VII SA/Wa 269/07

WyrokWSA w Warszawie2007-08-08

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Tadeusz Nowak, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek konstrukcji murowanej, wzniesiony na podstawie zgłoszenia budowy tymczasowego obiektu budowlanego, który jest trwale połączony z gruntem, może zostać uznany za samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki, jeśli nie można go zalegalizować z powodu braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy?
Ratio decidendi
Budynek konstrukcji murowanej, trwale połączony z gruntem, nawet jeśli zgłoszony jako obiekt tymczasowy, wymaga pozwolenia na budowę. Jeśli nie można go zalegalizować z powodu braku planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy, organ jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M. R. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku konstrukcji murowanej, ponieważ obiekt został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę i nie spełniał definicji tymczasowego obiektu budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. M. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując interpretację przepisów i możliwość legalizacji budynku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku. skargę oddala VII SA/Wa 269/07 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] września 2006r. nr [...] znak: [...], działając w oparciu o przepisy art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jednolity – Dz.U. nr 207, poz. 2016 z 2003r. z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – zwany dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu sprawy samowolnej budowy przez M. R. budynku konstrukcji murowanej (o wymiarach ok. 7,0 x 7,1 m) na działce nr ew. [...] zlokalizowanej we wsi Z. gm. O. będącej własnością M. N. nakazał M. R. rozbiórkę budynku konstrukcji murowanej (o wymiarach ok. 7,0 x 7,1 m) zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż na wniosek Urzędu Gminy O., Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w P. w dniu [...] lipca 2006r. przeprowadził kontrolę prawidłowości zabudowy działki nr ew. [...], zlokalizowanej we Z. , gm. O., będącej własnością M. N. Organ rozpatrując sprawę miał na uwadze, iż podczas inspekcji ustalono że inwestor M. R. zrealizowała budynek konstrukcji murowanej z pustaka gazobetonowego (o wymiarach ok. 7,0m x 7,1 m) na fundamentach. Obiekt parterowy, niepodpiwniczony, dach dwuspadowy kryty papą. Ponadto organ ustalił, iż w dniu kontroli zrealizowany budynek był w stanie surowym z wstawioną częściowo stolarką okienną. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wskazał, że takie działania są sprzeczne z obowiązującymi przepisami, bo stosownie do art. 28 Prawa budowlanego – roboty budowlane można rozpocząć – o ile przepisy nie stanowią inaczej – jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ I instancji ustalił, iż inwestor posiada zgłoszenie robót budowlanych na budowę budynku tymczasowego na okres 120 dni przeznaczonego na narzędzia gospodarcze, skuteczne z dniem [...] stycznia 2006r. – milczącą zgodą. Termin rozpoczęcia robót określono na dzień 2 maja 2006r. Dalej w treści uzasadnienia organ powołał się na art. 3 ust. 5 Prawa budowlanego zgodnie z którym przez tymczasowy obiekt budowlany rozumie się "obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe". Przedmiotowy budynek nie spełnia kwalifikacji obiektu tymczasowego, w związku z tym nie można uznać, iż został zrealizowany na podstawie dokonanego zgłoszenia. A zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w dniu [...] lipca 2006r., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, a następnie wystąpił do Urzędu Gminy O. z zapytaniem o przeznaczenie terenu działki nr [...] zlokalizowanej we wsi Z., gm. O. – w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy O. Organ wskazał w uzasadnieniu, iż pismem z dnia [...] sierpnia 2006r. Urząd Gminy O. poinformował, iż dla w/w nieruchomości brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Dla przedmiotowej działki nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy oraz decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wobec powyższego organ był zobowiązany zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Od w/w decyzji odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła M. R., zdaniem której kontrola przeprowadzona przez organ I instancji nie wykazała nieprawidłowości budowy, a sam fakt, że budynek jest konstrukcji murowanej nie oznacza jej zdaniem naruszenia przepisów prawa budowlanego. Inwestorka przyznaje fakt, że realizując przedmiotowy budynek działała z myślą o zabezpieczeniu pod przyszłą realizację budowy, o którą zamierza wystąpić i tym samym uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2006r. znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2006r. Organ zaznaczył, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego w toku przeprowadzonego postępowania, a kwestie podnoszone przez skarżącą w odwołaniu pozostają bez wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wskazał w myśl art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu podkreślił, iż wprawdzie inwestorka M. R. zgłosiła w dniu 14 grudnia 2005r. do Starostwa Powiatowego w P. zamiar robót budowlanych, polegających na budowie na działce o nr ew. [...] tymczasowego obiektu budowlanego przeznaczonego na narzędzia gospodarcze, to jednak nie istnieje możliwość uznania budynku konstrukcji murowanej w obecnym jego kształcie za tymczasowy obiekt budowlany. Organ II instancji powołał się przy tym na przyjętą linię orzecznictwa sądowo- administracyjnego, że zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane, jedynie gdy rzeczywistym zamiarem inwestora nie jest obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia n budowę (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2004r. sygn. akt: OSK 108/04 ONSAiWSA 2004/1/26). Organ odwoławczy powołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji treść art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego w myśl którego istnieje możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia. Warunkiem powyższej legalizacji jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, a mianowicie: zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie naruszenie przepisów w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z informacjami uzyskanymi od Urzędu Gminy O. (pismo z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...]) na terenie działki o nr ew. [...], położonej we wsi Z., gm. O. brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, nie została też wydana decyzja o warunkach zabudowy tej posesji. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zrealizowanie budynku konstrukcji murowanej o wymiarach ok. 7,0/7,1m objętego obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę wobec braku możliwości legalizacji obiektu uzasadnia zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. R. Skarżąca domaga się uchylenia decyzji obu instancji zarzucając im naruszenie prawa i jej interesu prawnego jako strony postępowania. Inwestorka nie zgadza się z interpretacją organu, że wybudowany przez nią budynek narusza art. 3 ust. 5 w/w ustawy Prawo budowlane, gdyż jej zdaniem budynek ten nie spełnia wszystkich warunków wymienionych w tym przepisie, które pozwoliłyby na orzeczenie rozbiórki. Podkreśla również, że podjęła kroki mające na celu możliwość legalizacji przedmiotowego budynku, mimo braku na terenie gminy planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu której przedstawił prawne motywy podjętego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem (legalności), według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga M. R. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymana nią w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. prawa nie naruszają. Na wstępie należy podkreślić, iż przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja nakazująca na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego rozbiórkę budynku konstrukcji murowanej wykonanego bez uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, iż na wybudowanie przedmiotowego obiektu inwestor powinien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Należy zauważyć, iż w sprawie niniejszej zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych przez M. R. dotyczyło "budynku tymczasowego na 120 dni z przeznaczeniem na narzędzia gospodarcze". A zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, do obiektów tymczasowych należą obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem. W myśl art. 29 ust. 1 pkt. 12 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt. 5 Prawa budowlanego spełniający dwa warunki jednocześnie, a mianowicie niepołączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia. Pozwolenia na budowę będzie zatem wymagała budowa tymczasowego obiektu budowlanego trwale połączonego z gruntem nawet wtedy, gdy będzie on przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia przed upływem 120 dni od zgłoszenia. Jeżeli więc inwestorka M. R. wzniosła budynek tymczasowy trwale połączony z gruntem to wymagał on pozwolenia na budowę. A zatem jeżeli przedmiotowy obiekt został zbudowany tylko na podstawie zgłoszenia inwestorki z dnia [...] grudnia 2005r. to stanowi on samowolę budowlaną. Zgodnie z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane nakazanie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu możliwe jest dopiero po ustaleniu braku możliwości dokonania jego legalizacji. Warunkiem przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego jest ustalenie zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku zaś jego braku co ma miejsce w niniejszej sprawie z ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodności z obowiązującymi przepisami w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Przez wszczęcie postępowania należy rozumieć działania zmierzające do zastosowania przez właściwy organ sankcji określonej właśnie w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, ale z zastrzeżeniem że przed podjęciem decyzji o rozbiórce organ sprawdza, czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające legalizację samowoli budowlanej. Zasadnie organy oceniły, że samowolnie wybudowany przez skarżącą obiekt budowlany nie może być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, gdyż gmina O. nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a dla działki o nr ew. [...] zlokalizowanej we wsi Z. nie była wydana w chwili wszczęcia postępowania ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Inwestorka M. R. nie występowała bowiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Inwestorka dokonała jedynie zgłoszenia obiektu tymczasowego następnie zaś wybudowała obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę. Podnoszone przez M. R. w treści skargi okoliczności, że wykazuje ona wolę legalizacji budynku tymczasowego, pozostają bez wpływu na kontrolowaną decyzję bowiem legalizacja ta nie jest możliwa. Jak wyżej wskazano organy nadzoru budowlanego trafnie przyjęły że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione wymagane w art. 48 ust. 2 przesłanki do legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. Z powyższych względów skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutki, należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło