VII SA/Wa 267/07
WyrokWSA w Warszawie2007-07-03
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony i istnieje konkretna sprawa administracyjna do rozstrzygnięcia, a jedynie ewentualna bezzasadność żądania strony jest utożsamiana z bezprzedmiotowością postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa, jeśli postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony i istnieje konkretna sprawa administracyjna do rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak przedmiotu postępowania, a nie jedynie ewentualną bezzasadność żądania strony. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania kończącej formalnie sprawę, w sytuacji gdy strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej, nie znajduje uzasadnienia w przepisach Kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie budowy budynku gospodarczo-socjalnego. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ budowa była zgodna z pozwoleniem na budowę i nie stwierdzono odstępstw ani naruszeń przepisów dotyczących spadku terenu. Skarżący zarzucił brak właściwej oceny odwołania, w tym niejednoznaczność co do rodzaju wybudowanego budynku oraz brak stanowiska w sprawie odległości od granicy działki i wykonania terenu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2007 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] października 2006r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N., na podstawie art. 105 § 1 Kpa, umorzył postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego realizowanego przez J. R., usytuowanego w C. przy ul. [...] na działce o nr ew. [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2006r. ustalono, że J. R. buduje budynek gospodarczo-socjalny na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę Starosty N. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2005r.
Nie stwierdzono dokonania przez inwestora odstępstwa od decyzji pozwolenia na budowę, obiekt został wytyczony zgodnie z planem zagospodarowania działki przez uprawnionego geodetę, co zostało potwierdzone wpisem w dzienniku budowy. Nastąpiło wprawdzie podniesienie terenu gruntu przez J. R. wokół realizowanego budynku w celu wyrównania go z terenem działki sąsiedniej oraz terenem własnej posesji, ale nie stwierdzono by inwestor dokonał niwelacji terenu ze spadkiem w kierunku działki sąsiedniej. Niwelacja terenu poprzez nawiezienie na część działki gruntu nie wymaga od inwestora uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę bądź dokonania zgłoszenia do właściwego organu architektoniczno-budowlanego, dlatego zdaniem organu I instancji dalsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania S. M. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu stwierdził, że w ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, zaś zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą pozostają bez wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Z uwagi na zgodność budowy budynku z zatwierdzonym decyzją S. N. Nr [...] projektem budowlanym, nie istnieją podstawy do ingerencji organu nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie, a dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowe, co daje podstawę do zastosowania przez organ administracji publicznej art. 105 § 1 Kpa.
Organ II instancji powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1999r. ze sprawy o sygn. akt IVSA 1167/97.
Odnosząc się natomiast do zarzutów strony skarżącej w przedmiocie dokonania przez J. R. niwelacji terenu działki o nr ew. [...] ze spadkiem w kierunku działki sąsiedniej podał, że z treści protokołu z dnia [...] sierpnia 2006r. wynika, iż wszelkie wody opadowe inwestor kieruje na teren własnej działki i tym samym nie można uznać, że obecny stan faktyczny stanowi naruszenie wymagań zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a szczególności § 29 tego rozporządzenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. M.
W uzasadnieniu skarżący podał, że w otrzymanej decyzji organu II instancji brak jest właściwej oceny odwołania, a mianowicie – brak jednoznacznego stanowiska co za budynek wybudował inwestor, czy jest to budynek gospodarczo-socjalny na co jest pozwolenie, czy jest to budynek mieszkalny jak wynika z decyzji Nr [...] organu I instancji.
Ponadto brak stanowiska co do nieprawidłowej odległości budynku od granicy działki oraz wykonania go co do zgodności z projektem technicznym, brak też stanowiska w sprawie podniesienia, utwardzenia oraz spadku terenu działki.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Na podstawie art. 134 [pic]Orzeczenia [13]§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazanych. Zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego poprzez błędne zastosowanie art. 105 Kpa, ponieważ w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania.
Zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
W/w przepis wprowadza regułę umorzenia postępowania z urzędu przez organ administracyjny w przypadku wystąpienia bezprzedmiotowości postępowania. Przez pojęcie bezprzedmiotowości postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 Kpa, należy rozumieć przede wszystkim brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest z kolei wystąpienie konkretnej sprawy administracyjnej, w której organ administracyjny władny jest w oparciu o przepisy prawa proceduralnego i materialnego, po ustaleniu stanu faktycznego, orzec o wystąpieniu bądź – nie, po stronie konkretnego podmiotu, określonego uprawnienia lub obowiązku. W niniejszej sprawie, na podstawie wniosku S. M. z dnia [...] lipca 2006r. organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego wszczął postępowania administracyjne. A więc w niniejszej sprawie zaistniała konkretna sprawa administracyjna, której przedmiotem było zbadanie, czy realizowana inwestycja budowlana na działce nr ew. [...] w C. odpowiada prawu.
W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż w postępowaniu administracyjnym wszczynanym na wniosek strony (a z takim postępowaniem mamy do czynienia w niniejszej sprawie), żądanie uprawnionego ma charakter decydujący. Jeżeli zatem strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej po dokładnym ustaleniu okoliczności faktycznych, wydanie przez organ administracyjny decyzji o umorzeniu postępowania kończącej formalnie postępowanie w sprawie nie znajduje uzasadnienia w przepisach Kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 23 kwietnia 1997 r., o sygn. akt I SA/Łd 435/96, publ. Lex Polonica nr 341394).
W przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 105 § 1 Kpa można byłoby umorzyć postępowanie jedynie w przypadku, gdy nie doszłoby jeszcze do realizacji spornej inwestycji, czyli nie byłoby przedmiotu określonego we wniosku.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji nie są prawidłowe ze względu na brak podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 Kpa. W swoich rozstrzygnięciach organy wskazały na błędną przesłankę umorzenia postępowania, tj. zgodność budowy budynku z zatwierdzonym decyzją Starosty N. Nr [...] projektem budowlanym. Organy obu instancji błędnie uznały ewentualną bezzasadność żądania S. M. jako równoznaczną z bezprzedmiotowością postępowania.
W świetle art. 105 § 1 Kpa nie jest to przesłanka, na podstawie której można umorzyć postępowanie administracyjne. Dlatego, zdaniem Sądu nie było przeszkód natury prawnej, aby w oparciu o konkretny zaistniały stan faktyczny nie można było wydać w niniejszej sprawie decyzji merytorycznej.
Ponadto należy wskazać, iż organ II instancji błędnie powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1999r. o sygn. akt IVSA 1167/97, który potwierdza przedstawioną wyżej argumentację Sądu, ponieważ w ten sam sposób wskazuje, co należy rozumieć przez pojęcie bezprzedmiotowości postępowania. Dodatkowo wyrok ten dotyczy zupełnie innej sytuacji, ponieważ organ II instancji umorzył postępowanie w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, a w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia zupełnie z innym rozstrzygnięciem organu.
Ponadto należy zwrócić uwagę na okoliczność, iż zarówno w decyzji organu I instancji, jak i II instancji mowa jest o budynku mieszkalnym, natomiast w protokole oględzin z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2006r. oraz z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż niniejsza sprawa dotyczy budynku gospodarczo-socjalnego (należy przypomnieć, iż decyzja o pozwoleniu na budowę Nr [...] dotyczy właśnie budynku gospodarczo-socjalnego).
Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 105 § 1 Kpa, co powoduje konieczność jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W punkcie II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło