VII SA/Wa 2669/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 340 złotych (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia Przyjaciół [...] i [...] "[...]" w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2890/11 oddalającego skargę Stowarzyszenia Przyjaciół [...] i [...] "[...]" w [...] na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wyrok ten zapadł w następującym wskazanym przez Sąd I instancji stanie faktycznym i prawnym: Stowarzyszenie Przyjaciół [...] i [...] "[...]" w [...] w piśmie z 27 marca 2011 r. wniosło o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Wojewodę [...] w sprawie zezwolenia na realizację lotniska użytku publicznego. Wojewoda [...] pismem z 7 kwietnia 2011 r. wezwał skarżące Stowarzyszenie do usunięcia braków formalnych pisma z 27 marca 2011 r. przez wyjaśnienie czy dotyczy ono dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 1 k.p.a.), czy też uznania Stowarzyszenia za stronę postępowania (art. 28 k.p.a.) oraz przez złożenie statutu i regulaminu Stowarzyszenia. Skarżące Stowarzyszenie na pismo z 7 kwietnia 2011 r. nie odpowiedziało. W dniu [...] kwietnia 2011 r. Wojewoda [...] wydał decyzję o zezwoleniu na realizację lotniska użytku publicznego a decyzją z [...] października 2011 r., Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2011r. Ponadto postanowieniem z [...] października 2011 r. Minister Infrastruktury stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego Stowarzyszenia. Uzasadniając powyższe postanowienie z [...] października 2011 r., Minister Infrastruktury stwierdził, że wobec braku odpowiedzi skarżącego Stowarzyszenia na pismo Wojewody [...] z 7 kwietnia 2011 r., pismo skarżącego Stowarzyszenia z 27 marca 2011 r. Wojewoda pozostawił bez rozpoznania. Tym samym skarżące Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu, gdyż warunkiem uznania, że organizacja społeczna bierze udział w postępowaniu administracyjnym jest wydanie przewidzianego w art. 31 § 2 k.p.a. postanowienia. Oddalając skargę skarżącego Stowarzyszenia na postanowienie Ministra Infrastruktury z [...] października 2011 r. o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania Sąd pierwszej instancji przyjął, że z art. 31 k.p.a. wynika, iż organizacja społeczna jest legitymowana do udziału w sprawie dopiero z chwilą wydania postanowienia, o którym mowa w art. 31 § 2 k.p.a. W związku z tym Sąd pierwszej instancji stwierdził, że brak takiego postanowienia uniemożliwiał skarżącemu Stowarzyszeniu skuteczne wniesienie odwołania. Sąd pierwszej instancji zaznaczył przy tym, że wprawdzie z akt sprawy wynika, iż wezwanie Wojewody [...] z 7 kwietnia 2011 r. nie zostało skarżącemu Stowarzyszeniu skutecznie doręczone, jednakże uznał, że nie ma to znaczenia, gdyż nie zmienia to faktu, iż postanowienia nie wydano. Sąd pierwszej instancji zauważył także, że skarżące Stowarzyszenie nie wniosło o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu, gdy wnosiło odwołanie. Rozpoznając skargę kasacyjną Stowarzyszenia i uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2890/11 Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezgodne z prawem postępowanie, które polega na tym, że organ administracji ani nie wydaje postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, ani nie wydaje postanowienia o odmowie dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu. W takiej bowiem sytuacji organizacja faktycznie nie zostaje dopuszczona do udziału w postępowaniu, ale jednocześnie nie może tego kwestionować przed organem wyższego stopnia oraz następnie przed sądem administracyjnym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny wskazał , że Sąd pierwszej instancji ustalił, iż wezwanie z 7 kwietnia 2011 r. do uzupełnienia pisma skarżącego Stowarzyszenia z 27 marca 2011 r. nie zostało skarżącemu Stowarzyszeniu skutecznie doręczone. Zatem z faktu braku odpowiedzi na to wezwanie nie można było wywodzić żadnych skutków prawnych. W szczególności nie można było pisma zawierającego zgłoszenie skarżącego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu pozostawić bez rozpoznania. W tej sytuacji brak postanowienia, pozytywnego albo negatywnego, w przedmiocie dopuszczenia skarżącego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu jest wynikiem błędu organu administracji. Jest oczywiste, że błąd organu administracji nie może powodować negatywnych skutków dla stron postępowania albo podmiotów, które w tym postępowaniu chcą wziąć udział. Naczelny Sąd zauważył, że zaaprobowanie w zaistniałej w rozpoznawanej sprawie sytuacji możliwości wykluczenia organizacji społecznej z udziału w postępowaniu, otworzyłoby szeroko drzwi dla nadużyć. Uznanie, że brak postanowienia w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, niezależnie od przyczyn nie wydania takiego postanowienia, oznacza, że organizacja nie bierze w postępowaniu udziału, pozwoliłoby organom administracji na proste uniknięcie kontroli instancyjnej i sądowej niedopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Wystarczyłoby po prostu z bardziej lub mniej zasadnych powodów nie zareagować na zgłoszenie się organizacji społecznej. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji uwzględnił prezentowane wyżej stanowisko NSA i poddał analizie wszystkie okoliczności faktyczne sprawy rzutujące na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia i zasadność zarzutów skargi a w szczególności zwrócił uwagę na treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z którym Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z brzmienia tego przepisu Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Związanie dokonaną przez ten Sąd wykładnią ma szeroki zasięg, nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej - od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy - na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę fakt, że wezwanie z 7 kwietnia 2011 r. do uzupełnienia pisma skarżącego Stowarzyszenia z 27 marca 2011 r. nie zostało skarżącemu Stowarzyszeniu skutecznie doręczone. Zatem z faktu braku odpowiedzi na to wezwanie nie można było wywodzić żadnych skutków prawnych. Nie można było również pisma zawierającego zgłoszenie skarżącego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu pozostawić bez rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, które jest powtórzeniem zdania Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można było również pisma zawierającego zgłoszenie skarżącego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu pozostawić bez rozpoznania, czego Minister Infrastruktury, stwierdzając niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia od decyzji Wojewody [...] o zezwoleniu na realizację lotniska użytku publicznego, polegającego na rozbudowie i przebudowie budynku terminala pasażerskiego Portu Lotniczego [...] – [...] w [...], nie dostrzegł. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. W pkt III wyroku orzeczono o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 P.p.s.a