VII SA/Wa 2670/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-11
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która utrzymuje się z emerytury i posiada nieruchomość, ale ponosi znaczące wydatki, w tym spłatę kary administracyjnej, wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla własnego utrzymania?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej. Niespójne przedstawienie sytuacji majątkowej, w tym możliwość opłacenia pełnomocnika i spłaty znaczących zobowiązań finansowych, stało w sprzeczności z twierdzeniem o braku środków na koszty sądowe.Stan faktyczny
H. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. 1590 zł, ponosi znaczne wydatki, w tym spłatę kary administracyjnej 6000 zł. Wskazała na problemy zdrowotne i trudną sytuację finansową. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, dołączono dokumenty finansowe.Rozstrzygnięcie
Odmówiono H. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić H. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek H. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten został uzupełniony wyjaśnieniami złożonymi na wezwanie Sądu przy piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości około 1 590zł. Wskazała, że posiada ¾ udziału w nieruchomości gruntowej wraz z budynkiem o pow. całkowitej 300 m2 i mieszkalnej 190 m2. Wskazała następujące wydatki: kredyt na piec 547 zł., komornik w postępowaniu administracyjnym, 479 zł., energia 100 zł., telefon stacjonarny 27 zł., woda 20 zł., śmieci 45 zł., żywność 300 zł., środki czystości 50 zł. Dodała, że po zapłaceniu ww. wydatków pozostaje wnioskodawczyni około 300-350 zł. na leki i inne wydatki, stąd praktycznie nie ma żadnych środków do życia, ma problemy z sercem i kręgosłupem.
W dodatkowym piśmie wskazała, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z A. S. i T. S., są to synowie wnioskodawczyni. Na piętrze domu mieszka syn T. z synową i dzieckiem. Syn A. zajmuje jeden pokój. Pożyczka na budowę oczyszczalni została spłacona, nie otrzymuje pomocy materialnej lub finansowej od rodziny i synów, dom nie przynosi dochodów z najmu i innej działalności. Wskazała ponadto, że musiała kupić jedynie 0,5 tony miału węglowego z uwagi na cenę opału, w miesiącach luty – marzec zostanie spłacona kara 6 000 zł., nałożona przez PINB w [...]. Dodała, że koszty sądowe poprzedniej sprawy VII SA/Wa 880/16 zostały opłacone ze sprzedaży samochodu przez syna. Do pisma dołączono: wyciąg ze stanu konta, kopię dokumentu PIT za 2016 r., harmonogram spłat pożyczki, kopie faktur, zaświadczenie z ZUS o wysokości emerytury.
W sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadkach osób charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną np. osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową H. S. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na takie rozstrzygniecie miało przede wszystkim wpływ niespójne przedstawienie swojej sytuacji majątkowej. Wnioskodawczyni wskazuje, że osiąga dochód z emerytury w wysokości 1590 zł. oraz, że po zapłaceniu wszystkich kosztów pozostaje na inne wydatki kwota około 300-350 zł., przy tym prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i nie ma wsparcia materialnego, czy finansowego od rodziny, a jednocześnie wnioskodawczyni potrafi samodzielnie opłacić pełnomocnika z wyboru, spłaciła wybudowaną oczyszczalnię ścieków i wskazuje, że w najbliższym czasie ureguluje zadłużenie wobec organów administracji na kwotę 6 000 zł. Okoliczności te stoją w sprzeczności ze sobą i tak przedstawiony wniosek jest niespójny, gdyż nie jest wiadome z jakich środków wnioskodawczyni finansuje ww. wydatki. Z tego względu uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło