VII SA/Wa 2724/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-20
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykonała wezwania sądu do uzupełnienia braków wniosku i nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej, a nadto nie wykonała wezwania sądu do uzupełnienia braków wniosku. Ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy z sądem uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku.Stan faktyczny
M. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wnioskodawca podał wstępne informacje o swojej sytuacji materialnej, jednak sąd uznał je za niewystarczające i wezwał do uzupełnienia braków wniosku poprzez przedstawienie szczegółowych danych dotyczących dochodów, wydatków, posiadanych nieruchomości, pojazdów oraz sytuacji finansowej osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawca nie wykonał wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić M. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżący w formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z matką. Utrzymują się z dochodów z renty rodzinnej w wysokości 1 360 zł. Wnioskodawca posiada nieruchomość o pow. 20 m2 i dom o pow. 120 m2, udział ¼ w nieruchomości leśnej o pow. 0,9 ha, udział 1/32 w nieruchomości o pow. 695 m2 z budynkiem mieszkalnym o pow. 164 m2. Wskazał posiadanie oszczędności w wysokości 600 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest studentem 2 roku na Politechnice [...], nie otrzymuje stypendiów, nie podejmuje prac zarobkowych, matka wnioskodawcy także nie pracuje ze względu na stan zdrowia. Wnioskodawca posiada samochód osobowy o wartości około 8 000 zł. Dodał, że brat i siostra są na własnym utrzymaniu i posiadają 17 000 zł. oszczędności. Do stałych wydatków zaliczył rachunki za światło, gaz, wodę i śmieci, ogrzewanie domu, podatek od nieruchomości, żywność, bilety miesięczne na dojazd do uczelni.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 2 marca br. wydanego w trybie art. 255 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- podania dochodów wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym,
- podania stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem wspólnego gospodarstwa domowego (żywność, odzież, leki, opłaty za mieszkanie itp.),
- wskazania z jakich środków matka wnioskodawcy T. Z. na etapie postępowania administracyjnego opłacała zawodowego pełnomocnika,
- wskazania czy wnioskodawca bądź ktoś prowadzący wspólne gospodarstwo domowego posiada pojazdy mechaniczne, jeżeli tak należy wskazać jakie oraz ich markę i rocznik,
- wskazania czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc,
- podania czy otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak n należało wskazać na czym ona polega,
- nadesłania dokumentu PIT z rozliczeniem dochodów za 2014 i ew. za 2015 r., jeżeli wnioskodawca nie dokonywał rozliczenia z urzędem skarbowym w roku 2015 wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym,
- nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Wnioskodawca nie wykonał ww. zarządzenia.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie wnioskodawca nie przedstawił żądanych informacji. Należy wskazać, że skoro strona uchyla się od przedłożenia wyczerpującego i rzetelnego oświadczenia o sytuacji majątkowej i rodzinnej, to powinna liczyć się z tym, że orzekający referendarz nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Składanie niepełnych, niewiarygodnych oświadczeń i brak współpracy z sądem pomimo stosownych wezwań utrudnia ocenę rzeczywistych zdolności finansowych i siłą rzeczy stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne, a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło