VII SA/Wa 2661/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-30

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Paweł Groński, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ustalił stan faktyczny i wymierzył karę z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku handlowego z częścią socjalną, pomimo zarzutów skarżącego dotyczących braku poinformowania o kontroli i błędnych ustaleń faktycznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, a skarżący nie został poinformowany o kontroli, ponieważ kontrola z urzędu ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu obiektu i niezapowiedziana kontrola umożliwia jednoznaczne ustalenie tego stanu. Wysokość kary jest obligatoryjna i nie zależy od swobodnego uznania organu. W związku z tym skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wymierzył T. C. karę 75 000 zł z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku handlowego z częścią socjalną. Stwierdzono, że budynek był użytkowany przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, a także występowały istotne odstępstwa od projektu budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący zarzucił m.in. brak poinformowania o kontroli, wykonanie zdjęć bez jego wiedzy i zgody oraz nieprawidłową ocenę stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. C.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. staż. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r. sprawy ze skargi T. C. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) września 2011 r. nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku handlowego z częścią socjalną skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. (dalej: PINB w C.) postanowieniem z dnia (...) lipca 2011 r., Nr (...), na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1-3, art. 59g i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane - Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. (dalej: Prawo budowlane) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej: kpa) wymierzył T. C. karę w wysokości 75 000 zł z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku handlowego z częścią socjalną, wybudowanego na nieruchomości oznaczonej nr ew. (...) przy ul. P. w G. W uzasadnieniu organ stwierdził, że budynek został zrealizowany na podstawie decyzji Starosty C. z dnia (...) listopada 2009 r., Nr (...) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku gospodarczego na handlowy z częścią socjalną. W dniu *(...) czerwca 2011 r. przeprowadzono z urzędu oględziny ww. budynku, w czasie których stwierdzono przystąpienie do użytkowania pomieszczeń parteru, sali sprzedaży oraz zaplecza socjalnego, poza klatką schodową i kotłownią, na regałach znajdowały się artykuły przemysłowe i budowlane. W sklepie była ekspedientka. Sklep był otwarty. Pomieszczenia zaplecza socjalnego były umeblowane. Ponadto w trakcie kontroli stwierdzono istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na częściowym podwyższeniu drugiej kondygnacji co spowodowało zmianę charakterystycznych parametrów budynku (kubatury, wysokości). Organ podał, iż stwierdzone zmiany będą przedmiotem odrębnego postępowania naprawczego. Z uwagi na zaistniały stan faktyczny i prawny organ nadzoru budowlanego stwierdził, że zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, zobligowany jest do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Organ wyjaśnił również, że kwota 75 000 zł stanowi iloczyn 500 zł (stawka opłaty s) x 10 x 15 (współczynnik kategorii XVII obiektu – k) x 1,0 (współczynnik wielkości obiektu budowlanego – w). (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB) postanowieniem z dnia (...) września 2011 r., Nr (...), po rozpatrzeniu zażalenia T. C. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. PINB w C. W uzasadnieniu (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ I instancji rozpatrując przedmiotową sprawę podjął właściwe rozstrzygnięcie orzekając o karze z tytułu nielegalnego użytkowania. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że T. C. przystąpił do użytkowania przedmiotowego budynku handlowego z częścią socjalną przed oddaniem go do użytkowania. W ocenie organu z protokołów kontroli oraz dołączonej do niego dokumentacji fotograficznej wynika, że w dniu kontroli budynek był użytkowany. O użytkowaniu świadczą, zgromadzone w w/w budynku w dniu kontroli ometkowane artykuły przemysłowe i budowlane. Jednocześnie wskazał, że z przedłożonych przez organ I instancji paragonów fiskalnych wynika, iż omawiany budynek jest użytkowany. Ponadto (...)WINB zaznaczył, że wysokość kary z tytułu nielegalnego użytkowania nie jest zależy od swobodnego uznania organu nadzoru budowlanego, lecz jest ściśle określona przepisami, natomiast dotkliwość kary (dziesięciokrotność opłaty), o której mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, jest celowym zamierzeniem ustawodawcy mającym na celu wyeliminowanie nagminnego lekceważenia ww. obowiązku przez osoby zobowiązane do zgłoszenia zakończenia budowy obiektu i zamiaru przystąpienia do jego użytkowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł T. C. Zdaniem skarżącego zaskarżone rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące, niezgodne z prawdą, niezrozumiałe i narusza prawo. Skarżący podniósł, że o terminie kontroli nie został poinformowany, a zdjęcia zostały wykonane bez jego wiedzy i zgody. Ponadto, w zaskarżonym postanowieniu nie zostało wyjaśnione z czyjej inicjatywy nastąpiła kontrola. Skarżący stwierdził, że nieprawidłowo został oceniony stan faktyczny, gdyż budynek w części rozbudowywanej do dnia dzisiejszego nie jest użytkowany. Na parterze budynku w sali sprzedaży zostały częściowo zmontowane regały i przechowywane materiały niezbędne do budowy i wykańczania innych obiektów na terenie działki. Dodatkowo podniósł, że pracownica przebywała w części istniejącej budynku, która była wykonana wcześniej według odrębnego pozwolenia, zaś obecnie trwa kompletowanie dokumentów w sprawie częściowego oddania budynku do użytkowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był przepis art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane -t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. (dalej: Prawo budowlane), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że na T. C. ciążył obowiązek uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania, co wynika wprost z decyzji Starosty C. z dnia (...) listopada 2009 r., Nr (...) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku gospodarczego na handlowy z częścią socjalną. Podstawową zatem kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu była ocena, czy organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy będący podstawą wymierzonej kary oraz czy właściwie dokonały obliczenia jej wysokości. Nawiązując do tego problemu należy stwierdzić, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy ponad wszelką wątpliwość potwierdza fakt prowadzenia działalności gospodarczej w budynku objętym postępowaniem, przed uzyskaniem decyzji zezwalającej na użytkowanie, a zatem fakt nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego przez skarżącego. Podkreślenia wymaga, że organy nadzoru budowlanego podczas kontroli w dniu (...) czerwca 2011 r. stwierdziły przystąpienie do użytkowania pomieszczeń parteru, sali sprzedaży oraz zaplecza socjalnego, poza klatką schodową i kotłownią. Z akt sprawy wynika, że na regałach znajdowały się artykuły przemysłowe i budowlane. Artykuły te były ometkowane i oferowane do sprzedaży a z dokumentacji fotograficznej dołączonej do protokołu kontroli wynika, że wokół sklepu gromadzili się potencjalni klienci oglądający wystawione towary. W sklepie obecna była również była ekspedientka. Sklep był otwarty. Pomieszczenia zaplecza socjalnego były umeblowane. W trakcie kontroli wykonano dokumentację fotograficzną potwierdzającą zapisany w protokole stan faktyczny. Reasumując z całości akt administracyjnych, w tym z protokołu kontroli oraz dołączonej dokumentacji fotograficznej wynika jednoznacznie, że organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy zgromadziły i zebrały materiał dowodowy będący podstawą wydania postanowienia w oparciu o przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Tym samym należy uznać, że organy rozstrzygając kwestię nielegalnego użytkowania podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący zebrały, rozpatrzyły i oceniły cały materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaś stan faktyczny sprawy uzasadniający podjęcie zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia nie budzi najmniejszych wątpliwości. Także uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. W ocenie Sądu zastrzeżeń nie budzi także sposób obliczenia wysokości kary z tytułu nielegalnego użytkowania dokonanego w oparciu o wzór określony w art. 59 f ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego, tj. współczynnik kategorii obiektu (k) (dla kategorii XVII - budynki handlu i usług) - 15,0; współczynnik wielkości obiektu (w) - 1,0; stawkę opłaty (s) - 500 zł, co po podstawieniu do wzoru (k x w x s) x 10 daje kwotę (15 x 1,0 x 500) x 10 = 75 000 zł. Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy zauważyć, że dotyczą one przede wszystkim błędów w ustalaniu stanu faktycznego przez organy nadzoru budowlanego. Twierdzeniom skarżącego przeczą jednak ustalenia spisane w protokole kontroli jak i załączone do sprawy zdjęcia wykonane w dniu kontroli. Podkreślenia wymaga fakt, że kontrola odbyła się w obecności skarżącego, który podpisał protokół, nie wnosząc do niego żadnych zastrzeżeń. W związku z powyższym ustalenia w zakresie stanu faktycznego poczynione przez organy należy uznać za prawidłowe. Odnosząc się do zarzutu niepoinformowania skarżącego o terminie kontroli, należy stwierdzić, że organ nadzoru budowlanego nie miał obowiązku uprzedzenia o terminie jej przeprowadzenia. Kontrola dokonywana z urzędu ma bowiem na celu ustalenie rzeczywistego stanu kontrolowanego obiektu budowlanego i niejednokrotnie właśnie niezapowiedziana kontrola umożliwia jednoznaczne ustalenie ww. stanu. Odnosząc się do argumentów skarżącego dotyczących wysokości kary należy zaznaczyć, że jej wymierzenie jest obligatoryjne, a wysokość kary nie zależy od swobodnego uznania organu. Reasumując zarzuty podnoszone przez skarżącego dotyczące zaskarżanego postanowienia nie mogą zostać uwzględnione, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 i art. 132 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło