VII SA/Wa 2705/21
WyrokWSA w Warszawie2022-06-10
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Elżbieta Granatowska, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek sporządzenia zamiennego projektu budowlanego jest prawidłowa w sytuacji, gdy pierwotne pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, a obiekt został zrealizowany?Ratio decidendi
Decyzja nakładająca obowiązek sporządzenia zamiennego projektu budowlanego jest prawidłowa, gdy pierwotne pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, a obiekt został zrealizowany. W takiej sytuacji, celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, co może polegać na przedłożeniu i zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego wykonane roboty budowlane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na A. Sp. z o.o. obowiązek sporządzenia zamiennego projektu budowlanego zespołu handlowo-usługowego. Pierwotne pozwolenie na budowę i pozwolenie na użytkowanie obiektu zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Skarżące Stowarzyszenie podnosiło zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i pominięcia istotnych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Asesor WSA Elżbieta Granatowska, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym 10 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2021r. Nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz.1333 z późn. zm.), po rozpatrzeniu sprawy budowy zespołu handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną zewnętrzną na nieruchomości położonej przy [...] w P. dz. ew. nr [...] nałożył na A. Sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia (w terminie 90 dni licząc od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna) zamiennego projektu architektoniczno-budowlanego zespołu handlowo-usługowego na nieruchomości położonej w P. przy [...] wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi.
W uzasadnieniu organ powiatowy podał, że wskazany zespół handlowo-usługowy wraz z infrastrukturą techniczną zewnętrzną powstał na podstawie decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...].08.2000 r. udzielającej pozwolenia na budowę oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 19.02.2002 r., które zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12.11.2002 r., sygn. akt IV SA 1373-1379/02.
Nadto Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20.12.2010 r. uchylił decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...].10.2002 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego - zespołu handlowo-usługowego [...] wraz z infrastrukturą techniczną zewnętrzną, przyłączami mediów, placem postojowym dla samochodów osobowych oraz z dojazdem zaopatrzeniowym w ul. [...], przy [...] w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1.09.2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 610/11 uchylił decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20.12.2010 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24.09.2013 r. sygn. akt II OSK 454/12 oddalił skargę kasacyjną.
Dalej Mazowiecki WINB decyzją z dnia 14.02.2014 r. uchylił decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...].10.2002 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie i umorzył postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
Mając powyższe na uwadze, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].12.2014 r. nałożył na ówczesnego właściciela J. Sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i zamiennego projektu budowlanego zespołu handlowo-usługowego zlokalizowanego przy [...] w P. wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi.
Mazowiecki WINB decyzją z dnia 3.03. 2015 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].11.2015 r. ponownie nałożył na J. Sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu budowlanego zespołu handlowo-usługowego zlokalizowanego przy [...] w P. wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi.
Mazowiecki WINB decyzją z dnia 18.02.2016 r. uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując, iż organ powiatowy nie ustalił wszystkich stron postępowania, czym naruszył art. 10 i art. 61 § 4 k.p.a.
Rozpoznając po raz kolejny sprawę, organ powiatowy wskazał, że przedmiotowy zespół handlowo-usługowy powstał na podstawie decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. Burmistrz Miasta [...], a następnie organ ten decyzją z dnia [...] października 2002r. udzielił pozwolenia na użytkowanie zespołu handlowo - usługowego [...] wraz z infrastrukturą techniczną zewnętrzną, przyłączami mediów, placem postojowym dla samochodów osobowych oraz dojazdem zaopatrzeniowym w ulicy [...] na działce przy [...] w P.. Obydwie wymienione wyżej decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.
W tej sytuacji roboty budowlane wykonane przy realizacji zespołu handlowo-usługowego nie miały podstaw w legalnie istniejącej dokumentacji. Dlatego należało zastosować przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budolanego, który pozwala, po nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, dokonanie ustaleń, ocen i rozstrzygnięć, o których mowa w art. 51 ust. 4 - 6 Prawa budowlanego. Budowa została zakończona w 2002r., nie miał zatem zastosowania art. 50 dotyczący wstrzymywania robót budowlanych.
Po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji pozwolenia na budowę oraz decyzji pozwolenia na użytkowanie, podstawą doprowadzenia do zgodności z prawem będzie sporządzenie projektu budowlanego zamiennego odpowiadającego obecnie obowiązującym przepisom. W obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 2010r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części [...] "[...]", teren na którym znajduje się przedmiotowa inwestycja oznaczony jest symbolem U/UC, przez który zgodnie z § 16 należy rozumieć: teren usług i rozmieszczenia obiektów o powierzchni sprzedaży powyżej 2000m.
Wobec powyższego, istnieje możliwość przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Przedłożony zamienny projekt budowlany powinien spełniać wszystkie wymagania planu miejscowego. Nadto powinien przewidywać rozwiązania zapewniające ochronę przed hałasem i drganiami oraz ochronę środowiska w przypadku zastosowania innych rozwiązań niż urządzenia, które zostały zdemontowane zgodnie z opracowaniem przekazanym w dniu 11 lutego 2021 r.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane: w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Odpowiednie zastosowanie tego przepisu ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, wykonanie nałożonego obowiązku umożliwi także (po zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego) zgromadzenie dokumentacji budowlanej obiektu.
Organ wskazał, że na skutek przejścia prawa własności nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt, przymiot strony uzyskał A. Sp. z o.o. z siedzibą w W..
Przymiotu strony nie posiadają natomiast właściciele nieruchomości sąsiadujących z przedmiotowym obiektem. Doszło bowiem do zmiany okoliczności faktycznych wynikających z demontażu urządzeń będących źródłem hałasu.
W trakcie postępowania właściciele nieruchomości przy ul. [...], skarżyli się na uciążliwości powodowane przez obiekt. Wskazywano na wzmożony ruch pojazdów, hałas, spaliny, samowolne zajęcie ul. [...], co uniemożliwia przejazd mieszkańcom i stanowi dodatkowe źródło hałasu i zanieczyszczeń.
Z przedłożonej przez A. Sp. z o.o. "Kompleksowej analizy oddziaływania na środowisko Zespołu Handlowo - Usługowego w P. przy [...] wg koncepcji reorganizacji" wynika, że w skutek demontażu lub trwałego wyłączenia z eksploatacji wskazanych w ekspertyzie urządzeń obiekt nie oddziałuje akustycznie na obszary chronione, tj. nie oddziałuje na tereny zabudowy mieszkaniowej znajdujące się w pobliżu Zespołu Handlowo-Usługowego.
Uczestnicy postępowania po zapoznaniu się z tą analizą zgłosili zastrzeżenia i uwagi, ale nie przedstawili innej ekspertyzy w celu potwierdzenia ich udziału w sprawie na prawach strony.
PINB w [...] przeprowadził w dniu 14 kwietnia 2021 r. kontrolę ww. obiektu. Sporządzono protokół, w którym stwierdzono że zgodnie z opracowaniem dotyczącym określenia obszaru oddziaływania, po demontażu urządzeń, których wykaz został uwidoczniony w tabeli potwierdzono, iż na dachu pozostała centrala wentylacyjno-klimatyzacyjna oznaczona symbolem CK1, urządzenia chłodnicze typu split - 5 szt. W okolicy wyjścia na dach przez klatkę schodową, pozostały urządzenia chłodnicze na niższych daszkach od strony parkingu wraz z centralą klimatyzacyjną oznaczoną symbolem CK3, zdemontowano urządzenia klimatyzacyjne na niższym daszku od strony [...] zarówno centrale jak i wentylatory, zdemontowano wszystkie wentylatory od ul. [...]. Do protokołu oględzin dołączono mapę z lokalizacją źródeł hałasu.
Z ustaleń organu wynikało, że urządzenia będące źródłem hałasu, na który uskarżali się właściciele okolicznych nieruchomości, zostały zdemontowane, a te pozostałe na dachu nie emitują hałasu, który stanowiłby uciążliwość ograniczającą prawo własności nieruchomości bezpośrednio graniczących z obiektem, ani znajdujących się w dalszym sąsiedztwie.
Zgłaszane przez uczestników postępowania zarzuty samowolnego zajęcia przez inwestora ul. [...], nie stanowią podstawy do uznania, że właściciele nieruchomości znajdujących się przy ul. [...] nabywają przymiot stron postępowania.
Z przedłożonych przez A.Sp. z o.o. informacji wynikało, że Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie dotyczące "Przebudowy [...] obejmujące rozbudowę i modernizację istniejącej jezdni na odcinku oznaczonym na mapie pkt A-B, budowy i przebudowy chodników i wjazdów, budowy sieci odwodnienia oraz przebudowy ul. [...] na odcinku oznaczonym na mapie pkt C-D wraz z budową drogi dojazdowej do zaplecza Hipermarketu [...], budowy i przebudowy chodników, budowy odwodnienia ulicznego".
Z pisma Starosty [...] z dnia [...] maja 2015 r. wynikało, że strony nie wniosły odwołania do ww. decyzji. Określone podmioty nie mogą wywodzić swojego interesu prawnego uzasadniającego ich udział w postępowaniu z tego powodu, że ich zdaniem, inwestor dokonał samowolnego zajęcia ul. [...], co uniemożliwiło przejazd i spowodowało dodatkowe źródło hałasu i zanieczyszczeń. Inwestycja nie ogranicza właścicieli sąsiednich nieruchomości w prawidłowym dostępie do drogi publicznej.
Interesu prawnego nie posiadają osoby zamieszkujące w otoczeniu ul. [...]. W trakcie oględzin dokonanych 14 kwietnia 2021 r. organ ustalił, że wjazd na drogę pożarową został prawidłowo oznaczony tablicą oraz pachołkami zamocowanymi trwale do jezdni. Na tym odcinku droga nie stanowi źródła hałasu ani zanieczyszczeń spalinami, gdyż może być wykorzystywana jedynie w czasie pożaru i nie mogą się po niej poruszać inne pojazdy w tym również samochody dostawcze.
Inwestorem ww. przebudowy był H. Sp. z o.o., który wielokrotnie podkreślał fakt wykonania przebudowy ul. [...] zgodnie z decyzją pozwolenia na budowę.
Dalej PINB wskazał, że celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, organ nie może narzucać inwestorowi rozwiązań projektowych prowadzących do eliminacji uciążliwości np. hałasowej. Inwestor przedłożył "Kompleksową analizę oddziaływania na środowisko Zespołu Handlowa - Usługowego w P. przy [...] wg koncepcji reorganizacji" i projekt zamienny powinien uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, których stan został stwierdzony 14 kwietnia 2021 r. Projekt powinien spełniać wymagania obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz posiadać uzgodnienia wymagane przepisami szczególnymi.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 października 2021r., Nr 1368/21 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania stowarzyszenia [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].06.2021 r. nakładającej na A. Sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu architektoniczno-budowlanego zespołu handlowo-usługowego w P. przy [...] wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że sprawa zespołu handlowo-usługowego na nieruchomości położonej w P. przy [...], była już przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Ostatnio wydaną decyzją z dnia 18.02.2016 r., Mazowiecki WINB uchylił w całości decyzję PINB w [...] z dnia [...].12.2014 r., nakładającą na J. sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu budowlanego inwestycji wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy uzupełniono materiał dowodowy m.in. o:
-"Kompleksową analizę do określenia oddziaływania Obiektu Zespołu Handlowo - Usługowego w P. przy [...]" z sierpnia 2018 r. przygotowaną przez A. sp. z o.o.,
-"Analizę obszaru oddziaływania Obiektu" z września 2018 r. przygotowaną przez D. sp. z o.o.,
-"Kompleksową analizę oddziaływania na środowisko Zespołu Handlowo - Usługowego w P. przy [...]" z maja 2019 r. przygotowaną przez A. sp. z o.o.,
-pismo J. sp. z o.o. z dnia 9.08.2019 r., w którym inwestor poinformował o zamierzonej zmianie profilu działalności handlowej prowadzonej w obiekcie,
-"Zespół handlowo - usługowy Koncepcja Reorganizacji" z listopada 2019 r. przygotowaną przez B. sp. z o.o.,
-oświadczenia wiceprezesa zarządu T. sp. z o.o. z dnia 25.02.2020 r. oraz członka zarządu J. sp. z o.o. z dnia 25.02.2020 r. informujące o zamknięciu zespołu handlowo - usługowego położonego w P. przy [...],
-"Zespół handlowo - usługowy Analiza Obszaru Oddziaływania Obiektu" z lutego 2020 r. przygotowana przez B. sp. z o.o.,
-Akt Notarialny Repertorium A nr [...] z dnia [...].07.2020 r. potwierdzający fakt sprzedaży przez J. sp. z o.o. na rzecz A. sp. z o.o. nieruchomości,
-"Kompleksową analizę oddziaływania na środowisko Zespołu Handlowo - Usługowego w P. przy [...] wg koncepcji reorganizacji" z grudnia 2019 r. przygotowaną przez A. sp. z o.o.,
-"Zespół handlowo - usługowy Obszar Oddziaływania Obiektu w wyniku przeprowadzonej reorganizacji" z lutego 2021 r. przygotowaną przez B. sp. z o.o.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 14.04.2021 r. dokonał oględzin. Inwestor przedłożył zaktualizowaną mapę przedstawiającą rzut dachu zespołu handlowo - usługowego.
MWINB podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji z dnia 18.02.2016 r., wskazujące na zasadność wdrożenia procedury określonej w art. 50-51 Prawa budowlanego.
Konieczność prowadzenia postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego wynikała z faktu, że decyzję o pozwoleniu na budowę usunięto z obrotu prawnego, a inwestor zrealizował obiekt w czasie, kiedy pozwolenie na budowę pozostawało w obrocie prawnym, co ma takie znaczenie, że w odniesieniu do wykonanych prac stosuje się art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
Robót budowlanych wykonanych do daty wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę nie można oceniać jako samowoli budowlanej i w takiej sytuacji zastosowanie ma postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 Prawa budowlanego.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2286/12 wskazano: "Należy przyjąć, że art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nie stanowi przeszkody, aby doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem polegało na przedłożeniu dodatkowego projektu budowlanego, jego ocenie i ewentualnym zatwierdzeniu. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem może polegać również na tym, że po zakończeniu budowy, jeżeli wyeliminowano pozwolenie na budowę i zatwierdzony projekt budowlany, to sporządzony zostanie projekt budowlany zamienny z uwzględnieniem wykonanych robót budowlanych". Taki projekt powinien odzwierciedlać stan aktualny.
Nałożenie na A. Sp. z o.o. obowiązku sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi było właściwe. Także ograniczenie przez organ powiatowy kręgu stron postępowania do dwóch podmiotów tj. A. Sp. z o.o. (adresata obowiązku) oraz Stowarzyszenia [...] było właściwe.
Przedmiot postępowania, to jest zespół handlowo-usługowy zlokalizowany przy [...] w P. został wyłączony z użytkowania oraz zreorganizowany, czego wyrazem było szereg działań podejmowanych przez inwestora.
J. sp. z o.o. poinformowała powiatowy organ nadzoru budowlanego o zamierzonej zmianie profilu działalności handlowej prowadzonej w obiekcie. Wynikało to z przedłożonych opracowań koncepcyjnych tj. "Zespół handlowo - usługowy Koncepcja Reorganizacji" z listopada 2019 r., oraz "Kompleksowa analiza oddziaływania na środowisko Zespołu Handlowo - Usługowego w P. przy [...] wg koncepcji reorganizacji" z grudnia 2019 r.
Po zrealizowaniu założeń zawartych w opracowaniach koncepcyjnych inwestor przedstawił opracowanie "Zespół handlowo - usługowy Obszar Oddziaływania Obiektu w wyniku przeprowadzonej reorganizacji" z lutego 2021 r.
Inwestor poinformował (oświadczenia wiceprezesa zarządu T. sp. z o.o. z dnia 25.02.2020 r. oraz członka zarządu J. sp. z o.o. z dnia 25.02.2020 r.) o zamknięciu zespołu handlowo - usługowego położonego w P. przy [...].
Z opracowania "Zespół handlowo - usługowy Obszar Oddziaływania Obiektu w wyniku przeprowadzonej reorganizacji" z lutego 2021 r. wynikało, że obiekt został zamknięty dla klientów z dniem 25 stycznia 2020 r. i od tamtej pory nie jest prowadzona żadna działalność handlowo - usługowa.
W wyniku reorganizacji zaplanowano m. in., że dostawy do budynku będą odbywały się od strony parkingu. Zamknięcie dotychczasowej strefy dostaw doprowadziło do wyeliminowania hałasu i wibracji związanych z ruchem samochodów dostawczych oraz pracą urządzeń obsługujących strefę dostaw i służących do rozładunku towarów. Dawna strefa dostaw jest obecnie tylko i wyłącznie placem manewrowym dla wozów straży pożarnej oraz drogą pożarową. Ulica H. nie jest wykorzystywana w żaden sposób przez właściciela obiektu.
W przedłożonym opracowaniu wskazano, że w konsekwencji demontażu lub trwałego wyłączenia z eksploatacji urządzeń, obiekt nie oddziałuje akustycznie na obszary chronione tj. nie oddziałuje na tereny zabudowy mieszkaniowej znajdujące się w pobliżu (str. 19 opracowania). Wykonanie tych zmian potwierdzone zostało w toku oględzin 14.04.2021 r.
Z przedstawionego przez inwestora opracowania pt. "Zespół handlowo - usługowy Analiza Obszaru Oddziaływania Obiektu" z lutego 2020 r., które dotyczy oceny obszaru oddziaływania po jego wyłączeniu z użytkowania, lecz przed reorganizacją wynika, że po zamknięciu obiektu obszar jego oddziaływania mieścił się w całości na działkach Inwestora.
Na mocy decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...].07.2000 r. zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na "Przebudowę [...] obejmującą rozbudowę i modernizację istniejącej jezdni na odcinku oznaczonym na mapie pkt A-B, budowy i przebudowę chodników i wjazdów, budowy sieci odwodnienia oraz przebudowę ul. [...] na odcinku oznaczonym na mapie pkt C-D wraz z budową drogi dojazdowej do zaplecza Hipermarketu [...], budowę i przebudowę chodników, budowę odwodnienia ulicznego". Z pisma Starosty [...] z dnia 7.05.2015 r., wynikało, że decyzja ta znajduje się w obrocie prawnym.
Z uwagi na pozostającą w obrocie prawnym decyzję Starosty Powiatu [...] nie może być mowy o samowolnym zajęciu przez inwestora części ulicy [...] (która obecnie nie jest użytkowana).
Słusznie PINB w [...] ograniczył krąg stron postępowania do inwestora oraz Stowarzyszenia [...] (działającego jako organizacja społeczna). Interes prawny nie może wynikać z samego sąsiedztwa z przedmiotem postępowania (którego odległość od granic sąsiednich nieruchomości przekracza kilkanaście metrów - odczyt ze skali z mapy pobranej z [...]).
Nie można jednak wykluczyć, że po analizie przedłożonego projektu budowlanego zamiennego, w szczególności zapisów określających obszar oddziaływania obiektu oraz jego docelowego przeznaczenia, krąg stron postępowania ulegnie zmianie. Na obecnym etapie postępowania krąg ten ustalony został w sposób prawidłowy. Fakt złożenia projektu budowlanego zamiennego nie kończy postępowania naprawczego. Dopiero jego analiza wyznacza dalsze postępowanie organu nadzoru budowlanego.
W ocenie MWINB organowi l instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Organ powiatowy nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu architektoniczno-budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Ocena czy inwestor wypełnił ten obowiązek w zakresie opinii, uzgodnień i innych dokumentów wymaganych przepisami szczególnymi podlegać będzie badaniu przed zatwierdzeniem projektu zamiennego.
Przywoływane przez skarżące stowarzyszenie działki o nr [...] i [...] nie były objęte "pierwotnym" pozwoleniem na budowę, a postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 15.02.2002 r. włączające je w zakres wskazanej inwestycji zostało uchylone wyrokiem NSA z dnia 12.11.2002 r., sygn. akt IV SA 1366-1372/02. Słusznie zatem pominięto je w sentencji zaskarżonej decyzji.
Niezależnie od tego, Starosta Powiatu [...] udzielił zezwolenia m.in. na budowę drogi dojazdowej do zaplecza Hipermarketu [...] zaprojektowanej na ul. [...] (wbrew twierdzeniom skarżącej, decyzja wskazuje wprost na budowę drogi dojazdowej). Decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.
W postępowaniu naprawczym (prowadzonym z uwagi na uchylenie pozwolenia na budowę) badaniu podlega zgodność inwestycji z obowiązującymi przepisami planistycznymi. Powoływany przez skarżącą "Raport z badań emisji hałasu z hipermarketu [...] w P." z sierpnia 2004 roku, a także "Kompleksowa analiza do określenia oddziaływania Obiektu Zespołu Handlowo - Usługowego w P. przy [...]" z sierpnia 2018 r. odnoszą się do nieaktualnego stanu faktycznego tj. dotyczą prowadzenia hipermarketu [...], który obecnie nie funkcjonuje.
Wbrew zarzutom, organ I instancji przedstawił stanowisko w zakresie zgodności inwestycji z przepisami planistycznymi (str. 3 decyzji). Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim i składania wniosków dowodowych, musiałoby uniemożliwić stronie podjęcie konkretnej czynności procesowej, dopiero to daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Przedstawiciel Stowarzyszenia [...] skorzystał z możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy na etapie postępowania odwoławczego.
Stowarzyszenie zwykłe [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 października 2021 roku.
Zaskarżonej decyzji zarzuciło rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, które skutkowały błędnym ustaleniem stanu faktycznego i nieprawidłowym określeniem przedmiotu postępowania.
Organy obu instancji pominęły istotne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego okoliczności np. analizy przyczyn uchylenia pozwolenia na budowę, wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2002 r., sygn. IV SA 1373 - 1379/02 r. oraz sygn. akt IV SA1366 - 1372/02.
Organ pominął działki: [...] i [...], na których usytuowana jest część obiektu w postaci wewnętrznej drogi dojazdowej dla dostaw, podczas gdy przedmiotem postępowania naprawczego jest całość przedsięwzięcia. Wymienione działki są częścią drogi publicznej - ul. [...].
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w żaden sposób nie odniósł do wielu zarzutów odwołania np. kwestii niezgodności z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, braku postępowań z zakresu ochrony środowiska.
Skarżące Stowarzyszenie domagało się uchylenia wydanych decyzji.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę Stowarzyszenia [...] wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Skarga była niezasadna.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego kwestionowanym rozstrzygnięciem utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakładającą na A. Sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu architektoniczno-budowlanego zespołu handlowo-usługowego na nieruchomości położonej w P. przy [...] wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi.
Stosownie do art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania): w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu j.w.) organ nadzoru budowlanego:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności łub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Na wcześniejszych etapach, trwającego wiele lat postępowania, właściciele sąsiednich nieruchomości, skarżyli się na uciążliwości powodowane przez obiekt. Wskazywano na wzmożony ruch pojazdów, hałas, spaliny. Sąsiedzi podnosili samowolne zajęcie przez inwestora ul. [...], co uniemożliwiać miało im przejazd, stanowić dodatkowe źródło hałasu i zanieczyszczeń.
Z przedłożonej przez A. Sp. z o.o. "Kompleksowej analizy oddziaływania na środowisko Zespołu Handlowo - Usługowego w P. przy [...] wg koncepcji reorganizacji" wynikało, że po demontażu lub wyłączeniu z eksploatacji wskazanych w ekspertyzie urządzeń, obiekt nie oddziałuje na tereny zabudowy mieszkaniowej znajdujące się w pobliżu Zespołu Handlowo-Usługowego.
PINB w [...] w dniu 14 kwietnia 2021 r. przeprowadził kontrolę obiektu i stwierdził, że urządzenia będące źródłem hałasu, na który skarżyli się właściciele sąsiednich nieruchomości zostały zdemontowane, natomiast te pozostałe na dachu, nie emitują hałasu, który stanowiłby uciążliwość ograniczającą prawo własności nieruchomości bezpośrednio graniczących.
Zarzuty dotyczące samowolnego zajęcia przez inwestora ul. [...], nie stanowią podstawy do uznania, że właściciele nieruchomości znajdujących się przy ul. [...] mają przymiot stron prowadzonego postępowania.
W trakcie oględzin 14 kwietnia 2021 r. organ ustalił, że wjazd na drogę pożarową został oznaczony tablicą oraz pachołkami zamocowanymi trwale do jezdni. Na tym odcinku droga nie stanowi źródła hałasu ani zanieczyszczeń spalinami, gdyż może być wykorzystywana jedynie w czasie pożaru i nie mogą się po niej poruszać inne pojazdy w tym dostawcze.
Podkreślenia wymaga, że celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym nie będzie on pozostawał w kolizji z przepisami Prawa budowlanego. Przedmiotem działania organów nadzoru budowlanego, będzie ocena tego, co należy uczynić, aby obiekt, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.
W sytuacji, gdy po wykonaniu obiektu budowlanego, wyeliminowano z obrotu prawnego pozwolenie na budowę i projekt budowlany, to zrealizowane roboty budowlane nie mają oparcia w legalnie istniejącej dokumentacji. Taka sytuacja oznacza że może być zastosowany odpowiednio przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który pozwala, po nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, a następnie dokonanie ustaleń, ocen i rozstrzygnięć. To, czy będzie miał odpowiednie zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3, czy art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego, zależeć będzie od okoliczności rozpoznawanej sprawy. Ewentualne złożenie projektu budowlanego zamiennego nie kończy postępowania naprawczego. Dopiero jego analiza wyznaczać będzie dalsze postępowanie organu nadzoru budowlanego.
Sąd podzielił argumentację i wywody organów - decyzja nakazująca sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego była prawidłowa, a zarzuty skargi chybione.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło