VII SA/Wa 2698/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-25
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Mariola Kowalska, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, rozpatrując odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę, prawidłowo rozpoznał sprawę merytorycznie, uwzględniając zarzuty strony i analizując zebrany materiał dowodowy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy merytorycznie w jej całokształcie, nie uwzględniając zarzutów odwołania i pism strony, a także nie analizując bogatego materiału dowodowego. Lakoniczne i niezrozumiałe uzasadnienie decyzji nie spełnia zasady przekonywania i uniemożliwia weryfikację prawidłowości rozstrzygnięcia. W związku z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady dwuinstancyjności i zasady przekonywania, zaskarżona decyzja organu odwoławczego podlega uchyleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję Wojewody, która zatwierdziła projekt budowlany i udzieliła pozwolenia na przebudowę i rozbudowę budynku jednorodzinnego. Organ I instancji (Prezydent W.) odmówił wydania pozwolenia, wskazując na braki wniosku i niezgodność projektu z przepisami. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i zatwierdził projekt. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., w tym rozpoczęcie robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia, jednostronne przeprowadzenie postępowania odwoławczego, pozbawienie strony czynnego udziału i brak odniesienia się do jej zarzutów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. M. kwotę 1000 zł (tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną [...] grudnia 2011r. na
podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz art. 138 § 1 pkt uchylił
decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2011 r., oraz zatwierdził projekt
budowlany i udzielił A. i S. G. pozwolenie na przebudowę i rozbudowę
budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, przebudowę ogrodzenia na
działce nr [...] przy ul. K. w W..
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wniosek o wydanie im
pozwolenia na budowę inwestorzy złożyli [...] sierpnia 2010r.
W toku postępowania Prezydent W. postanowieniem wydanym [...]
lipca 2011 r. nałożył na inwestorów obowiązek uzupełnienia złożonego wniosku. Braki
wniosku zostały uzupełnione [...] lipca 2011 r.
Prezydent W. projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla
przedmiotowej inwestycji. Powyższe uzasadnił faktem, iż inwestor nie wypełnił
obowiązku nałożonego na niego postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Organ I
instancji w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazał, iż nie wyjaśniono kwestii
lokalizacji ściany granicznej - wspólnej. Strona postępowania A. M. twierdzi, że
znajduje się ona całkowicie na działce będącej jej własnością, natomiast inwestorzy
twierdzą, że znajduje się na granicy działek. Ponadto do poprawionego przez
inwestora projektu budowlanego nie została dołączona decyzja [...]
Konserwatora Zabytków pozwalająca na wydanie pozwolenia na budowę.
Ponownie rozstrzygając sprawę organ odwoławczy stwierdził, że inwestor
wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisami art. 32 pkt 1 i 2, art. 35 ust. 1 oraz
art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego. Złożył prawidłowe oświadczenie o prawie do
dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania działki
został sporządzony zgodnie z art. 34 Prawa budowlanego, spełniając wymagania § 8
rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego
zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003r., Nr 120,poz. 1133) i jest
zgodny z przepisami techniczno - budowlanymi. Projekt zawiera również wymaganą
ekspertyzę techniczną dotyczącą oddziaływania na sąsiedni budynek zlokalizowany
przy ul. K. na działce ew. [...] spowodowany przebudową i rozbudową
sąsiedniego budynku z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego sporządzoną
przez osobę posiadającą przygotowanie do pełnienia do pełnienia samodzielnej
funkcji projektanta w specjalności konstrukcyjno - budowlanej.
Do projektu dołączono również decyzję Prezydenta W.
[...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2011r.Nr [...] (znak:
[...]) w przedmiocie uzgodnienia przedmiotowego projektu
budowlanego. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że projekt budowlany
został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane,
posiada informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz posiada
wymagane opinie, uzgodnienia i sprawdzenia a nadto jest zgodny z warunkami
uchwały Rady Miasta W. z [...] października 2006r, [...]
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części terenu [...]
Historycznego (Dz. Urz. Woj. [...] z 2006r., Nr[...], poz. [...]).
Organ podał również, że zarzuty jakie zgłaszała w odwołaniu od decyzji
organu I instancji A. M. nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
wniosła An. M. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła
organowi:
1. naruszenie przepisu art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlanego poprzez jego
niezastosowanie i udzielenie pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy
inwestorzy A. i S. G. na nieruchomości przy ul. K. w
W. rozpoczęli roboty budowlane objęte inwestycją, której dotyczy
zaskarżona decyzja, nie posiadając ostatecznej decyzji pozwalającej na
budowę, a wiec z naruszeniem art. 28 ust. 1 w/w ustawy Prawo budowlane, co
potwierdza prowadzone postępowanie przed Powiatowym Inspektorem
Nadzoru Budowlanego dla W., w tym protokół PINB Nr
[...] z dnia [...] października 2011 z oględzin robót budowlanych oraz
postanowienie PINB W. Nr [...] z dnia [...] listopada
2011 r. w sprawie wstrzymania prowadzonych robót budowlanych.
2. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 6,7,8,9,10,77,80,81 k.p.a.
oraz art. 107§ 3 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2, art. 34, art. 35 ust. 1 pkt.1 - 3
oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, które miało istotny wpływ na
treść zaskarżonej decyzji, a w szczególności poprzez:
a) przeprowadzenie postępowania odwoławczego w sposób jednostronny,
z pozbawieniem skarżącej jako strony prawa czynnego udziału w tym
postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwienie wypowiedzenia
się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych uwag,
zastrzeżeń oraz żądań,
b) pominięcie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą i nie
odniesienie się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji,
c) brak wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
oraz załatwienia sprawy a w konsekwencji oparcie się na
fragmentarycznym materiale dowodowym, co skutkowało ustaleniem
stanu faktycznego niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy,
d) nie odniesienie się do uwag i zarzutów zawartych w pismach skarżącej
składanych w trakcie postępowania tudzież do zarzutów podniesionych
w odwołaniu, w sytuacji gdy dotyczyły one niezgodności projektu
budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego, niezgodności projektu zagospodarowania działki z
przepisami, w tym techniczno - budowlanymi oraz jego
niekompletności i wewnętrznej niespójności a nadto negatywnego
oddziaływania przedmiotowej inwestycji na bliźniaczy segment
stanowiący własność skarżącej,
e) sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji z naruszeniem
ustawowych wymogów.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wnosząc o jej oddalenie
podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju
sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne
sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a
więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej. Kontrola ta co do
zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a wiec polega na
weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego
prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie
będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą
prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to
między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać
się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości
kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
W prawie administracyjnym udzielenie uprawnienia lub nałożenie obowiązku
możliwe jest wyłącznie na podstawie norm prawa materialnego, które w swych
hipotezach określają okoliczności w których takie rozstrzygnięcie jest możliwe
(konieczne). Okoliczności te są stanem faktycznym, w przypadku zaistnienia którego
organy administracji uprawnione są lub zobowiązane do dokonania konkretnych
rozstrzygnięć o prawach lub obowiązkach obywatelach. Niezbędnym zatem
warunkiem stosowania norm prawa materialnego jest uprzednie prawidłowe ustalenie
stanu faktycznego sprawy.
W myśl obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisów
prawa, to na organach administracyjnych spoczywał obowiązek dokładnego
wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ( art. 7 k.p.a.), polegający między innymi na
wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.),
czego precyzyjny przebieg powinien być przedstawiony w uzasadnieniu wydanej
decyzji ( art. 107 § 3 k.p.a.).
Podkreślić należy, że jedną z podstawowych zasad ogólnych postępowania
administracyjnego jest bowiem zasada dwuinstancyjności. Zgodnie z tą zasadą
każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ I instancji
podlega w wyniku wniesienia przez legitymowany podmiot środka zaskarżenia,
ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Zgodnie
zatem z zawartą w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, istotą postępowania
odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie przez organ
wyższego stopnia. Kontrola instancyjna przeprowadzona przez organ odwoławczy
obejmuje zatem zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji,
jak i dokonaną przez ten organ ocenę stanu faktycznego sprawy. Organ drugiej
instancji nie może więc ograniczyć się wyłącznie do kontroli pierwszoinstancyjnego
orzeczenia, lecz ma obowiązek rozpatrzenia sprawy we własnym zakresie.
Uprawniony jest także, jeżeli zachodzi taka potrzeba, przeprowadzić uzupełniające
postępowanie dowodowe ( art. 136 k.p.a.).
Oznacza to, że organ odwoławczy jest obowiązany ocenić prawidłowość
decyzji pierwszoinstancyjnej nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w
odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które
mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej ta decyzją. Dwuinstancyjność
postępowania oznacza, że złożenie przez stronę odwołania od decyzji organu
pierwszej instancji powoduje, iż sprawa rozpoznawana jest ponownie przez organ
odwoławczy. Organ ten rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie ( wyrok NSA z dnia 1
października 2009r., sygn. akt II FSK 658/08, publ. LEX nr 532803).
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie przeprowadził
należycie postępowania odwoławczego jako że nie rozpoznał w istocie ponownie
sprawy merytorycznie w jej całokształcie.
Wskazać należy, że prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i
prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla
stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na
podstawie art. 107 § 3 k.p.a. Mocą przywołanej zasady organ jest zobowiązany do
wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu
sprawy. Uzasadnienie decyzji winno być elementem decydującym o przekonaniu
strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zaś
zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, nie odniesie się
do faktów istotnych dla danej sprawy lub nie przedstawi w sposób wyczerpujący
wykładni stosowanych przepisów prawa.
Prowadząc postępowanie w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie
uwzględnił ani zarzutów odwołania skarżącej ani zarzutów zgłaszanych w jej pismach
ani też nie uwzględnił w swych ocenach bogatego materiału jakim dysponował. Zaś
uzasadnienie decyzji lakoniczne i częściowo (wobec zawartych w nim sformułowań)
niezrozumiałe nie tylko nie spełnia zasady przekonywania stron, ale powoduje brak
możliwości weryfikacji przez Sąd prawidłowości rozstrzygnięcia. Zarzuty jakie
zgłaszała skarżąca w niniejszej sprawie, tj. rozpoczęcia wykonywania robót
budowlanych przy przedmiotowej inwestycji przed złożeniem wniosku o pozwolenie
na ich wykonanie, niezgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego i przepisami techniczno - budowlanymi są konkretne i obowiązkiem
organu było przeanalizować je i ocenić na podstawie całości zebranego materiału.
Z tych względów w ocenie Sądu decyzja wydana w postępowaniu
prowadzonym z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego
winna zostać uchylona.
Ponownie rozpatrując odwołania od decyzji organu I instancji obowiązkiem
organu odwoławczego będzie ponowne rozpatrzenie sprawy merytorycznie z
uwzględnieniami zarzutów zgłaszanych przez strony z dokonaniem ich szczegółowej
analizy i oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego.
Należy również podkreślić, że w sprawie (w szerokim rozumieniu)
przedmiotowej inwestycji został wydany dnia 30 października 2012r. wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (VII SA/Wa 1937/12)
dotyczący rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego, który również winien
organ architektoniczno - budowlany uwzględnić.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.
145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło