VII SA/Wa 2706/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r.pr. A. R. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). W. S. pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. zatytułowanym "Podanie", skierowanym do Urzędu Gminy w K. wniósł o udzielenie informacji, co do przyczyn odmowy wydania karty KRUS. Jak wynika z dalszej części podania, strona domagała się wydania odbitki kserograficznej ww. karty. Pismem z dnia 10 czerwca 2010 r. Urząd Gminy K. udzielił odpowiedzi skarżącemu. Podał, iż dotycząca go karta KRUS znajduje się w placówce KRUS w [...]. Z treści pisma wynika nadto, iż w obecności strony odbyła się rozmowa telefoniczna pracownika Urzędu z pracownikiem KRUS w [...] potwierdzająca powyższą okoliczność. Strona miała natomiast możliwość wglądu do dokumentów znajdujących się w [...], t.j. spisu kart ewidencyjnych przekazanych do placówki KRUS w [...]. Końcowo organ powołał się na orzeczenie WSA w Lublinie (sygn. akt: SAB/Lu 78/10) odnoszące się do stanu faktycznego zaistniałego na tle problematyki dostępu do informacji publicznej. Skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. ("Zażalenie") wskazując na treść przepisów art. 73 oraz 74 §. 2 k.p.a. zakwestionował stanowisko organu zawarte w piśmie z dnia 10 czerwca 2010 r., stwierdzając równocześnie, iż winno ono mieć formę postanowienia, gdyż posiada wszystkie niezbędne minimalne wymogi - oznaczenie organu administracji państwowej, który wydał akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Podniósł, iż powołanie się na wyrok WSA w Lublinie było nieadekwatne w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło niedopuszczalność wniesionego zażalenia na podstawie art. 134 oraz 144 kpa. Organ podkreślił, iż z treści art. 144 § 1 k.p.a. wynika, iż na wydane w toku postępowania zażalenie przysługuje zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. W niniejszej sprawie nie istnieje przedmiot zaskarżenia, co czyni wniesiony środek odwoławczy niedopuszczalnym. Nie jest bowiem postanowieniem pismo z dnia [...] czerwca 2010 r. Urzędu Gminy [...]. Na marginesie wskazał, iż karta KRUS, którą chciał obejrzeć skarżący, znajduje się w KRUS w [...]. W. S. wniósł od powyższego postanowienia skargę do WSA w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia I instancji zarzucił błędną interpretację art. 124 k.p.a. oraz wadliwość uzasadnienia postanowienia wynikającą z naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. Podniósł ponownie, iż w istocie pismo Urzędu Gminy K. stanowi postanowienie, ponieważ rozstrzyga merytorycznie jego sprawę. Braki w zakresie podstawy prawnej i pouczenia o środku zaskarżenia czynią wydane postanowienie wadliwym. Nadto podniósł, iż postanowienie I instancji rażąco narusza obowiązek organu wynikający z art. 73 k.p.a. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Podniósł, iż pismo Wójta Gminy K. [...] czerwca 2011 r. nie stanowiło postanowienia, a więc nie służyło stronie wniesienie zażalenia. Nadto pełnomocnik skarżącego wniósł pismo z dnia [...] stycznia 2012 r. w którym sprecyzował stanowisko w sprawie w ten sposób, że zarzucił naruszenie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. polegające na błędnym stwierdzeniu niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy K. [...] czerwca 2011 r. , w wyniku przyjęcia, iż pismo to nie może zostać uznane za postanowienie, gdyż nie zawiera elementów wskazanych w art. 124 k.p.a. oraz na błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, że pismo, które nie zawiera wskazania podstawy prawnej, rozstrzygnięcia, pouczenia oraz uzasadnienia prawnego nie może być postanowieniem. Wskazując na powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga W. S. jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. W szczególności w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania - art. 134 oraz 144 k.p.a. Kwestią wymagająca rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu był podnoszony przez stronę problem konieczności rozstrzygnięcia w drodze postanowienia odmowy odpisu (kserokopii) dokumentu - karty KRUS, czego domagał się w czasie wizyty w dniu 9 czerwca 2011 r, w Urzędzie Gminy K.. W myśl art. Art. 73 § 1 k.p.a." Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. § 1a. Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. § 2. Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. § 3(...)"i natomiast z art. 73 § 2 k.p.a. wynika, iż " Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie". Zdaniem Sądu, powyższe sformułowania dotyczą wyłącznie sytuacji, gdy żądane dokumenty dotyczą konkretnego postępowania administracyjnego, a więc trwającego, bądź zakończonego (vide - Art. 73 § 1 k.p.a.) postępowania. Znamiennym jest, iż czynności, których dotyczą przywołane przepisy są - bez wyjątków - dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Zdaniem Sądu, problem skarżącego sprowadzał się do kwestii nie objętej zakresem ww. przepisów prawa. Mianowicie - żądanie jego dotyczyło konkretnego dokumentu: karty KRUS. Problematykę tę reguluje ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. 2008, Nr 50 Poz. 291), która w art. 42 przewiduje, iż kasa KRUS prowadzi ewidencję okresów podlegania ubezpieczeniu i opłacania składek za każdego ubezpieczonego. Osoba zainteresowana ma prawo wglądu do ewidencji w zakresie dotyczącym jej spraw oraz zgłaszania uwag i zastrzeżeń. W tym trybie mógł domagać się realizacji swoich uprawnień skarżący. Należy więc stwierdzić, iż brak jest podstaw do zasadnego twierdzenia, aby w stosunku do skarżącego było wymagane wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. Przesądzał o tym fakt braku stosownej dokumentacji w Urzędzie Gminy K. co uniemożliwiało spełnienie jego żądania, ale przede wszystkim - szczególna regulacja kwestii związanych z udostępnianiem stronie dokumentacji związanej z ubezpieczeniem rolników. Reasumując - Urząd Gminy K. załatwił sprawę skarżącego z poszanowaniem zasady zaufania do organów administracyjnych (art. 9 k.p.a. ) wykonując stosowne czynności sprawdzające w celu skierowania skarżącego na właściwe tory postępowania. Wykonał jedynie czynności materialno - techniczne, gdyż do podjęcia czynności procesowych (postanowienie) brak było podstaw prawnych. Organ odwoławczy prawidłowo zaakceptował tego rodzaju postępowanie organu, stwierdzając niedopuszczalność wniesionego zażalenia z przyczyn przedmiotowych (brak wydanego postanowienia). Na marginesie należy wskazać na poglądy prawne wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2008 r. wydanym w sprawie sygn. akt: I I OSK 1081/08, zgodnie z którymi, do wydania, na podstawie art. 74 § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie dostępu do akt uprawniony jest ten organ, który na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. zobowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Pogląd powyższy potwierdza zatem prezentowane w niniejszej sprawie wywody prowadząc do konkluzji o braku podstaw prawnych do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 74 § 1 k.p.a. w stanie faktycznym niniejszej sprawy, wobec nie dysponowania kartą KRUS przez organ, do którego zwrócił się skarżący. Zgodnie z właściwością organów, dokumentem dysponował stosowny organ KRUS, do którego winien był zwrócić się skarżący. Na marginesie można zaznaczyć, iż w niniejszej sprawie nie miała zastosowania również instytucja przekazania podanie zgodnie z właściwością, gdyż w myśl art. 65 § 1 k.p.a. obowiązek taki istnieje w związku z określoną sprawą administracyjną (przepis ma na celu usprawnienie jej przebiegu). Jak podkreślono wyżej, skarżący nie domagał się wydania odpisu dokumentu w związku z określoną- toczącą się aktualnie lub w przeszłości - procedurą administracyjną. Jego uprawnienia reguluje wyżej powołany przepis art. 42 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Z uwagi na powyższe, w myśl art. 151 k.p.a . Sąd orzekł jak w sentencji.