VII SA/Wa 2711/15

WyrokWSA w Warszawie2017-04-13

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Włodzimierz Kowalczyk, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, wydana z powodu niewykonania przez inwestora obowiązków nałożonych w postanowieniu o wstrzymaniu robót i przedstawieniu dokumentów do legalizacji, jest prawidłowa?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu wyłącznie ocenę, czy decyzja dotknięta jest wadami określonymi w art. 156 § 1 K.p.a. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę, ponieważ decyzja ta została wydana przez właściwy organ, z zastosowaniem właściwego przepisu prawa, nie naruszała rażąco prawa, nie dotyczyła sprawy już rozstrzygniętej, była skierowana do właściwej strony, była wykonalna i nie wywoływała czynu zagrożonego karą ani nie zawierała wad powodujących nieważność z mocy prawa. Niewykonanie przez inwestora obowiązków związanych z legalizacją obiektu budowlanego, nałożonych w trybie art. 48 Prawa budowlanego, skutkuje zastosowaniem przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. nakazem rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2009 r. nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia na budowę. PINB wydał decyzję nakazującą rozbiórkę z powodu niewykonania przez G. B. obowiązków nałożonych postanowieniem z 2008 r., które miało na celu umożliwienie legalizacji obiektu. G. B. twierdziła, że brak wykonania postanowienia wynikał z niekompetencji pełnomocnika i że dążyła do legalizacji, ale napotkała negatywne stanowisko wójta. GINB utrzymał w mocy decyzję PINB, uznając, że decyzja rozbiórkowa nie jest dotknięta wadami nieważności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla ( spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. staż. Paulina Sierkin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Sygnatura akt VIISA/Wa 2711/15 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r., na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 w związku z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.), po wszczęciu na wniosek G. B. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nakazującej G. B. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 6 m x 7,05 m + taras 2 m x 6 m + ganek 1,90 m x 3 m, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w miejscowości [...], gmina [...] - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ przypomniał toku postępowania administracyjnego zakończonego decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Pierwsza decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] nakazująca G. B. rozbiórkę ww. obiektu budowlanego zapadła 30 stycznia 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2007r. utrzymał decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 522/07, uchylił obie decyzje organów z dnia [...] maja 2007 r. i z dnia [...] stycznia 2007 r. Uchylił także postanowienie z dnia [...] listopada 2006 r., które poprzedziło wydanie decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. Powodem uchylenia tych decyzji był fakt, iż Trybunał Konstytucyjny w swoim wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie P 37/06, zakwestionował zgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej dotychczasowe brzmienie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w części obejmującej wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania". W powyższym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsk nie zakwestionował ustaleń co do daty budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, czy faktu jego powstania w warunkach samowoli budowanej, jako przepisy właściwe do zastosowania w okolicznościach przedmiotowej sprawy wskazał na art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. zawiadomił G. B. o kontynuowania postępowania w sprawie zabudowy działki nr [...] Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego obiektu i nałożył obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31 marca 2009 r., wymienionych w sentencji postanowienia dokumentów, w tym m.in. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z uwagi na to, iż "obecnie" dla terenu [...] brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W postanowieniu, organ powiatowy uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie P 37/06 oraz prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 522/07 Wobec niewykonania nałożonego obowiązku (G. B. nie przedłożyła dokumentów wymienionych w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2008 r.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] decyzją z [...] kwietnia 2009 r., na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał rozbiórkę ww. obiektu budowlanego. Decyzja z dnia [...] kwietnia 2009 r. stała się ostateczna i podlegała wykonaniu. Dalej organ wskazał na działania G. B. w celu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie "domku letniskowego sezonowego" na działce nr [...], [...]. Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2005 r. uchyliło ww. decyzję Wójta Gminy [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] maja 2006 r., Wójt Gminy [...] ponownie odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Z informacji przekazanych przez Wójta Gminy [...] nie wynikało, aby decyzja ta została zaskarżona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Biorąc powyższe pod uwagę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie jest dotknięta wadami określonymi w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Decyzja została wydana przez organ właściwy (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...]), nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą, jak również nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa. Decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego budynku została wydana z uwagi na fakt, iż G. B. nie przedłożyła dokumentów wymienionych w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Organ nadzoru budowlanego zobligowany był do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 tej ustawy. W toku postępowania wydał, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 powyższej ustawy, postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia w określonym terminie wymienionych w sentencji postanowienia dokumentów. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 , stosuje się przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tj. nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Procedura legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia na budowę była uprawnieniem, a nie obowiązkiem strony. Jeżeli w ocenie strony postępowanie jest zbyt uciążliwe, to legalizacji przeprowadzać nie musi, licząc się z konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki obiektu. Oceniając wniosek o stwierdzenie nieważności organ stwierdził, że inwestorka G. B. nie wykazała, aby zostały przez nią wykonane (przed wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r.) obowiązki określone w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2008 r.. Przedłożona przez G. B. kopia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2005 r. sygn. akt. [...], nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie, skoro po wydaniu tej decyzji Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] maja 2006 r. ponownie odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji (budowa budynku mieszkalnego o funkcji letniskowej na działce nr [...] obręb [...], gmina [...]). G. B. wniosła odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. Wskazała, że powodem braku wykonania postanowienia PINB z dnia [...] sierpnia 2008r., była niekompetencja jej pełnomocnika. Podniosła, że posiada dokumentację powykonawczą zawierającą inwentaryzację obiektu, co było jednym z elementów żądanej przez organ dokumentacji. Od samego początku dążyła do legalizacji obiektu, lecz nie mogła tego uczynić wobec negatywnego stanowiska Wójta Gminy [...]. Przedmiotowy budynku letniskowy jest jednym z wielu funkcjonujących na terenie [...]. W jej ocenie organ nadzoru budowlanego traktuje wybiórczo samowole budowlane, z ok. 200 domków letniskowych eliminuje, pojedyncze obiekty. Ponowiła prośbę o umożliwienie dostarczenia dokumentów umożliwiających legalizację przedmiotowego obiektu o funkcji letniskowej, przy uwzględnieniu aktualnego stanowiska Wójta Gminy [...] w zakresie możliwości zagospodarowania terenu dziatek obrębu [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2013r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania G. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2015 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nakazującej G. B. rozbiórkę - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy potwierdził, że decyzja PINB w powiecie [...] z dnia [...].04.2009 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 48 ust 4 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. 306 r. Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 art. 48 ww. ustawy. Przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego przewiduje rozbiórkę obiektu wzniesionego samowolnie, jeżeli nie zachodzą okoliczności umożliwiające legalizację według uregulowań z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego (gdy budowa jest zgodna z spisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem). Budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, czyli w warunkach samowoli, nie podlega bezwzględnej rozbiórce, jedynie w przypadku gdy legalizacja nie będzie możliwa. Zasadą jest, że organ prowadzi postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego, a nakaz rozbiórki może być bowiem orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji. Legalizacja nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Przepis art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego określa obowiązki, których spełnienie przez inwestora ma posłużyć organowi do oceny, czy zaistniały przesłanki legalizacji. Decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli budowlanej powinno mieć ustalenie, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa, w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego. W przedmiotowym przypadku decyzja PINB w powiecie [...] z dnia [...].04.2009 r. o nakazie rozbiórki została wydana na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, wobec niewykonania przez inwestora obowiązków nałożonych postanowieniem organu powiatowego z dnia [...].08.2008 r. Zatem inwestor – G. B., pomimo umożliwienia jej legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego nie skorzystała z niej - nie przedłożyła w terminie wymaganej dokumentacji. Mając na uwadze powyższe GINB uznał, że nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności badanej decyzji i nie jest ona obarczona żadną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Badana decyzja organu powiatowego z dnia [...].04.2009 r. została bowiem wydana przez właściwy organ, z zastosowaniem właściwego przepisu prawa i bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Odnosząc się do argumentów skarżącej, dotyczących chęci legalizacji budynku, wskazał, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Nadto postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. Przedmiotem tego postępowania nie było ponowne przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, a jedynie ocena pod kątem istnienia wad nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...].04.2009 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki. G. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 10 k.p.a. uniemożliwienie czynnego udział w czynnościach procesowych i możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, - art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez ignorowanie interesu strony, podważenie zaufania do organu, art. 13 k.p.a., który nakazuje ugodowe załatwienie sprawy. - art. 154 k.p.a. Wskazując na powyższe domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca stara się o uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę jako krzywdzącej i dyskryminującej, albowiem obiektów takich jak jej, jest kilkadziesiąt i funkcjonują legalnie. Skarżąca podniosła, że nie uczestniczyła w toczącym się postępowaniu i nie była zapoznana z materiałami postępowania na żadnym z jego etapów, co stanowi naruszenie art. 10 kpa. Wskazała, że zmieniły się przepisy dotyczące tego typu obiektów i obecnie nie wymagają one pozwolenia na budowę, tym samym zgodnie z art. 154 k.p.a., nakaz rozbiórki może być w każdym czasie uchylony lub zmieniony przez organ administracji publicznej, który go wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podniosła, że skłonna jest do zawarcia ugody i zapłaty kary wynikającej z przepisów prawa budowlanego. W jej ocenie naruszona została zasada z art. 8 k.p.a. dotycząca prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej, a także zasada ugodowego załatwienia sprawy (art. 13 k.p.a.). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę z wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718., ze zm. dalej: p.p.s.a.) Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle tych kryteriów, skarga nie mogła być uwzględniona. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istota polega wyłącznie na ustaleniu, czy badana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2016r., poz. 23). Zgodnie z tym artykułem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyliczone wyczerpująco i nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. W przypadku braku wystąpienia jednej z powyższych przesłanek, bądź też w sytuacji wystąpienia jednej z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności (tj. upływ terminu dopuszczalności stwierdzenia nieważności, bądź też wywołanie badaną decyzją nieodwracalnych skutków prawnych) organ zobowiązany jest odmówić stwierdzenia nieważności decyzji objętej kontrolą. Postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w przeciwieństwie do postępowania zwyczajnego, nie służy załatwieniu sprawy. Jego celem nie jest orzekanie o obowiązkach i prawach strony, wynikających z administracyjnego prawa materialnego, ale zbadanie orzeczenia wydanego w postępowaniu zwykłym pod kątem zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W tym trybie eliminowane mogą być nie wszystkie wady decyzji, a jedynie te, które spełniają przesłanki ww. przepisu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2015 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nakazującej G. B. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 6m x 7,05m + taras 2m x 6m + ganek 1,90m x 3m5 wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...], położonej w [...], gm. [...]. Przedmiotowe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji było postępowaniem nadzorczym. Miało charakter nadzwyczajny, ukierunkowany wyłącznie na kontrolę decyzji rozbiórkowej w aspekcie wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. Organy nadzoru działały w oparciu o zamknięty materiał dowodowy (tj. ten, który posłużył do wydania decyzji o rozbiórce), prawidłowo zweryfikowały badany akt administracyjny. Należy ponownie wyjaśnić, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło oceny pod kątem wad nieważności (art. 156 § 1 Kpa) decyzji organu powiatowego z dnia [...] kwietnia 2009 r., nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, a nie ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej legalizacji tego obiektu, czy też zmiany lub uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r., na podstawie art. 154 K.p.a., jak skarżąca podniosła w skardze. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji służy eliminacji z obrotu prawnego rozstrzygnięć wydawanych w toku administracyjnego postępowania, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie nakazu rozbiórki spornego domku letniskowego, organ powiatowy powołał art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego budynku została wydana dlatego, że skarżąca G. B. nie przedłożyła dokumentów wymienionych w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., które zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (w postanowieniu tym uwzględniono już wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., w sprawie P 37/06 oraz prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 522/07). Zatem po ustaleniu, iż określony obiekt budowlany powstał z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (czyli bez wymaganego pozwolenia na budowę), organ nadzoru budowlanego I instancji był zobligowany do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 ww. ustawy. W toku postępowania organ I instancji wydał, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3, postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia w określonym terminie wymienionych dokumentów. Wobec niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 (wydane postanowienie), musiał zastosować przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tj. nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, co wynika z ust. 4 art. 48 Prawa budowlanego. Legalizacja obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia na budowę jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem strony. Skarżąca G. B. nie wykazywała, aby zostały przez nią uzyskane (przed wydaniem kwestionowanej decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r., a nawet obecnie) wszystkie dokumenty określone w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2008 r. Wskazywana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2005 r. sygn. akt. [...] nie mogła mieć wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie, skoro po jej wydaniu, Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] maja 2006r. ponownie odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji (budynku mieszkalnego o funkcji letniskowej na działce nr [...] obręb [...], gmina [...]). Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej szczegółowo określają przepisy art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym odstąpienie od zasady nakazania rozbiórki możliwe jest wówczas, gdy m. in. zostanie udowodnione, że samowola budowlana jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Prawidłowa była ocena organów nadzoru, iż kwestionowana w trybie nieważności decyzja organu powiatowego z dnia [...].04.2009 r. nie jest obarczona żadną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Badana decyzja została bowiem wydana przez właściwy organ, z zastosowaniem właściwego przepisu prawa i bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. W ocenie Sądu, nie można zarzucić organom nadzoru obrazy przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w skardze, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło