VII SA/Wa 2667/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-07

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, pomimo nieprzedłożenia wymaganych dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych. Mimo wezwania do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową (odcinek emerytury, wyciągi bankowe), strona ich nie dostarczyła, co uniemożliwiło rzetelną ocenę jej możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawczyni podała swoje dochody (emerytura) i wydatki (raty kredytów, najem, koszty leczenia). Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, jednak skarżąca tych dokumentów nie dostarczyła.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. N. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: odmówić W. N. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W. N. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi złożyła wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego, w związku z powyższym przesłano skarżącej urzędowy formularz wniosku celem jego wypełnienia. W dniu 16 stycznia 2013 r. wpłynął wypełniony przez skarżącą formularz, w którym wskazała, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada nieruchomość rolną o powierzchni 0,13 ha. Oświadczyła, że otrzymuje emeryturę w wysokości 2050 zł, a do wydatków zaliczyła: ratę kredytu "własny kąt" – 600 zł oraz raty kredytów zaciągniętych w bankach C. i L. w kwotach: 460 zł i 155 zł, a także wydatki na telefon – 110 zł, na internet dla bezrobotnej córki i telefon – 160 zł. Przy piśmie z 24 stycznia 2013 r. przesłano skarżącej kolejny formularz wniosku i wezwano do oznaczenia, o co skarżąca wnosi, bowiem w nadesłanym formularzu nie oznaczyła zakresu żądania. Wezwano ponadto do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie kserokopii decyzji o waloryzacji emerytury lub ostatniego odcinka emerytury; wskazanie, gdzie skarżąca zamieszkuje; wskazanie, czy we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostają inne osoby (np. córka), a jeśli tak - wskazanie, czy uzyskują dochody i ew. wskazanie ich wysokości; wskazanie, czy skarżąca uzyskuje pomoc ze strony rodziny, innych osób lub instytucji, jeśli tak, w jakiej wysokości; nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżąca nadesłała kolejny formularz, w którym wskazała, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczyła ponadto, że nie ma własnego mieszkania, w związku z czym ponosi duże koszty najmu pokoju w W. – 1000 zł. Oświadczyła, że spłaca kredyt "własny kąt", którego rata wynosi 700 zł, a także kredyty w bankach C. (100 zł mies.) i L. (155 zł mies.). Wskazała ponadto, że jest w trakcie budowy domu na wsi, wszystkie kredyty są związane z tą budową. Podniosła również, że ponosi koszty leczenia w wysokości 500 zł miesięcznie. Wskazała, że pomaga jej rodzina. Do swojego majątku oprócz nieruchomości rolnej o powierzchni 0,13 ha zaliczyła też nieruchomość o pow. 1,38 ha. W związku z powyższym zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania W. N. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała ona w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Treść art. 246 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, to strona musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W tym miejscu wskazać trzeba, że pismem z 24 stycznia 2013 r. wezwano W. N. do nadesłania kserokopii decyzji o waloryzacji emerytury lub ostatniego odcinka emerytury oraz wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Skarżąca dokumentów tych nie nadesłała. Podkreślenia wobec tego wymaga, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony i to w interesie osoby składającej wniosek leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku i wykazanie za pomocą wszelkich dostępnych środków, iż spełnia ona przesłanki do przyznania prawa pomocy. W sytuacji zaś, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o ograniczonych możliwościach płatniczych, nie poparte żadnymi dowodami. Wobec niezastosowania się przez skarżącą do wezwania o przedłożenie ww. dokumentów niemożliwe jest dokonanie rzetelnej oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, a tym samym uwzględnienie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z treści wniosku wynika, że skarżąca uzyskuje emeryturę w wysokości 2000 zł. W formularzu nadesłanym w dniu 16 stycznia 2013 r. skarżąca do comiesięcznych wydatków zaliczyła: ratę kredytu "własny kąt" – 600 zł oraz raty kredytów zaciągniętych w bankach C. i L. w kwotach: 460 zł i 155 zł, a także wydatki na telefon – 110 zł, na internet dla bezrobotnej córki i telefon – 160 zł. W kolejnym formularzu nadesłanym w dniu 22 lutego 2013 r. W. N. podniosła dodatkowo, że ponosi koszty najmu pokoju w W. w kwocie 1000 zł oraz koszty leczenia w wysokości 500 zł miesięcznie. Z udzielonych przez skarżącą informacji wynika zatem, iż wysokość ponoszonych przez nią wydatków przekracza uzyskiwane dochody. Jednocześnie, co istotne, skarżąca w kolejnym formularzu (z 22 lutego 2013 r.) oświadczyła, że aktualnie buduje dom, co musi się przecież wiązać z dużymi kosztami. Warto też zauważyć, że W. N. zaciągnęła kredyty w bankach, co wskazuje, że posiada ona zweryfikowaną przez profesjonalne instytucje finansowe zdolność kredytową. Zwłaszcza w kontekście tych okoliczności nienadesłanie przez skarżącą kserokopii decyzji o waloryzacji emerytury lub ostatniego odcinka emerytury oraz wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy powoduje, że nie jest możliwe dokonanie pełnej i nie budzącej wątpliwości oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej. W świetle powyższych okoliczności uznać zatem trzeba, że brak jest podstaw do przyznania W. N. prawa pomocy, skarżąca nie wykazała bowiem, że spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło