ustawy maja zastosowanie w sprawie. Linia ogranicza swobodę wykonywania prawa własności skarżących ponadto Zakład Energetyczny stawia się ponad prawem, co stanowi problem społeczny. Ochrona praw skarżących powinna wynikać z przepisu art.222 k.c.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje .
Stosownie do dyspozycji art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.nr153,poz.1269 ) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z przepisem art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ) - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze czy w piśmie procesowym. Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia.
Skarga zasługuje na uwzględnienie , choć z innych powodów niż zostały w niej podniesione.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa , które musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została skierowana do podmiotu, nie wymienionego w dyspozycji przepisu art. 66 ustawy Prawo budowlane, a który, co istotne należy stosować w związku z art.61 ustawy Prawo budowlane .
Zgodnie z przepisem art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tejże ustawy.
Uregulowanie zawarte w art. 66 ustawy Prawo budowlane, ma na celu usunięcie nieprawidłowości związanych z użytkowaniem obiektu budowlanego. W związku z przepisem art. 61 i nast. ustawy Prawo budowlane - adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust.1 ustawy Prawo budowlane, powinien być właściciel lub zarządca obiekt budowlanego.
W ocenie Sądu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , orzekł jak w zaskarżonej decyzji bez ustalenia , kto jest właścicielem lub zarządcą przedmiotowego obiektu. Organ określając stronę podaje : Zakład Energetyczny w [...], innym razem Zakład Koncernu Energetycznego [...] S.A., nakaz kieruje zaś do Zarządu Zakładu Koncernu Energetycznego [...] S.A.
Oczywiście błędne jest skierowanie nakazu, opartego na przepisie art. 66 ustawy Prawo budowlane, do " zarządu" spółki. W przepisie art. 29 kpa zawarto pojęcie zdolności administracyjnoprawnej. Stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Zatem stroną postępowania administracyjnego będzie ten, kto może być podmiotem praw i obowiązków , o których rozstrzyga się przez wydanie decyzji administracyjnej .
Spółka akcyjna, jako spółka kapitałowa posiada osobowość prawną , zatem może być stroną w postępowaniu administracyjnym . Zgodnie z art. 12 ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych ( Dz.U.00.94.1037 ) - spółka akcyjna nabywa osobowość prawną przez jej zarejestrowanie. Z tą chwilą staje się ona podmiotem praw i obowiązków. Zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę ( art. 368 § 1 w/w ustawy ), nie może jednak być podmiotem na , który zostaje nałożony obowiązek w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane .
Rozpoznając sprawę ponownie organ ustali, kto jest właścicielem lub zarządcą niniejszej linii energetycznej . Organ będzie miał na uwadze, że zarząd spółki nie jest zarządcą w rozumieniu art. 61 Prawa budowlanego. Stroną postępowania administracyjnego może być spółka akcyjna reprezentowana przez zarząd. Adresatem nakazu zawartego w decyzji powinna być zaś spółka nie zaś jej zarząd.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła też w warunkach naruszenia przepisów art. 7 ,77 107 w zw. z art. 61 kpa. Postępowaniu administracyjnym poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji i jej uzasadnienie wskazuje na to, że organ " połączył" wątki dwu odrębnych postępowań, które wszczął w sprawie przedmiotowej linii energetycznej .
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 tej ustawy organ ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, W świetle powyższych okoliczności bezpodstawnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w postępowaniu zakończonym zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji badał i analizował okoliczności związane z zagadnieniem legalności przedmiotowej linii energetycznej. Powyższe okoliczności pozostają bowiem w związku z odrębnym od niniejszego postępowaniem , które Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął w dniu [...] czerwca 2004r. w sprawie legalności przebudowy linii.
Zgodnie z przepisem art. 107 kpa decyzja administracyjna wydana przez organ powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W tym kontekście wskazać należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera błędną argumentację prawną co do określenia adresata decyzji o czym wyżej, a ponadto treści nie odnoszące się do przedmiotu sprawy
Ponadto Sąd stwierdza też, że błędne jest stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego , że " zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przedmiotową linię energetyczną należy uznać za legalną, bowiem skutkiem wprowadzenia ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane była automatyczna legalizacja samowoli budowlanych powstałych przed datą jej wejścia w życie ".
Ustawa Prawo budowlane z 24 października 1974r., nie spowodowała legalizacji samowoli, popełnionych przed wejściem tej ustawy w życie tj. przed 1 stycznia 1975r. Legalność obiektów budowlanych wzniesionych przed 1 stycznia 1975r., należy oceniać według przepisów ustawy Prawo budowlane z 1961 r., stosując przesłanki i środki przewidziane w art. 37 i następnych, ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., natomiast właściwość organów do załatwiania spraw, o których mowa w art. 103 ust. 1 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, określić należy na podstawie przepisów tej ustawy.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145 §1 pkt1 lit.a, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U.153 poz. 1270) uznając, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik niniejszego postępowania – art. 61, 66 ustawy Prawo budowlane , art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych ( Dz.U.00.94.1037 ), oraz z naruszeniem przepisów postępowania ,które mogło mieć wpływ na wynik sprawy – art. art. 7 ,77 107 kpa.
W punktach II i III Sąd orzekł w trybie art. 152 i art. 200 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło