VII SA/Wa 2723/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-06

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada znaczący majątek (nieruchomości, oszczędności) i uzyskuje dochody z najmu oraz dzierżawy, może zostać uznany za osobę kwalifikującą się do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, ponieważ pomimo niskich dochodów z emerytury małżonki, posiada znaczący majątek (nieruchomości, oszczędności) oraz uzyskuje dochody z najmu i dzierżawy, co pozwala mu na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przeznaczona dla osób w skrajnie trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca G. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymują się z emerytury małżonki w wysokości ok. 1750 zł brutto miesięcznie, jednakże posiada znaczący majątek w postaci nieruchomości (dom, mieszkanie, nieruchomości rolne i inne) oraz oszczędności w wysokości ok. 9700 zł. Uzyskuje również dochody z najmu lokali i dzierżawy nieruchomości rolnej, a także pomoc z opieki społecznej. Wnioskodawca spłaca kredyt i pożyczki. Wcześniejszy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został odmówiony.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono G. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2012 r. po rozpoznaniu wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 postanawia: odmówić G. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata. W dniu 11 czerwca 2012 r. r. wpłynął do Sądu wypełniony przez wnioskodawcę G. K. formularz PPF w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 7 marca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił G. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie wnioskodawca nie wniósł sprzeciwu. Wobec powyższego wniosek G. K. z dnia 11 czerwca 2012r. postanowiono rozpoznać wyłącznie w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W nadesłanym formularzu wnioskodawca podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 1.749,93 złotych brutto miesięcznie. Kwota ta jest uzyskiwana przez małżonkę z tytułu emerytury. Wnioskodawca wskazał, że dochód z gospodarstwa rolnego i najmu lokali jest "zerowy". Podał, że posiada dom o pow. 695,8 m², mieszkanie o pow. 84, 50 m², nieruchomość rolną o pow. 2,0504 ha oraz inne nieruchomości o pow. 3,4256 ha. Oświadczył, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 9.743,52 złotych. W uzasadnieniu wniosku podkreślił, że "jedynym źródłem dochodu jest gospodarstwo rolne na terenie którego znajduje się budynek w którym wynajmuje lokale mieszkalne". Wnioskodawca podał, że zaciągnął kredyt w banku w wysokości 20.582,40 złotych i będzie go spłacał do 28 marca 2013 r. W niniejszej sprawie rozstrzygając wniosek wnioskodawcy w zakresie o zwolnienie od kosztów sądowych, zarządzeniem z dnia 3 lutego 2012 r. wezwano do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W nadesłanych wyjaśnieniach wnioskodawca podał, że ponosi miesięcznie następujące koszty tj. opłatę za gaz w wysokości 179,89 złotych miesięcznie, opłatę za telefon w wysokości 84,00 złotych, opłatę za internet w wysokości 48,80 złotych, opłatę za energię w wysokości 116,10 złotych, podatek od nieruchomości 135,67 złotych, opłatę za wodę w wysokości 65,00 złotych. Po podsumowaniu wydatki te wynoszą 629,63 złotych. Skarżący wskazał, że z najmu lokali w listopadzie 2011 r. uzyskał przychód w wysokości 5.899,52 złotych, w grudniu 5.830,75 złotych natomiast w styczniu jego przychód wyniósł 4.622,87 złotych zaś zysk 18,25 złotych. Wykazał, że w listopadzie poniósł stratę w wysokości 2.395,59 złotych i w grudniu 18.104,81 złotych. Wnioskodawca podał, że uzyskuje dochody z dzierżawy nieruchomości rolnej, działki nr [...] o pow. 3271 m ² w wysokości 1.100,00 złotych na rok oraz części działki nr [...] o pow. 500 m ² w wysokości 220,00 złotych za miesiąc to jest 2.640,00 złotych na rok. Wnioskodawca oświadczył, że wspólnie z żoną wydają średnio na własne utrzymanie 4.190 złotych na 2/5 miesiąca, na miesiąc zaś 1.676 złotych. Wskazał, że uzyskuje pomoc z opieki społecznej kierowaną do lokatorów o niskich zarobkach lub eksmitowanych. Są to dopłaty do czynszów lokatorów oraz zapłata czynszu za lokatora, który otrzymał wyrok eksmisji z lokalu nr 5 i otrzymał lokal socjalny. Dopłata za rok 2011 r. wynosiła 5.148,53 złotych, zaś dopłata do czynszu za styczeń 2012 r. wyniosła 618,71 złotych. Skarżący dodał także, że uzyskał zaliczki na podatek od nieruchomości od poszczególnych osób w dniu 29 września 2011 r. w wysokości 250,00 złotych, w dniu 29 września 2011 r. w wysokości 247,00 złotych, w dniu 30 września 2011 r. w wysokości 2.200,00 złotych, w dniu 30 września 2011 r. w wysokości 2.200,00 złotych, w dniu 1 stycznia 2011 r. w wysokości 2.926,00 złotych, w dniu 5 listopada 2011 r. w wysokości 1.463,00 złotych. Wnioskodawca podkreślił, że zaciągnął kredyt w wysokości 20.582,40 złotych, który spłaca w wysokości 1.382,40 złotych. Dodał, że żona spłaca dwie pożyczki z kasy zapomogowo- pożyczkowej zaciągniętej w wysokości 3. 000,00 złotych, którą spłaca miesięcznie po 325,00 złotych oraz drugą pożyczkę mieszkaniową w wysokości 3.000,00 złotych i spłaca miesięcznie w wysokości 87,00 złotych. Powyższe wyjaśnienia uwzględniono także przy rozpatrywaniu niniejszego wniosku w zakresie ustanowienia adwokata. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną. Podał, że wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez małżonkę z tytułu emerytury w wysokości 1.749.93 złotych brutto miesięcznie. Z nadesłanych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca uzyskuje dochody z tytułu najmu lokali. Wnioskodawca uzyskuje także dochody z dzierżawy nieruchomości rolnej, działki nr [...] o pow. 3271 m ² w wysokości 1.100,00 złotych na rok oraz części działki nr [...] o pow. 500 m ² w wysokości 220,00 złotych za miesiąc to jest 2.640,00 złotych na rok. Ponadto uzyskuje pomoc z opieki społecznej kierowaną do lokatorów o niskich zarobkach lub eksmitowanych. Są to dopłaty do czynszów lokatorów oraz zapłata czynszu za lokatora. Dopłata za rok 2011 r. wynosiła 5.148,53 złotych, zaś dopłata do czynszu za styczeń 2012 r. wyniosła 618,71 złotych. Wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. 695,8 m², mieszkanie o pow. 84,50 m², nieruchomość rolną o pow. 2,0504 ha oraz inne nieruchomości o pow. 3,4256 ha. Oświadczył także, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 9.743,52 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że wspólnie z żoną wydają średnio na własne utrzymanie 4.190 złotych na 2/5 miesiąca, na miesiąc zaś 1.676 złotych. Skarżący podał, że zaciągnął kredyt w wysokości 20.582,40 złotych, który spłaca miesięcznie w wysokości 1.382,40 złotych. Oceniając powyższe dane przedstawione w formularzu oraz nadesłanych wyjaśnieniach uznano, że wnioskodawcę, który posiada majątek w postaci nieruchomości, posiada oszczędności pieniężne oraz którego małżonka uzyskuje stały miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za emeryturę nie sposób uznać za osobę na tyle ubogą, że konieczne jest mu przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca posiada potencjał do gromadzenia środków finansowych w sposób ciągły przejawiający się w postaci uzyskiwanych przychodów z tytułu najmu lokali oraz z tytułu dzierżawy gruntów. Z nadesłanych informacji wynika zatem, że wnioskodawca wraz żoną nie utrzymują się wyłącznie z dochodu uzyskiwanego przez małżonkę z tytułu emerytury. Potwierdzają to informacje wskazane wyżej oraz fakt ponoszonych przez wnioskodawcę i jego małżonkę wydatków. Kwota emerytury małżonki wnioskodawcy wynosi 1.442,46 złotych netto miesięcznie, zaś sama spłata kredytów przez wnioskodawcę wynosi 1.382,40 złotych oraz małżonkę kwota 325,00 złotych i 87,00 złotych, co po podsumowaniu wynosi 1.794,00 złotych miesięcznie. Zaznaczyć należy, iż są to wyłącznie raty spłat kredytu, brak jest uwzględnienia wydatków kosztów codziennego utrzymania oraz stałych opłat wnioskodawcy i jego małżonki. Zaznaczyć należy, że wykazanie straty lub uzyskanie niewielkiego zysku z tytułu najmu lokali nie oznacza, iż podmiot traci płynność finansową i nie jest w stanie regulować własnych wymagalnych zobowiązań. Podkreślić należy, iż wnioskodawca w uzasadnieniu wniosku oświadczył, że "jedynym źródłem jego dochodu jest gospodarstwo rolne". Przeciwko uwzględnieniu wniosku przemawia również fakt posiadania przez wnioskodawcę oszczędności w wysokości 9.743,52 złotych. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca ma możliwość przy umiejętnym dysponowaniu posiadanymi środkami pieniężnymi przeznaczenia ich części na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i małżonki, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło