VII SA/Wa 273/04
WyrokWSA w Warszawie2005-03-30
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Halina Kuśmirek, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie administracyjne, gdy zarzuty strony skarżącej dotyczą wadliwości pozwolenia na budowę lub kwestii cywilnoprawnych, które nie mogą być rozstrzygnięte w ramach postępowania nadzoru budowlanego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne, ponieważ zarzuty strony skarżącej dotyczyły wadliwości pozwolenia na budowę oraz kwestii cywilnoprawnych (np. naruszenie umowy dzierżawy, dostęp do drogi publicznej), które nie mogą być rozstrzygnięte w ramach postępowania nadzoru budowlanego. Kompetencje organów nadzoru budowlanego ograniczają się do kontroli zgodności prowadzonej budowy z wydanymi pozwoleniami i projektem budowlanym, a nie do zmiany lub kwestionowania samych pozwoleń na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku usługowo-biurowego. Skarżący zarzucał niezgodność budowy z pozwoleniem na budowę, w szczególności dotyczące tymczasowego charakteru obiektu, posadowienia fundamentów, usytuowania budynku w granicy działki, ograniczenia dostępu światła i drogi dojazdowej. Organy nadzoru budowlanego uznały, że budowa jest zgodna z pozwoleniem, a podnoszone zarzuty dotyczą kwestii cywilnoprawnych lub wad pozwolenia na budowę, które nie mogą być rozstrzygnięte w ramach nadzoru budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala.
VII SA/Wa 273/04
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...]. z dnia [...] listopada 2003r., na podstawie art. 104 i 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. Zdaniem organu administracyjnego ustalenia protokólarne wykazały, iż budowa budynku usługowo-biurowego przy ul. [...] dz. nr [...], prowadzona jest zgodnie z wydanymi pozwoleniami na budowę z [...] września 2002r., [...] listopada 2002r. i [...].04.2003r.
Odwołania od tej decyzji wnieśli J. i M. B. oraz M. M..
W odwołaniach podniesiony został zarzut niezgodności powstającego obiektu z pozwoleniem na budowę budynku o charakterze czasowym. Budowa, a szczególnie posadowione fundamenty wskazują, iż będzie to budynek stały. Ponadto obiekt powstał w ostrych granicach wydzierżawionej działki, a spadek dachu i rynny są skierowane na teren dzierżawy. Budynek znacznie ograniczył dostęp światła naturalnego do obiektu na posesji [...]. Szambo zostało zaplanowane poza terenem dzierżawy na drodze dojazdowej. Lokalizacja obiektu zawęziła drogę dojazdową do działki nr [...] z 6 do 4 m.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, że zarzuty dotyczące usytuowania budynku w ostrej granicy, braku stref ochronnych, zawężenia drogi od strony ulicy [...], ograniczenie dostępu światła do budynku sąsiedniego nie znalazły potwierdzenia w trakcie przeprowadzonych wizji. Cztery kolejne wizje wykazały, że przedmiotowa budowa prowadzona jest zgodnie z wydanymi pozwoleniami na budowę. Budynek został wytyczony przez uprawnionego geodetę – wpis w dzienniku budowy z dnia [...].04.2003r. Ewentualna wadliwość pozwolenia na budowę może być kwestionowane w trybach nadzwyczajnych.
Rozstrzygnięcia wynikające ze sporów własnościowych o charakterze cywilno-prawnym nie mają żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w ramach nadzoru budowlanego. Za wiarygodne organ uznał wytyczenie obiektu zgodnie z zapisem w dzienniku budowy i oświadczenie geodety z dnia [...].01.2004r. Brak więc było podstaw do wstrzymania budowy, bowiem nie spełnia ona przesłanek wynikających z art. 50 Prawa budowlanego. Zdaniem organu brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia w tej sprawie – wyrok NSA z 6 sierpnia 1999r. IV SA 1167/97.
Skargi na powyższą decyzje wnieśli J. i M. B. oraz M. M..
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2004r. sygn. akt VII SA/Wa 272/04 odrzucona została skarga J. i M. B., wobec uiszczenia wpisu sądowego po upływie zakreślonego terminu. Natomiast skarga M. M. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa, a mianowicie:
- art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego z 1994 roku wobec niewstrzymania robót budowlanych prowadzonych z istotnymi odstępstwami od warunków określonych w pozwoleniu na budowę,
- art. 81 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku w zw. z art. 77 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na oświadczeniu geodety w zakresie usytuowania budynku zamiast protokolarnego obmiaru obiektu
- art. 5 ust. 1 pkt 9 w/w ustawy poprzez nieuwzględnienie występujących w obszarze obiektu uzasadnionych interesów skarżących w zakresie zapewnienia dostępu do drogi publicznej
- art. 3 pkt 5 w/w ustawy poprzez nieuwzględnienie w decyzji tymczasowego charakteru prowadzonej inwestycji.
Zdaniem skarżącego zarzuty uprzednio podnoszone, wbrew opinii organu nie dotyczyły wyłącznie kwestii własnościowych związanych z przedmiotową budową. Podstawą wniosku z [...] maja 2003r. oraz odwołania od decyzji organu I instancji stanowiła niezgodność prowadzonej budowy z Prawem budowlanym.
Zgodnie z art. 5 Prawa budowlanego zarówno projekt jak i prace budowlane powinny uwzględniać przewidywany okres użytkowania obiektu. W myśl art. 3 ust. 5 ustawy – tymczasowy obiekt budowlany charakteryzuje się przeznaczeniem do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej oraz możliwością przeniesienia jego w inne miejsce lub rozbiórki.
Rozmiar prac budowlanych, fundamenty obiektu trwale wiążące go z gruntem stanowią o prowadzeniu prac niezgodnie z projektem budowlanym. Skarżący kwestionuje prawidłowość przeprowadzonych przez organy nadzoru budowlanego – kontroli. Oświadczenie geodety złożone [...] stycznia 2004r. wobec treści art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego było niewystarczające. Pomiary dokonane przez mgr inż. M. D. wykazały, że budynek usytuowany został w ostrej granicy dzierżawionej działki co spowodowało zmniejszenie o 1 m odległości od granicy działki nr [...] i [...]. Budowa utrudnia skarżącemu dostęp do drogi publicznej. W tej sytuacji inwestycja prowadzona jest w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2002 Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego prowadził sprawę dotyczącą realizacji budowy budynku usługowo-biurowego przy ul. [...] w [...] działka nr [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w wyniku oględzin dokonanych czterokrotnie: [...] czerwca 2003r., [...] czerwca 2003r., [...] czerwca 2003r. i [...] października 2003r. ustalił, że budowa realizowana jest zgodnie z decyzjami udzielającymi pozwolenia na budowę.
Utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i doktryna prawa za bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa uznają brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeśli braknie któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego (wyrok NSA z 26 marca 1998r. sygn. akt II SA 70/98). W przedmiotowej sprawie decyzje organów nadzoru budowlanego pierwszej i drugiej instancji odpowiadają prawu w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego albowiem stwierdzono oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i wydania orzeczeń w trybie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.
Właściciele sąsiednich nieruchomości, których pisma zainicjowały postępowanie w sprawie wnosili o zbadanie prawidłowości i zgodności z przepisami prowadzonej budowy.
Choć Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela szereg zarzutów podniesionych bądź w skardze, bądź w odwołaniu od decyzji organu I instancji, nie może jednakże uznać, iż zarzuty te mogły być uwzględnione przez organy nadzoru budowlanego.
Zastrzeżenia Sądu budzą decyzje udzielające pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji i dokonywane w nich zmiany. Nie można przyjąć bowiem za prawidłowe uznanie budynku usługowo-biurowego o charakterze czasowym, bez wskazania na czym ma ta czasowość polegać i przez jaki okres istnieć. Z czasowym charakterem budynku wydaje się sprzeczny projekt budowlany, który przewiduje trwałe fundamenty pod ten obiekt.
Jednakże pozwolenia na budowę nie są przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Ewentualne nieprawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę, wydane przez organy architektoniczno-budowlane mogą być podnoszone bądź w toku zwykłego postępowania odwoławczego, bądź postępowań nadzwyczajnych.
W aktach sprawy znajduje się nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2004r. sygn. akt 7/IV SA 5135 i 5136/02 uchylający decyzję odwoławczą Wojewody [...] z [...] listopada 2002r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu.
Organy nadzoru budowlanego mające za zadanie sprawdzanie prowadzonej budowy z wydanymi pozwoleniami i projektem budowlanym, nie mają kompetencji do zmiany nawet nieprawidłowych ustaleń zawartych w decyzjach o pozwoleniu na budowę.
Podnoszony przez skarżącego zarzut realizacji budowy niezgodnie z granicami zawartej umowy dzierżawy nie może być uwzględniony w niniejszym postępowaniu. Kwestie własnościowe i ich naruszenie mogą być realizowane wyłącznie w toku postępowania przed sądami cywilnymi.
W powołanym zaś wyroku z 25 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny poczynił uwagi odnośnie braku uwzględnienia przez organy architektoniczno-budowlane kwestii dojazdowej do działki nr [...].
Kwestia ta dotyczy uzasadnionych interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości i winna być ona uwzględniona w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. W tym też postępowaniu organy architektoniczno-budowlane winny rozważyć ewentualny zarzut o przesłonięciu projektowaną inwestycją obiektów usytuowanych na sąsiednich nieruchomościach.
Z materiałów dowodowych sprawy wynika, iż przedmiotowy budynek został wytyczony przez uprawnionego geodetę – na dowód istnieje nie tylko wpis w dzienniku budowy, lecz również oświadczenie geodety. Zarzut w skardze dotyczący błędów w usytuowaniu obiektu nie został poparty żadnym miarodajnym dowodem.
Z art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994r., cytowanego w skardze, który jest jedynie przepisem kompetencyjnym oraz z innych uregulowań tej ustawy, nie wynika by istniał obowiązek "komisyjnego obmiaru w terenie".
Z powyższych względów należy uznać, iż prowadzona budowa nie zawiera istotnych odstępstw od wydanych pozwoleń na budowę, a istniejące nieprawidłowości dotyczą decyzji wydanych przez organy architektonioczno-budowlane i mogą być rozpatrywane w ramach posiadanych kompetencji tylko przez te organy.
Dlatego na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło