VII SA/Wa 2695/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-10

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym powinien zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca wykaże trudną sytuację materialną, ale posiada pewne aktywa i stałe dochody, a dodatkowe koszty wynikają z nagłego zdarzenia losowego?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym został uwzględniony w części dotyczącej zwolnienia od wpisu sądowego, ponieważ wnioskodawczyni wykazała trudną sytuację materialną wynikającą z nagłego zdarzenia losowego (wypadek syna) i związanych z tym dodatkowych kosztów. Jednakże, w pozostałym zakresie wniosek oddalono, uznając, że wnioskodawczyni posiada stałe dochody, aktywa (nieruchomość rolna) i zdolność do samodzielnego finansowania dalszych kosztów postępowania, a także z uwagi na fakt, że w przeszłości finansowała rozbudowę domu będącą przedmiotem sprawy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni D. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację materialną, utrzymując się z mężem i trójką dzieci z łącznego dochodu 2 831,17 zł, posiadając dom we współwłasności i niewykorzystywaną rolniczo nieruchomość. Podniosła, że ponosi znaczne koszty związane ze sprawą sądową o podział spadku i zniesienie współwłasności, a także nieprzewidziane wydatki związane z wypadkiem syna. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano D. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. D. na decuyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. przyznać D. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek D. D. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż D. D. prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i trójką dzieci. Rodzina wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodu z tytułu pracy wnioskodawczyni i jej męża w łącznej wysokości 2 831,17 zł. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. około 47 m2 we współwłasności (1/4 udziału), a ponadto nieruchomość rolna o pow. 3,5 ha (niewykorzystywana rolniczo). Wnioskodawczyni wskazała w uzasadnieniu wniosku, że znalazła się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Ponosi znaczne koszty sprawy sądowej o podział spadku i zniesienie współwłasności. Na koszty sprawy i biegłych wydała wszystkie oszczędności. Dodała, że miesiąc temu jej syn miał wypadek samochodowy i obecnie pozostaje w śpiączce, obecnie wydatki życiowe zostały zwiększone o koszty leczenia syna. Bieżące wydatki pochłaniają cały domowy budżet. Wnioskodawczyni podała, że miesięczne koszty utrzymania to: prąd 250 zł., gaz 50 zł., woda 100 zł., wywóz śmieci 30 zł., dojazdy do szpitala 400 zł., leczenie syna 400 zł., kredyt rata 300 zł., opał 300 zł., bilet miesięczny córki 153 zł., żywność, środki czystości, odzież 800 zł. W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadkach osób charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną np. osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową D. D. uznać należy, iż jest uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od części kosztów sądowych, tj. wpisu sądowego. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni nie jest w stanie opłacić pozostałych kosztów sądowych, obecnie nie występujących, a które mogą pojawić się na dalszych etapach sprawy (ew. opłata za sporządzenie uzasadnienia 100 zł., ew. wpis od skargi kasacyjnej 250 zł.). Wnioskodawczyni posiada stałe dochody, nieruchomość rolną której nie wykorzystuje finansowo, a może ją wydzierżawić, lub może stanowić zabezpieczenie pożyczki. Należy również pamiętać, że wnioskodawca posiada płynność finansową, skoro potrafi wygospodarować środki finansowe na samodzielne ustanowienie pełnomocnika z wyboru, a w niedalekiej przeszłości sfinansowała rozbudowę domu, będącą przedmiotem sprawy. Natomiast okolicznością przemawiającą za zwolnieniem z części kosztów jest wypadek syna wnioskodawczyni i powstałe w związku z tym nieprzewidziane i dodatkowe koszty życiowe, które wskazano na kwotę około 800 zł. Z tych względów uznano, że w niniejszej sprawie zasadnym będzie częściowe przyznanie prawa pomocy i zwolnienie wnioskodawczyni od wpisu sądowego w wysokości 500 zł. W zakresie pozostałej części kosztów wniosek został oddalony. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło