VII SA/Wa 272/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-18
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Izabela Ostrowska, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego jest zasadne, jeśli organ nie poczynił ustaleń faktycznych dotyczących zgłoszonych robót budowlanych i ich zgodności z przepisami prawa budowlanego oraz zatwierdzonym projektem?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego jest niezasadne, jeśli organ nie poczynił ustaleń faktycznych dotyczących zgłoszonych robót budowlanych, ich zgodności z projektem budowlanym i obowiązującymi przepisami. Brak takich ustaleń, w szczególności w kontekście wcześniejszych uchyleń decyzji umarzających postępowanie, narusza przepisy art. 105 § 1, art. 7 i 77 kpa, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
Skarżący L. L. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ budynek został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę i przyjęty do użytkowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał to stanowisko. Skarżący zarzucił organom brak rzetelności i wnikliwości oraz przemilczenie jego zarzutów dotyczących robót wykonanych po przekazaniu budynku do użytkowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...], II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego L. L. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., działając w oparciu o art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż na wniosek L. L. przeprowadzono postępowanie w sprawie samowolnie przedłużonego garażu od strony tylnej budynku, zamontowanie dodatkowych wrót garażowych przy budynku nr [...], wykonania dodatkowych okien w ścianach szczytowych budynku, dodatkowego wejścia do pomieszczeń piwnicznych od frontu budynku, mocowania belek stropu garażu budynku nr [...] w ścianie zewnętrznej budynku nr [...] bez zgody właściciela, niewłaściwego wykonania obróbki blacharskiej styku dachu z budynkiem nr [...] oraz wygrodzenie terenu miejskiego – od frontu budynku w sposób uniemożliwiający dostęp do przyłącza energetycznego zasilającego budynki nr [...].
Z ustaleń organu wynika, iż budynek mieszkalny przy ul. [...] w [...] wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę osiedla domków jednorodzinnych z dnia [...].03.1984 r. wydanej przez Naczelnika Dzielnicy [...] dla Spółdzielczego Zrzeszenia Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym [...], która następnie została przeniesiona na obecnego właściciela – Z. C. decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] stycznia 1997 r.
Po zakończeniu robót w dniu [...].02.1998 r. budynek został zgłoszony do użytkowania i pismem z dnia [...].04.1998 r. Burmistrz Gminy [...] przyjął do użytkowania przedmiotowy budynek.
W ocenie organu od czasu oddania budynku do użytkowania właściciel nie dokonał w nim żadnych zmian ani przeróbek. Z tych względów organ uznał, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego, a postępowanie, jako bezprzedmiotowe, należy umorzyć.
Jednocześnie organ wyjaśnił, iż przyłącze energetyczne zasilające budynki nr [...] oraz wygrodzenie działki Z. C. będzie przedmiotem odrębnego postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania L. L., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację zawarta w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
Skargę na powyższą decyzje wniósł L. L. domagając się jej uchylenia, podnosząc, iż kwestionowany przez niego zakres samowolnie wykonanych robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...] został wykonany po przekazaniu budynku do użytkowania. Zarzut ten wskazany we wniosku oraz w odwołaniu został przez organ przemilczany, a postępowanie organów cechował brak rzetelności i wnikliwości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 105 § 1 kpa w związku z art. 7 i 77 kpa.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż sprawa budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] była już poprzednio przedmiotem rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003 r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] września 2001 r. umarzającą postępowanie w ramach nadzoru budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że nie zgłoszenie sprzeciwu nie powoduje zalegalizowania stanu nie odpowiadającego bezwzględnie obowiązującym przepisom prawa.
Pogląd ten całkowicie zasługujący na akceptację został zignorowany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] oraz przez tegoż samego [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji.
Wbrew wytycznym organu odwoławczego z naruszeniem zasad wyrażonych w art. 7 i 77 kpa, organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych w zakresie wniosku i zarzutów L. L.
Brak ustaleń, czy wskazane we wniosku roboty budowlane w rzeczywistości zostały wykonane i kiedy, czy pozostają w zgodzie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1984 r., czy też stanowią odstępstwo od tego projektu i o jakim charakterze, czyni niezasadnym twierdzenie organów obu instancji o bezprzedmiotowości postępowania w ramach nadzoru budowlanego.
Błędnie organ odwoławczy powołuje się na "ogólnie przyjęte linie orzecznictwa sądowo-administracyjnego", iż przyjęcie do użytkowania obiektu budowlanego ma ten skutek, że wcześniej popełnioną samowolę budowlaną uznaje się za niebyłą.
Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np: wyrok z dnia 8 czerwca 1998 r. sygn. akt IV SA 287/88), czego zdaje się organ nie dostrzegać, odnoszą się do sytuacji w której organ wydał decyzję administracyjną zezwalającą na użytkowanie obiektu, który powstał w warunkach samowoli budowlanej.
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie upoważniał organu do zastosowania jakiejkolwiek analogii w stosunku do rozpoznawanych przez Naczelny Sąd Administracyjny spraw.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ przed wszystkim winien ustalić, czy roboty, o których mowa we wniosku wszczynającym postępowanie, zostały wykonane, czy stanowią odstępstwo od projektu budowlanego, czy zostały wykonane zgodnie z bezwzględnie obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego oraz rozporządzeń wykonawczych, a następnie w zależności od wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania podjąć czynności w określonym przepisami Prawa budowlanego trybie (art. 51, 48 Prawa budowlanego lub 105 § 1 kpa).
Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji, wobec naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 kpa w związku z art. 7 i 77 kpa, w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Rozstrzygnięcie w pkt II i III wyroku oparto na treści art. 152 i art. 200 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło