VII SA/Wa 2704/21
WyrokWSA w Warszawie2022-04-27
Skład orzekający: Artur Kuś, Mirosław Montowski, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiednich do obiektu budowlanego, w stosunku do którego toczy się postępowanie naprawcze, posiadają interes prawny do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, jeśli twierdzą, że obiekt nadal oddziałuje na ich nieruchomości, mimo przeprowadzonej reorganizacji i demontażu części urządzeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt sąsiedztwa z obiektem budowlanym nie przesądza o posiadaniu interesu prawnego do udziału w postępowaniu naprawczym. Interes prawny wymaga obiektywnego istnienia i odzwierciedlenia w przepisach prawa materialnego, a ciężar jego wykazania spoczywa na osobie powołującej się na niego. W niniejszej sprawie, po przeprowadzonej reorganizacji i demontażu urządzeń emitujących hałas, a także w świetle istniejącego pozwolenia na przebudowę ulicy, skarżące nie wykazały obiektywnego interesu prawnego, który uzasadniałby ich legitymację do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) umarzającą postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy uznał, że skarżące nie posiadają interesu prawnego do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładającej na inwestora obowiązek sporządzenia projektu zamiennego dla zespołu handlowo-usługowego. PINB pierwotnie nałożył ten obowiązek po uchyleniu wcześniejszych pozwoleń na budowę i użytkowanie obiektu. Skarżące zarzuciły organom naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie braku ich interesu prawnego oraz brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś Sędziowie: sędzia WSA Mirosław Montowski sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi E. Z., V. G., M. T., K. G., B. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz.1333 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej zespołu handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną zewnętrzną na nieruchomości przy [...] w P.; dz. ew. nr [...] - nałożył na A. Sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w terminie 90 dni, projektu zamiennego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zespół handlowo-usługowy powstał na podstawie decyzji pozwolenia na budowę wydanej przez Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 lutego 2002 r. nr 62/IV/2002, które następnie zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2002 r. sygn. akt IV SA 1373-1379/02.
Po wyeliminowaniu z obrotu prawnego pozwolenia na budowę, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 grudnia 2010 r. nr 2492/10 uchylił decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2002 r. nr [...] udzielającą pozwolenia na użytkowanie zespołu handlowo-usługowego [...] wraz z infrastrukturą techniczną zewnętrzną, przyłączami mediów, placem postojowym dla samochodów osobowych oraz z dojazdem zaopatrzeniowym w ul. [...], na działce przy ul. [...]w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1 września 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 610/11 uchylił decyzję MWINB z dnia 20 grudnia 2010 r. nr 2492/10, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 września 2013 r. sygn. akt II OSK 454/12 oddalił skargę kasacyjną od tegi wyroku.
Mazowiecki WINB decyzją z dnia 14 lutego 2014 r. nr 251/2014 uchylił w całości decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2002 r. nr [...] i umorzył postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
W toku postepowania przed organami nadzoru budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nałożył na J. Sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego zespołu handlowo-usługowego przy ul. [...] w P.. Mazowiecki WINB decyzją z dnia 3 marca 2015 r. uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
PINB w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. ponownie nałożył na J. Sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu budowlanego zespołu handlowo-usługowego. Mazowiecki WINB decyzją z dnia 18 lutego 2016 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując, iż organ ten nie ustalił wszystkich stron postępowania, czym naruszył art. 10 i art. 61 § 4 k.p.a.
Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. znak [...] nałożył na A. Sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w terminie 90 dni, zamiennego projektu wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi.
W uzasadnieniu organ powiatowy wskazał, że po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji pozwolenia na budowę oraz decyzji pozwolenia na użytkowanie, podstawą do doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem będzie sporządzenie projektu budowlanego zamiennego odpowiadającego obecnie obowiązującym przepisom (w tym także w zakresie ładu przestrzennego). W obecnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla [...] teren na którym znajduje się inwestycja jest oznaczony symbolem U/UC - teren usług i rozmieszczenia obiektów o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2. Istnieje możliwość przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Wykonanie obowiązku nałożonego w decyzji umożliwi (po ewentualnym zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego) zgromadzenie dokumentacji budowlanej obiektu.
Organ powiatowy podkreślił, że na skutek przeniesenia prawa własności nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt, przymiot strony uzyskał inwestor A. Sp. z o.o. z siedzibą w W.
A. Sp. z o.o. została wpisana w dziale II księgi wieczystej KW Nr [...] jako użytkownik wieczysty działki nr [...] oraz właściciel posadowionego na tej nieruchomości budynku oraz w dziale II księgi wieczystej KW Nr [...] jako właściciel nieruchomości składającej się z działek ewidencyjnych nr [...] oraz działki nr ew. [...].
Ponadto zaznaczył, że przymiotu strony nie posiadają właściciele nieruchomości sąsiadujących z przedmiotowym obiektem ze względu na zmianę okoliczności faktycznych, wynikające z demontażu urządzeń będących źródłem hałasu. W trakcie prowadzonego postępowania właściciele sąsiednich nieruchomości skarżyli się na uciążliwości powodowane przez obiekt. W szczególności wskazywano na wzmożony ruch pojazdów, hałas przekraczający normy oraz immisje w postaci spalin. Wskazywano na samowolne zajęcie przez inwestora ul. [...], co uniemożliwiało przejazd mieszkańcom i stanowiło dodatkowe źródło hałasu i zanieczyszczeń. W konsekwencji organ uznawał, że zamieszkujący w otoczeniu ul. [...], a w szczególności bezpośrednio przy tej ulicy są stronami postępowania.
Z przedłożonej przez A.Sp. z o.o. "Kompleksowej analizy oddziaływania na środowisko Zespołu Handlowo - Usługowego w P. przy [...] wg koncepcji reorganizacji" wynika, że w wyniku demontażu lub trwałego wyłączenia z eksploatacji wskazanych w ekspertyzie urządzeń obiekt nie oddziałuje akustycznie na tereny zabudowy mieszkaniowej znajdujące się w pobliżu Zespołu Handlowo-Usługowego. Uczestnicy postępowania po zapoznaniu się z tą analizą kwestionowali, ją ale nie przedłożyli innych ekspertyz w celu potwierdzenia ich interesu prawnego.
W celu sprawdzenia informacji o zdemontowaniu urządzeń wskazanych w "Kompleksowej analizie oddziaływania na środowisko Zespołu Handlowo - Usługowego w P. przy [...] wg koncepcji reorganizacji", PINB w [...] w dniu 14 kwietnia 2021 r. przeprowadził kontrolę obiektu.
Z podjętych czynności sporządzono protokół, w którym stwierdzono że: "Zgodnie z opracowaniem dotyczącym określenia obszaru oddziaływania po przeprowadzeniu demontażu urządzeń, których wykaz został uwidoczniony w tabeli stanowiącej część opracowania z lutego 2021 r. potwierdzono, iż na dachu pozostała centrala wentylacyjno-klimatyzacyjna oznaczona symbolem CK1, pozostawiono urządzenia chłodnicze typu split - 5 szt. W okolicy wyjścia na dach przez klatkę schodową, pozostały urządzenia chłodnicze na niższych daszkach od strony parkingu wraz z centralą klimatyzacyjną oznaczoną symbolem CK3, zdemontowano urządzenia klimatyzacyjne na niższym daszku od strony [...] zarówno centrale jak i wentylatory, zdemontowano wszystkie wentylatory od ul. [...]."
Przedstawiciel inwestora w czasie przeprowadzanej kontroli oświadczył, że urządzenia chłodnicze typu split - 5 szt. służą do chłodzenia pomieszczenia UPS, serwerowni, kas i monitoringu. Urządzenia oznaczone w opracowaniu z lutego 2021 r. jako "nie pracuje" zostały zdemontowane w części wysokiej dachu. Do protokołu oględzin obiektu dołączono mapę z lokalizacją źródeł hałasu.
Z poczynionych ustaleń wynika, że urządzenia znajdujące się w obiekcie budowlanym i będące źródłem hałasu, na który uskarżali się właściciele okolicznych nieruchomości zostały zdemontowane, a pozostałe na dachu urządzenia nie emitują hałasu, który stanowiłby uciążliwość ograniczającą prawa wynikające z prawa własności nieruchomości bezpośrednio graniczących. Zgłaszane zarzuty dot. samowolnego zajęcia przez inwestora ul. [...], nie stanowią podstawy do uznania, że właściciele nieruchomości znajdujących się przy ul. [...] mają przymiot stron postępowania.
Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę "Przebudowę [...] obejmującej rozbudowę i modernizację istniejącej jezdni na odcinku oznaczonym na mapie pkt A-B, budowy i przebudowy chodników i wjazdów, budowy sieci odwodnienia oraz przebudowę ul. [...] na odcinku oznaczonym na mapie pkt C-D wraz z budową drogi dojazdowej do zaplecza Hipermarketu [...], budowy i przebudowy chodników, budowy odwodnienia ulicznego".
Z pisma Starosty [...] z dnia [...] maja 2015 r. wynika, że strony nie wniosły odwołania do tej decyzji. Tym samym uczestnicy postępowania nie mogą wywodzić swojego interesu prawnego z tego, że inwestor dokonał samowolnego zajęcia ul. [...]. Inwestycja nie ogranicza właścicieli nieruchomości w prawidłowym dostępie z ich nieruchomości do drogi publicznej. Argumentacja oparta na twierdzeniu, że przebudowanie ulicy [...] pozbawi mieszkańców odpowiedniej komunikacji wskazuje jedynie na istnienie interesu faktycznego, nie ma natomiast wpływu na ich sytuację prawną. Interesu prawnego nie posiadają mieszkańcy zamieszkujący w otoczeniu ul. [...].
W trakcie oględzin obiektu dokonanych 14 kwietnia 2021 r. ustalono, że wjazd na drogę pożarową został prawidłowo oznaczony tablicą oraz pachołkami. Na tym odcinku droga nie stanowi źródła hałasu ani zanieczyszczeń spalinami, gdyż może być wykorzystywana jedynie w czasie pożaru i nie mogą się po niej poruszać inne pojazdy w tym również samochody dostawcze.
Inwestor potwierdził, iż przebudowa ul. [...] została wykonana na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...].
Organu I instancji podkreślił, że celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami, organ nadzoru budowlanego nie może narzucać inwestorowi rozwiązań projektowych prowadzących do eliminacji uciążliwości hałasowej. Projekt zamienny powinien uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, których stan został stwierdzony w toku oględzin z dnia 14 kwietnia 2021 r.
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyły m. in .A. S., E. Z., V. G., M.T., K.G., B.S..
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 października 2021 r., nr 1367/2021, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżące nie posiadają interesu prawnego, a tym samym legitymacji do wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie. W jego ocenie organ powiatowy słusznie ograniczył krąg stron postępowania do dwóch podmiotów tj. A. Sp. z o.o. (adresata decyzji) oraz Stowarzyszenia [...].
Mazowiecki WINB zwrócił uwagę na zmianę stanu faktycznego jaka nastąpiła od czasu wydania decyzji MWINB z dnia 18 lutego 2016 r. nr 291/16. Przedmiot postępowania tj. zespół handlowo-usługowy zlokalizowany przy [...] w P. został wyłączony z użytkowania oraz zreorganizowany, czego wyrazem jest szereg działań podejmowanych przez inwestora, które potwierdziły przedłożone dokumenty.
Pismem z dnia 9 sierpnia 2019 r., J. sp. z o.o. poinformowała powiatowy organ nadzoru budowlanego o zamierzonej zmianie profilu działalności handlowej prowadzonej w obiekcie. Przedłożono dwa opracowania tj. "Zespół handlowo-usługowy Koncepcja Reorganizacji" z listopada 2019 r. przygotowanego przez B. sp. z o.o., oraz "Kompleksowa analiza oddziaływania na środowisko Zespołu Handlowo - Usługowego w P. przy [...] wg koncepcji reorganizacji" z grudnia 2019 r.
Po zrealizowaniu założeń zawartych w tych opracowaniach inwestor przedstawił opracowanie "Zespół handlowo-usługowy Obszar Oddziaływania Obiektu w wyniku przeprowadzonej reorganizacji" z lutego 2021 r. przygotowane przez B.sp. z o.o.
Dodatkowo inwestor poinformował (oświadczenia wiceprezesa zarządu T. sp. z o.o. z dnia 25 lutego 2020 r. oraz członka zarządu J. sp. z o.o. z dnia 25.02.2020 r.) o zamknięciu zespołu handlowo - usługowego położonego w P. przy [...], przedkładając opracowanie "Zespół handlowo - usługowy Analiza Obszaru Oddziaływania Obiektu" z lutego 2020 r.
W ocenie organu odwoławczego, istotne było opracowanie "Zespół handlowo - usługowy Obszar Oddziaływania Obiektu w wyniku przeprowadzonej reorganizacji" z lutego 2021 r. przygotowane przez B. sp. z o.o.
Z jego treści wynikało, że "Zespół Handlowo - Usługowy przy [...] został zamknięty dla klientów z dniem [...] stycznia 2020 r. i od tamtej pory nie jest prowadzona żadna działalność handlowo - usługowa. Przeprowadzono reorganizację obiektu. W reorganizacji wskazano m.in.: " Dostawy do budynku będą odbywały się od strony parkingu. Zamknięcie dotychczasowej strefy dostaw doprowadziło do wyeliminowania hałasu i wibracji związanych z ruchem samochodów dostawczych oraz pracą urządzeń obsługujących strefę dostaw i służących do rozładunku towarów (np. wózków widłowych oraz utylizacji odpadków (np. zgniatarek), w tym w szczególności doprowadziło do wyeliminowania hałasu i wibracji związanych z ruchem samochodów dostawczych oraz ich postojem wzdłuż ulicy [...] - obecnie dostawy nie są realizowane. Dawna strefa dostaw jest placem manewrowym dla wozów straży pożarnej oraz drogą pożarową. W chwili obecnej ulica [...] nie jest wykorzystywana w żaden sposób przez właściciela obiektu.
Zamknięcie dotychczasowej drogi dojazdowej do strefy dostaw i przeznaczenie jej na potrzeby drogi przeciwpożarowej do obiektu doprowadziło do wyeliminowania hałasu i wibracji związanych z ruchem samochodów dostawczych (str. 3 i 4 opracowania).
W opracowaniu zawarto wykaz zdemontowanych w wyniku reorganizacji lub trwale wyłączonych z eksploatacji urządzeń (str. 5-8 opracowania) wskazując, że w konsekwencji demontażu lub trwałego wyłączenia z eksploatacji urządzeń, obiekt nie oddziałuje akustycznie na tereny zabudowy mieszkaniowej znajdujące się w pobliżu, w związku z przeprowadzeniem reorganizacji obszar oddziaływania obiektu mieści się w całości na działkach inwestora (str. 19 opracowania).
Wykonanie tych zmian potwierdzone zostało w toku oględzin w dniu 14 kwietnia 2021 r. Ustalono, że na dachu obiektu pozostała jedynie centrala wentylacyjno-klimatyzacyjna oznaczona symbolem CK1, pozostawiono urządzenia chłodnicze typu split - 5 szt. w okolicy wyjścia na dach przez klatkę schodową, a także urządzenia chłodnicze na niższych daszkach od strony parkingu wraz z centralą klimatyzacyjną oznaczoną symbolem CK3. Urządzenia te zgodnie z mapą przedstawiającą rzut dachu obiektu, nie wywołują ponadnormatywnego hałasu.
Z opracowania "Zespół handlowo - usługowy Analiza Obszaru Oddziaływania Obiektu" z lutego 2020 r. wynikało, że po zamknięciu obiektu obszar jego oddziaływania mieścił się "w całości na działkach Inwestora" (str. 14 opracowania).
Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na "Przebudowę [...] obejmującą rozbudowę i modernizację istniejącej jezdni na odcinku oznaczonym na mapie pkt A-B, budowy i przebudowę chodników i wjazdów, budowę sieci odwodnienia oraz przebudowę ul. [...] na odcinku oznaczonym na mapie pkt C-D wraz z budową drogi dojazdowej do zaplecza Hipermarketu [...], budowę i przebudowę chodników, budowę odwodnienia ulicznego". Decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym.
Podsumowując MWINB stwierdził że, urządzenia emitujące ponadnormatywny hałas będące powodem uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich zostały zdemontowane, a pozostałe znajdujące się na obiekcie nie generują hałasu w sposób nadmierny. Ponadto obiekt jest nieużytkowany. Nie jest prowadzona w nim żadna działalność. Wobec treści decyzji Starosty Powiatu [...] nr [...] nie może być mowy o samowolnym zajęciu przez inwestora części ulicy [...].
Brak jest podstaw do uznania, że obiekt w jakikolwiek sposób ogranicza prawa wynikające z prawa własności nieruchomości bezpośrednio graniczących z nieruchomością, na której się znajduje, ani tym bardziej znajdujących się w dalszym sąsiedztwie. Interes prawny nie może wynikać z samego sąsiedztwa z przedmiotem postępowania (którego odległość od granic sąsiednich nieruchomości przekracza kilkanaście metrów). Brak jest dowodów potwierdzających, że obszar oddziaływania przedmiotu postępowania wykracza poza teren działek inwestora.
Po analizie przedłożonego projektu budowlanego zamiennego, a w szczególności zapisów określających obszar oddziaływania obiektu oraz jego docelowego przeznaczenia, krąg stron postępowania może ulec zmianie. Niemniej na obecnym etapie postępowania skarżące słusznie nie zostały uznane za strony.
Skarżące nie udowodniły istnienia interesu prawnego uprawniającego je do działania w niniejszej sprawie. Wyklucza to możliwość skutecznego wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji w ramach nadzoru budowlanego.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że z zapisów KW [...] wynika, że właścicielem działki nr ewid. [...] przy ul. [...] w P. jest wyłącznie A. S.. A.S. nie posiada do niej żadnego prawa.
Tym samym A. S., E.Z., V. G., M.T., K.G. oraz B.S. nie posiadają legitymacji do zaskarżenia decyzji PINB w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r.
Odnosząc się do usytuowania obiektu, organ wojewódzki zauważył, że przywoływane przez skarżące działki o nr [...] i [...] nie były objęte "pierwotnym" pozwoleniem na budowę, a postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 lutego 2002 r. włączające je w zakres inwestycji zostało uchylone mocą wyroku NSA z dnia 12 listopada 2002 r., sygn. akt IV SA 1366-1372/02.
Wniesienie odwołania przez podmiot niebędący stroną postępowania skutkuje wydaniem decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. o umorzeniu postępowania odwoławczego.
E.Z., V.G., M.T., K. G., B. S. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 października 2021 r. umarzającą postępowanie odwoławcze.
Zaskarżonej decyzji zarzuciły rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawi, tj.:
1. art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. w związku 2 art. 73 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie, że nie dotyczy ich interesu prawnego, podczas gdy jego istotą jest dostosowanie budynku do określonych wymogów w celu usunięcia ponadnormatywnego oddziaływania na ruchomości sąsiednie,
2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności oparcie się na materiałach przedstawionych przez inwestora, nie uwzględnienie docelowego wykorzystania obiektu. Z analizy obszaru oddziaływania obiektu z 2018 roku wynika, że jego obszar oddziaływania jest bardzo rozległy,
3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału sprawy, w szczególności pominięcie działek: [...] i [...], na których usytuowana jest droga wewnętrzna dla dostaw.
Skarżące domagały się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ustalając brak interesu prawnego skarżących organ oparł się jedynie na przedłożonej przez inwestora "analizie" czym naruszył wynikający z art. 7 k.p.a. obowiązek prawidłowego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z materiału dowodowego wynikały uciążliwości funkcjonującego obiektu. Raportu z badań emisji hałasu z hipermarketu [...] z sierpnia 2004 r. sporządzony przez biegłych z listy Wojewody Mazowieckiego na zlecenie Starostwa Powiatowego w [...], umniejsza faktyczną uciążliwość obiektu poprzez twierdzenie, że urządzenia ponadnormatywny hałas zostały zdemontowane, a pozostałe znajdujące się na obiekcie nie generują hałasu w sposób nadmierny.
Z "Analizy obszaru oddziaływania obiektu" sporządzonej przez twórcę projektu budowlanego dla przedmiotowego obiektu arch. D.R. z firmy D. sp. z o. o. z września 2018 r., sporządzonej na zlecenie inwestora, wynika że obszar oddziaływania obiektu w trakcie jego funkcjonowania jest bardzo rozległy. Powyższe opracowanie zostało wykonane na podstawie "Kompleksowej analizy do określenia oddziaływania obiektu Zespołu Handlowo- Usługowego w P. przy [...]" wykonanej w sierpniu 2018 r. przez firmę A. sp. z o. o. na zlecenie inwestora. Powyższe opracowania organ pomija, powołuje się na "Kompleksową analizę oddziaływania na środowisko Zespołu Handlowo-Usługowego w P. przy [...] wg. koncepcji reorganizacji z grudnia 2019 r. Koncepcja reorganizacji opierała się na założeniach działań przyszłych i niepewnych. Koncepcja reorganizacji oraz analiza z grudnia 2019 r. dotyczą jedynie część obiektu, nie dotyczą całości inwestycji.
Istotą postępowania naprawczego jest przeprowadzenie zmian polegających na dostosowaniu budynku do określonych wymogów w celu usunięcia ponadnormatywnego oddziaływania obiektu na nieruchomości sąsiednie, w tym m.in. na nieruchomości skarżących. Strony mogą kwestionować ustalenia organu, iż inwestor przeprowadził skuteczne i trwałe działania w celu usunięcia tego oddziaływania.
Wątpliwości co do udział w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść podmiotu domagającego się uznania za stronę postępowania.
Wbrew stanowisku organu pominięcie działek [...] i [...], na których usytuowana test część obiektu tj. droga wewnętrzna dla dostaw było nieprawidłowe. Na działkach tych inwestor zrealizował drogę wewnętrzną dla dostaw, co skutkowało zwiększeniem zakresu inwestycji i przybliżeniem jej do sąsiednich nieruchomości (stron) do odległości zaledwie 12 m. Ponadto wygrodzenie części ul. [...] - zajętej przez inwestora, uniemożliwiło mieszkańcom dojazd do ul. [...].
Bezzasadne jest twierdzenie organu, że ul. [...] została przebudowana w oparciu o decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2001 r. Brak jest dowodów, że droga wewnętrzna usytuowana na działkach [...] i [...] została zrealizowana na podstawie tej decyzji. Droga ta stanowi część zespołu handlowo-usługowego i jest przedmiotem postępowania naprawczego.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przymiot strony w postepowaniu naprawczym prowadzonym w ramach nadzoru budowlanego musi być oceniany przez pryzmat wymogów z art. 28 k.p.a. Stosownie do tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Sam fakt bycia właścicielem, użytkownikiem wieczystym - sąsiedniej wobec inwestycji nieruchomości, nie przesądza o tym, że podmiot taki automatycznie staje się stroną postępowania naprawczego. O interesie prawnym tych osób przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości, przy czym ciężar wykazania takiego interesu obarcza podmiot, który się na niego powołuje.
Pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w przedmiotowym postępowaniu wymagał wskazania przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można by żądać czynności organu, z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności sprzecznych z potrzebami danej osoby.
Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania - musi istnieć obiektywnie i mieć odzwierciedlenie w przepisach prawa materialnego. Dany podmiot musi mieć aktualny interes prawny do udziału w postępowaniu. W tym aspekcie, nie można pominąć ostatnich zamian w prawie budowlanym, które stanowią pewien kontekst prawny, a zmierzają do zawężania pojęcia interesu prawnego w postępowaniach związanym z rozpoczęciem i kontrolą prawidłowości prowadzenia inwestycji (art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego oraz 53 a i 72 a Prawa budowlanego)
Słuszna była ocena organu odwoławczego, że skarżące nie posiadają interesu prawnego, a tym samym legitymacji do wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie. Prawidłowo organ ograniczył krąg stron do dwóch podmiotów tj. A. Sp. z o.o. oraz organizacji społecznej - Stowarzyszenia [...].
W toku przedmiotowego postępowania naprawczego należało uwzględnić zmianę stanu faktycznego. Przedmiotem postępowania naprawczego jest zespół handlowo-usługowy zlokalizowany przy [...] w P., który był przez dłuższy czas wyłączony z użytkowania, a obecnie jest reorganizowany przez kolejnego inwestora.
J. sp. z o.o. poinformowała powiatowy organ nadzoru budowlanego o zamierzonej zmianie profilu działalności handlowej prowadzonej w obiekcie. Inwestor przedłożył dwa opracowania koncepcyjne tj. "Zespół handlowo - usługowy Koncepcja Reorganizacji" z listopada 2019 r. przygotowany przez B.sp. z o.o., oraz "Kompleksowa analiza oddziaływania na środowisko Zespołu Handlowo - Usługowego w P. przy [...] wg koncepcji reorganizacji" z grudnia 2019 r. przygotowana przez A.sp. z o.o.,
Po zrealizowaniu założeń zawartych w tych opracowaniach koncepcyjnych, inwestor przedstawił opracowanie "Zespół handlowo - usługowy Obszar Oddziaływania Obiektu w wyniku przeprowadzonej reorganizacji" z lutego 2021 r. przygotowane przez B.sp. z o.o. – dotyczące obiektu po reorganizacji.
Z tego ostatniego opracowania wynika, że obiekt został zamknięty dla klientów z dniem 25 stycznia 2020 r. i od tamtej pory nie była prowadzona żadna działalność handlowo - usługowa. W wyniku reorganizacji zaplanowano, że dostawy do budynku odbywały się będą od strony parkingu. Zamknięcie dotychczasowej strefy dostaw doprowadzi do wyeliminowania hałasu i wibracji związanych z ruchem samochodów dostawczych oraz pracą urządzeń obsługujących strefę dostaw wzdłuż ulicy Harcerskiej. Dawna strefa dostaw będzie placem manewrowym dla wozów straży pożarnej oraz drogą pożarową. W opracowaniu wskazano także na zdemontowanie lub trwale wyłączone z eksploatacji urządzeń (str. 5-8 opracowania). W ten sposób obiekt nie oddziałuje ponadnormatywnie na tereny zabudowy mieszkaniowej znajdujące się w pobliżu.
Wykonanie opisanych zmian potwierdzono w toku oględzin przeprowadzonych 14.04.2021 r. W ich wyniku ustalono, że na dachu obiektu pozostała jedynie centrala wentylacyjno - klimatyzacyjna oznaczona symbolem CK1, pozostawiono urządzenia chłodnicze typu split - 5 szt. w okolicy wyjścia na dach przez klatkę schodową, a także urządzenia chłodnicze na niższych daszkach od strony parkingu wraz z centralą klimatyzacyjną oznaczoną symbolem CK3.
Nadto organ wskazał na decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...].07.2000 r. Nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na "Przebudowę [...] obejmującą rozbudowę i modernizację istniejącej jezdni na odcinku oznaczonym na mapie pkt A-B, budowę i przebudowę chodników i wjazdów, budowę sieci odwodnienia oraz przebudowę ul. [...] na odcinku oznaczonym na mapie pkt C-D wraz z budową drogi dojazdowej do zaplecza Hipermarketu [...], budowę i przebudowę chodników, budowę odwodnienia ulicznego".
Brak jest zatem podstaw do uznania, że postępowanie administracyjne zmierzające do doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem, w aktualnym kształcie, wpływa na interes prawny właścicieli nieruchomości sąsiednich. Interes prawny nie wynika jedynie z samego sąsiedztwa z przedmiotem postępowania (odległość inwestycji od granic sąsiednich nieruchomości przekracza kilkanaście metrów). W chwili obecnej brak jest dowodów potwierdzających, że obszar oddziaływania przedmiotu postępowania wykraczać będzie poza teren działek inwestora. Istotne było też zastrzeżenie organu odwoławczego, że złożenie projektu budowlanego zamiennego nie kończy postępowania naprawczego, a jego analiza wyznacza dalsze postępowanie organu nadzoru budowlanego, w tym w zakresie oceny wpływu obiektu na nieruchomości sąsiednie.
W ocenie Sądu naturalne jest istnienie w zurbanizowanej przestrzeni (szeroko pojętej aglomeracji miejskiej) dużych obiektów handlowo-usługowych. Odnosząc się do usytuowania obiektu, to przywoływane przez skarżące działki nr [...] i [...] słusznie zostały pominięte przez organ powiatowy. Nie były objęte "pierwotnym" pozwoleniem na budowę, natomiast postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 15.02.2002 r. włączające je w zakres inwestycji zostało uchylone mocą wyroku NSA z dnia 12.11.2002 r., sygn. akt IV SA 1366-1372/02. Niezależnie od tego, Starosta Powiatu [...] decyzją Nr [...] udzielił zezwolenia na budowę drogi dojazdowej do zaplecza Hipermarketu [...] zaprojektowanej na ul. [...].
Dodatkowo zasadnie wskazano, że A.S. nie posiada prawa własności nieruchomości, gdyż A.S. jej mąż, jest wyłącznie właścicielem.
Brak interesu prawnego skarżących w postępowaniu w ramach nadzoru budowlanego, wykluczał możliwość skutecznego wniesienia przez nie odwołania od decyzji organu I instancji. A.S., E.Z., V.G., M.T., K.G. oraz B.S. nie posiadały uprawnień do zaskarżenia decyzji PINB w [...] z dnia [...].06.2021 r.
Mając powyższe na uwadze, skoro zarzuty skargi okazały się nieskuteczne, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło