VII SA/Wa 2680/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. Z. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, zaś tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 złotych (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] znak: [...], na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku I. D. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Starosty [...] nr [...] znak [...] z dnia [...] kwietnia 2010r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę gminnej oczyszczalni ścieków "[...]" polegającą na przebudowie pompowni ścieków na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...] - obręb [...], gmina [...] - umorzył postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu decyzji Starosta [...] wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], na wniosek inwestora, uchylił własną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., udzielającą pozwolenia na budowę. Brak w obrocie prawnym decyzji ostatecznej powoduje bezprzedmiotowość postępowania. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], znak: [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania I. D., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił,że decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. została, na wniosek inwestora Gminy [...], uchylona decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Powodem uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. była zmiana założeń projektowych rozbudowy oczyszczalni oraz konieczność przyjęcia odmiennych rozwiązań technicznych urządzeń poprawiających warunki jej pracy i niezawodności, co wiązało się z koniecznością sporządzenia nowego projektu budowlanego o całkowicie odmiennych parametrach projektowych. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu pierwszej instancji, że wobec uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. zachodziła konieczność umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] złożyła I. D. Podała, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy wystąpiła do Prokuratury o zgłoszenie udziału w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Przede wszystkim należy podkreślić, że wznowienie postępowania administracyjnego - jako szczególny rodzaj procedury umożliwiającej, w przypadkach prawem przewidzianych (art. 145 § 1, 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a.), wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych - co w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony - oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148, art. 145a § 2, art. 145b § 2 k.p.a., a także czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145b § 1 k.p.a. Jeżeli wstępne postępowanie wyjaśniające wykaże, że żądanie wznowienia pochodzi bezspornie (w sposób nie budzący wątpliwości) od osoby nie mającej (nie mogącej mieć) przymiotu strony w danym postępowaniu albo, że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo wnioskodawca - mimo stosownego wezwania przez organ administracji - nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 k.p.a.). Gdy nie zaistnieje żadna z wymienionych okoliczności, organ ten wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). W drugim etapie postępowania organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania przechodzi do badania przyczyn wznowienia, a po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie podejmuje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 k.p.a., tj. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145 b k.p.a., albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145 b k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z przywołanych unormowań wynika, że w pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania nie analizuje przyczyn wznowienia, gdyż jego kompetencje w tej fazie proceduralnej sprowadzają się jedynie do ustalenia, czy wnioskodawca wskazał przynajmniej jedną z ustawowych przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego.Powinność zbadania przyczyn wznowienia aktualizuje się dopiero w drugim etapie postępowania, a więc po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie, które stanowi podstawę do przeprowadzania postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 §2 k.p.a.). Analiza akt sprawy administracyjnej wskazuje, że skarżąca wniosła w dniu [...] sierpnia 2011 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Zatem organ administracji, po otrzymaniu tego wniosku zobowiązany był w pierwszej fazie postępowania zbadać przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. W przypadku ich spełnienia, zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. zobowiązany był wznowić postępowanie administracyjne,natomiast w sytuacji braku przesłanek formalnych winien był stosownie do art. 149 § 3 k.p.a. odmówić wznowienia postępowania administracyjnego. Brak w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej kończącej postępowanie administracyjne, którego wznowienia żądała skarżąca powinno prowadzić do odmowy jego wznowienia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., a nie umorzenia postępowania, które w ogóle się nie toczyło. W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji wydał swoje rozstrzygnięcia tak jakby orzekał w postępowaniu zwykłym, zupełnie zapominając, że wniosek skarżącej dotyczył nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego. W konsekwencji, w niniejszej sprawie nie wiadomo, jakie postępowanie zostało umorzone. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną i przeprowadzi postępowanie z poszanowaniem zasad wynikających z art. 149 § 1, art. 149 § 2 i art. 149 § 3 k.p.a. Organ będzie miał także na uwadze to, iż w trybie wznowienia postępowania można umorzyć postępowanie wznowieniowe, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, jednakże rozstrzygnięcie tego rodzaju może zapaść dopiero po wznowieniu przez organ postępowania w danej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 1270), orzekł, jak w sentencji.