VII SA/Wa 2725/13

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.K. w sprawie ze skargi D.K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : wymierzenia kary pieniężnej postanawia : I. przyznać D.K. prawo pomocy poprzez: - zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.000,00 złotych, - zwolnienie od ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 400,00 złotych, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wraz z wniesioną skargą formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje córka. Wnioskodawczyni wraz z córką utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości około 5.000,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim z powodu zagrożonej ciąży. Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie o powierzchni 87 m ², nieruchomość gruntową o powierzchni 1.500 m ² oraz samochód stanowiący współwłasność o wartości około 35.000,00 złotych. Wnioskodawczyni dodała, że posiada zaciągnięty kredyt na kwotę 400.000,00 złotych. Wnioskodawczyni dołączyła do wniosku PID-5L na potwierdzenie wysokości uzyskiwanego dochodu. Zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2014 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie : - stanu cywilnego (panna, mężatka, osoba rozwiedziona, osoba samotna), - czy wnioskodawczyni posiada dom lub nieruchomość rolną, gdyż w nadesłanym formularzu rubryki te wnioskodawczyni pozostawiła niewypełnione, jeśli tak, należało podać wielkość domu w m ² lub nieruchomości rolnej w hektarach, - jakiego rodzaju działalność gospodarczą wnioskodawczyni prowadzi i czy prowadzi ją jednoosobowo, czy też zatrudnia inne osoby, jeśli tak, należało wskazać ile osób zatrudnia, - na jaki cel zaciągnęła kredyt w wysokości 400.000,00 złotych, do kiedy będzie go spłacać oraz ile wynosi miesięczna rata spłaty kredytu, - jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania o powierzchni 87 m ², (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości stałych, itp.), należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość, - jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. dla siebie oraz córki, - jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem samochodu (np. na zakup paliwo, ew. naprawy), - czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, oraz do nadesłania : - kserokopii wyciągów z konta bankowego z dwóch ostatnich miesięcy. W dniu 10 lutego 2014 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawczyni jest mężatką posiadająca z mężem rozdzielność majątkową od dnia 7 stycznia 2010 r. Wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i zatrudnia 10 osób. Wyjaśniła, że kredyt w wysokości 400.000.00 złotych zaciągnęła na zakup mieszkania, czas kredytowania wynosi 30 lat, a miesięczna rata kredytu wynosi około 2.000,00 złotych. Wnioskodawczyni podała, że miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą z tytułu opłat za czynsz oraz energię elektryczną w wysokości około 1.100,00 złotych. Na bieżące potrzeby życia codziennego, książki, dodatkowe zajęcia dziecka wnioskodawczyni przeznacza w sumie około 2.000,00 złotych. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że ponosi dodatkowe koszty przez ostatnich 6 miesięcy związane z płatnymi wizytami lekarskimi, zakupem lekarstw na podtrzymanie zagrożonej ciąży w wysokości około 300-500 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, że samochód który użytkuje jest leasingowany i jest własnością banku, a wszelkie koszty utrzymania wrzucane są w rozliczenie firmy. Wnioskodawczyni oznajmiła, że nie otrzymuje pomocy od rodziny, organizacji społecznych czy państwowych. Dołączyła kserokopię wyciągu z rachunku bankowego z ostatnich dwóch miesięcy. Zarządzeniem z dnia 14 lutego 2014 r. wezwano ponownie wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie : - czy małżonek pozostaje z wnioskodawczynią i dzieckiem we wspólnym gospodarstwie domowym, czy też prowadzi odrębne gospodarstwo własne, - wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez męża wnioskodawczyni oraz tytułu z którego go uzyskuje (np. z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę, zlecenia, o dzieło, prowadzenia własnej działalności gospodarczej), - czy mąż wnioskodawczyni partycypuje w kosztach związanych z utrzymaniem mieszkania, jeśli tak, należało wskazać w jakiej wysokości lub części, - czy mąż wnioskodawczyni partycypuje w kosztach bieżącego utrzymania rodziny, zakupu żywności, odzieży, kosztach związanych z wychowaniem dziecka, jeśli tak, należało wskazać w jakiej wysokości lub w jaki sposób, - czy mąż partycypuje w kosztach związanych ze spłatą kredytu, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości lub części, - czy mąż wnioskodawczyni podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów oraz tytuł z którego są te dochody uzyskiwane. W dniu 27 lutego 2014 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawczyni pozostaje z małżonkiem we wspólnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawczyni oświadczyła, że mąż nigdzie nie jest zatrudniony, nie prowadzi działalności gospodarczej ani nie wykonuje żadnych prac dorywczych. Oznajmiła, że mąż jest na jej utrzymaniu i nie dokłada się do żadnych opłat ani kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, dziecka, czy spłatą kredytu. Wyjaśniła, że mąż czasami pomaga w firmie, którą prowadzi i jest u niej ubezpieczony. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wnioskodawczyni posiada bowiem stały, niemały dochód w wysokości około 5.000,00 złotych miesięcznie. Biorąc jednak pod uwagę wysokość wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 1.500,00 złotych uznano, że wnioskodawczyni przy wysokości uzyskiwanego dochodu oraz ponoszonych wydatkach stałych związanych z utrzymaniem rodziny, mieszkania, spłatą zaciągniętego kredytu nie jest w stanie ponieść w całości kosztów sądowych samodzielnie, bez spowodowania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie w części od wpisu sądowego od skargi, tj. zwolnienie od kwoty w wysokości 1.000,00 złotych. Pozostałą należną kwotę tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 złotych uznano, że wnioskodawczyni będzie w stanie ponieść samodzielnie. Ponadto, zwolniono wnioskodawczynię z kwoty 400,00 złotych, należnej tytułem wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej od wyroku wynoszącego w niniejszej sprawie 750,00 złotych. Uznano, że pozostałą ewentualnie do zapłaty kwotę w wysokości 300,00 wnioskodawczyni będzie w stanie uiścić samodzielnie i nie spowoduje to utraty jej płynności finansowej. Ponadto uznano, że wnioskodawczyni przy wysokości uzyskiwanego stałego dochodu będzie w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie, takie jak np. wpis od zażalenia, czy opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100,00 złotych i w tym zakresie wniosek oddalono. Dodać należy, że ewentualne pozostałe koszty sądowe, takie jak wpis od skargi kasacyjnej, czy opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku czy wpis od ewentualnego zażalenia lub inne mogą się w sprawie pojawić, bądź też nie wystąpić w ogóle, co zależy od działań i wniosków samej wnioskodawczyni. Stwierdzono, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni nie jest na tyle trudna by nie była ona w stanie choćby w części partycypować w kosztach sądowych związanych z zainicjowanym przez siebie postępowaniem. Podkreślić należy, że strona wnosząc sprawę do Sądu winna w procedurze planowanych wydatków uwzględnić również środki na poniesienie kosztów sądowych i poczynić konieczne na ten cel oszczędności. Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach oraz poprzez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi do utrzymania siebie i rodziny. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.