VII SA/Wa 2723/11

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 marca 2012 r. po rozpoznaniu wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 postanawia: odmówić G. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 22 grudnia 2011 r. (data wpływu do Sądu 9 stycznia 2012 r.) G. K. wystąpił do Sądu z wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych. W dniu 30 stycznia 2012 r. r. wpłynął do Sądu wypełniony przez wnioskodawcę formularz PPF w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku wnioskodawca załączył stosowne zaświadczenia oraz kserokopie wyciągów bankowych. W nadesłanym formularzu wnioskodawca podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 1.749,93 złotych brutto miesięcznie. Kwota ta jest uzyskiwana przez małżonkę z tytułu emerytury. Wnioskodawca wskazał, że dochód z gospodarstwa rolnego i najmu lokali jest "zerowy". Podał, że posiada dom o pow. 695,8 m², mieszkanie o pow. 84, 50 m², nieruchomość rolną o pow. 2,0504 ha oraz inne nieruchomości o pow. 3,4256 ha. Oświadczył, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 1.357,63 złotych. W uzasadnieniu wniosku podkreślił, że "jedynym źródłem dochodu jest gospodarstwo rolne na terenie którego znajduje się budynek w którym wynajmuje lokale mieszkalne". Wnioskodawca podał, że spłaca kredyt w wysokości 1.382,40 złotych. Nadmienił, że kredyt w wysokości 20.582,40 złotych zostanie spłacony 23 marca 2013r. i praktycznie przez cały rok miesięczny dochód wynosić będzie 77,04 złotych miesięcznie. Skarżący zaznaczył, że budynek mieszkalny przynosi straty. Stałym dochodem jest emerytura żony w wysokości 1.459,44 złotych netto miesięcznie. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 3 lutego 2012 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, jakie miesięcznie ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem domu i mieszkania (gaz , opłaty za energię , telefon, wodę, podatek od nieruchomości, czynsz, itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Wezwano również, do wskazania jakie obecnie wnioskodawca uzyskuje dochody z tytułu wynajmu lokali, należało podać dochody z trzech ostatnich miesięcy. Zwrócono się także z zapytaniem, czy uzyskuje dochody z tytułu posiadanych nieruchomości rolnych np. z tytułu dzierżawy, sprzedaży, jeśli tak należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości oraz czy uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości. Zobowiązano wnioskodawcę do wskazania jaką kwotę miesięcznie przeznacza z małżonką na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. zakup żywności, leków, odzieży, środków chemicznych oraz do wskazania czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny dzieci lub innych osób, jeśli tak, należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Wezwano także wnioskodawcę do podania czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać jaki, jego ilość, a także wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów oraz czy wnioskodawca lub małżonka posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało wskazać markę, rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, koszty ubezpieczenia, przeglądy techniczne, naprawy). Wnioskodawcę zobowiązano także do nadesłania wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z ostatniego miesiąca. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 20 lutego 2012 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Wnioskodawca podał, że ponosi miesięcznie następujące koszty tj. opłatę za gaz w wysokości 179,89 złotych miesięcznie, opłatę za telefon w wysokości 84,00 złotych, opłatę za internet w wysokości 48,80 złotych, opłatę za energię w wysokości 116,10 złotych, podatek od nieruchomości 135,67 złotych, opłatę za wodę w wysokości 65,00 złotych. Po podsumowaniu wydatki te wynoszą 629,63 złotych. Skarżący wskazał, że z najmu lokali w listopadzie 2011 r. uzyskał przychód w wysokości 5.899,52 złotych, w grudniu 5.830,75 złotych natomiast w styczniu jego przychód wyniósł 4.622,87 złotych zaś zysk 18,25 złotych. Wykazał, że w listopadzie poniósł stratę w wysokości 2.395,59 złotych i w grudniu 18.104,81 złotych. Wnioskodawca podał, że uzyskuje dochody z dzierżawy nieruchomości rolnej, działki nr [...] o pow. 3271 m ² w wysokości 1.100,00 złotych na rok oraz części działki nr [...] o pow. 500 m ² w wysokości 220,00 złotych za miesiąc to jest 2.640,00 złotych na rok. Wskazał, że miesięcznie przeznaczył w okresie od dnia 2 grudnia 2011 r. do 14 lutego 2012 r. z małżonką na bieżące potrzeby życia codziennego kwotę 5.982,54 złotych. W tej kwocie zawiera się opłata za gaz w wysokości 359,78 złotych, opłata za telefon w wysokości 168,00 złotych, opłata za internet za dwa miesiące wysokości 97,60 złotych, spłata pożyczki zapomogowo-pożyczkowej w wysokości 650,00 złotych, spłata pożyczki mieszkaniowej w wysokości 174,00 złotych, ubezpieczenie PZU 40,00 złotych, opłata za energię elektryczną w wysokości 231,20 złotych , wydatki na lekarstwa w wysokości 57,95 złotych. Po podsumowaniu wydatki te wyniosły 1.792,53 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że wspólnie z żoną wydają średnio na własne utrzymanie 4.190 złotych na 2/5 miesiąca, na miesiąc zaś 1.676 złotych. Wskazał, że uzyskuje pomoc z opieki społecznej kierowaną do lokatorów o niskich zarobkach lub eksmitowanych. Są to dopłaty do czynszów lokatorów oraz zapłata czynszu za lokatora, który otrzymał wyrok eksmisji z lokalu nr 5 i otrzymał lokal socjalny. Dopłata za rok 2011 r. wynosiła 5.148,53 złotych, zaś dopłata do czynszu za styczeń 2012 r. wyniosła 618,71 złotych. Skarżący dodał także, że uzyskał zaliczki na podatek od nieruchomości od poszczególnych osób w dniu 29 września 2011 r. w wysokości 250,00 złotych, w dniu 29 września 2011 r. w wysokości 247,00 złotych, w dniu 30 września 2011 r. w wysokości 2.200,00 złotych, w dniu 30 września 2011 r. w wysokości 2.200,00 złotych, w dniu 1 stycznia 2011 r. w wysokości 2.926,00 złotych, w dniu 5 listopada 2011 r. w wysokości 1.463,00 złotych. Wnioskodawca podkreślił, że zaciągnął kredyt w wysokości 20.582,40 złotych, który spłaca w wysokości 1.382,40 złotych. Dodał, że żona spłaca dwie pożyczki z kasy zapomogowo- pożyczkowej zaciągniętej w wysokości 3. 000,00 złotych, którą spłaca miesięcznie po 325,00 złotych oraz drugą pożyczkę mieszkaniową w wysokości 3.000,00 złotych i spłaca miesięcznie w wysokości 87,00 złotych. Do nadesłanych wyjaśnień wnioskodawca załączył stosowne dokumenty oraz wyciąg bankowy za styczeń 2012 r. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie (przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne), które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04; LEX nr 393645) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Opłaty sądowe, do których zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia". Wskazać należy, iż zgodnie z tezą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 października (I SA/Kr 1047/08,: LEX nr 507289) "W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia". Odnosząc powyższe do przedstawionej sprawy uznano, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną. Podał, że wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez małżonkę z tytułu emerytury w wysokości 1.749.93 złotych brutto miesięcznie. Z nadesłanych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca uzyskuje dochody z tytułu najmu lokali, w listopadzie 2011 r. uzyskał przychód w wysokości 5.899,53 złotych, w grudniu 5.830,75 złotych natomiast w styczniu jego przychód wyniósł 4.622,87 złotych zaś zysk 18,25 złotych. Wnioskodawca uzyskuje także dochody z dzierżawy nieruchomości rolnej, działki nr [...] o pow. 3271 m ² w wysokości 1.100,00 złotych na rok oraz części działki nr [...] o pow. 500 m ² w wysokości 220,00 złotych za miesiąc to jest 2.640,00 złotych na rok. Ponadto uzyskuje pomoc z opieki społecznej kierowaną do lokatorów o niskich zarobkach lub eksmitowanych. Są to dopłaty do czynszów lokatorów oraz zapłata czynszu za lokatora. Dopłata za rok 2011 r. wynosiła 5.148,53 złotych, zaś dopłata do czynszu za styczeń 2012 r. wyniosła 618,71 złotych. Wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. 695,8 m², mieszkanie o pow. 84,50 m², nieruchomość rolną o pow. 2,0504 ha oraz inne nieruchomości o pow. 3,4256 ha. Oświadczył także, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 1.357,63 złotych. Wskazał, że miesięcznie przeznaczył w okresie od dnia 2 grudnia 2011 r. do 14 lutego 2012 r. z małżonką na bieżące potrzeby życia codziennego kwotę 5.982,54 złotych. W tej kwocie zawiera się opłata za gaz w wysokości 359,78 złotych, opłata za telefon w wysokości 168,00 złotych, opłata za internet za dwa miesiące w wysokości 97,60 złotych, spłata pożyczki zapomogowo pożyczkowej w wysokości 650,00 złotych, spłata pożyczki mieszkaniowej w wysokości 174,00 złotych, ubezpieczenie PZU 40,00 złotych, opłata za energię elektryczną w wysokości 231,20 złotych , wydatki na lekarstwa w wysokości 57,95 złotych. Po podsumowaniu wydatki te wyniosły 1.792,53 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że wspólnie z żoną wydają średnio na własne utrzymanie 4.190 złotych na 2/5 miesiąca, na miesiąc zaś 1.676 złotych. Skarżący podkreślił, że zaciągnął kredyt w wysokości 20.582,40 złotych, który spłaca miesięcznie w wysokości 1.382,40 złotych. Oceniając powyższe dane przedstawione w formularzu oraz nadesłanych wyjaśnieniach uznano, że wnioskodawcę, który posiada majątek w postaci nieruchomości, posiada oszczędności pieniężne oraz którego małżonka uzyskuje stały miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za emeryturę nie sposób uznać za osobę na tyle ubogą, że konieczne jest mu przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca posiada potencjał do gromadzenia środków finansowych w sposób ciągły przejawiający się w postaci uzyskiwanych przychodów z tytułu najmu lokali oraz z tytułu dzierżawy gruntów. Z nadesłanych informacji wynika zatem, że wnioskodawca wraz żoną nie utrzymują się wyłącznie z dochodu uzyskiwanego przez małżonkę z tytułu emerytury. Potwierdzają to informacje wskazane wyżej oraz fakt ponoszonych przez wnioskodawcę i jego małżonkę wydatków. Kwota emerytury małżonki wnioskodawcy wynosi 1.459,44 złotych netto miesięcznie, zaś sama spłata kredytów przez wnioskodawcę wynosi 1.382,40 złotych oraz małżonkę kwotę 325,00 złotych i 87,00 złotych co po podsumowaniu wynosi 1.794,00 złotych miesięcznie. Zaznaczyć należy, iż są to wyłącznie raty spłat kredytu, brak jest uwzględnienia wydatków kosztów codziennego utrzymania oraz stałych opłat wnioskodawcy i jego małżonki. Podkreślić należy, że wykazanie straty w miesiącu listopadzie, grudniu, oraz uzyskanie niewielkiego zysku w styczniu 2012 r. w wysokości 18,25 złotych z tytułu najmu lokali nie oznacza bowiem, iż podmiot traci płynność finansową i nie jest w stanie regulować własnych wymagalnych zobowiązań. Przeciwko uwzględnieniu wniosku przemawia również analiza wyciągów z rachunku bankowego skarżącego. Z wyciągu z rachunku w Banku [...] saldo końcowe na rachunku wnioskodawcy w dniu 5 stycznia 2012 r. wynosiło 11.063,40 złotych. Wprawdzie z dalszych operacji bankowych wynika, że wnioskodawca dokonywał w styczniu wypłat z konta oraz dwukrotnego przelewu na lokatę w wysokości 1.000,00 złotych oraz kwotę 5.000,00 złotych jednak okoliczności te, nie wskazują że wnioskodawca pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy. Ponadto, z akt sprawy wynika, że wnioskodawca uiścił zarówno wpis sądowy w niniejszej sprawie w wysokości 500,00 złotych oraz opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100,00 złotych. Mając na względzie powyższe dane stwierdzono, że skarżący jest w stanie ponieść pozostałe ewentualne koszty sądowe mogące wystąpić w trakcie prowadzenia niniejszej sprawy bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i małżonki. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.