VII SA/Wa 273/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie zakończenia budowy i przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego powoduje uznanie wcześniejszej samowoli budowlanej za niebyłą, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania w sprawie takiej samowoli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo zgłoszenie zakończenia budowy i przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego nie powoduje automatycznego uznania wcześniejszej samowoli budowlanej za niebyłą, jeśli stan faktyczny nie został należycie ustalony. Organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy proceduralne, nie badając, czy ogrodzenie było objęte pozwoleniem na budowę lub czy zostało zgłoszone do wykonania, a także nie ustaliły daty jego powstania. W konsekwencji, stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania było błędne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego w sprawie ogrodzenia posesji. Organy uznały, że zgłoszenie zakończenia budowy i przystąpienia do użytkowania budynku sprawia, iż wcześniejsza samowola budowlana (w postaci ogrodzenia) jest niebyła. Skarżący podniósł, że ogrodzenie zostało postawione po przyjęciu budynku do użytkowania i stanowi samowolę budowlaną, a także wydzielono samowolnie część terenu należącego do Skarbu Państwa.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego L L kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi L L na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2004 r. Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) sierpnia 2004 r. Nr (...), II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego L L kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr (...) z dnia (...) grudnia 2004 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołaniu L L, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) umarzającą postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie ogrodzenia posesji przy ul. (...)(...)w (...).
W uzasadnieniu organ wskazał, iż wyniku czynności kontrolnych ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie szeregowej, wybudowany na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy (...) z dnia (...) marca 1984 r. udzielającej pozwolenia na budowę, która została następnie przeniesiona na obecnego właściciela segmentu Z C decyzją Burmistrza Gminy (...) z dnia (...) stycznia 1997 r.
Po zakończeniu robót w dniu (...).02.1998 r. inwestor dokonał zgłoszenia zakończenia budowy i przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, a właściwy organ nie wniósł w tej sprawie sprzeciwu.
W ocenie organu odwoławczego, w toku postępowania przed organem I instancji ustalono, że przedmiotowe ogrodzenie istniało w dacie przyjmowania budynku przy ul. (...) w (...) do użytkowania, co potwierdza inwentaryzacja powykonawcza znajdująca się w aktach sprawy.
Zdaniem organu przyjęcie do użytkowania obiektu budowlanego ma ten skutek, że wcześniej popełnioną samowolę budowlaną uznaje się za niebyłą.
W tej sytuacji za prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie organu I instancji o umorzeniu postępowania, bowiem wobec braku przedmiotu stało się ono bezprzedmiotowe.
Skargę na powyższą decyzję wniósł L L, domagając się jej uchylenia, podnosząc, iż inwestor Z C wydzielił samowolnie cześć przyległego terenu, którego właścicielem jest Skarb Państwa, na którym usytuowana jest rozdzielnia energetyczna zasilająca w energie elektryczną trzy sąsiednie budynki, w sposób uniemożliwiający dostęp do tej rozdzielni. Nadto skarżący podkreśla, iż ogrodzenie zostało postawione po przyjęciu budynku do użytkowania i stanowi samowolę budowlaną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowani przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarga jest zasadna, a zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) sierpnia 2004 r. nr (...), zapadły z naruszeniem art. 105 § 1 kpa w związku z art. 7 i 77 kpa, w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Na wstępie należy podkreślić, iż stanowisko organów obu instancji, iż zgłoszenie obiektu budowlanego do użytkowania ma ten skutek, że wcześniej popełnioną samowolę budowlaną uznaje się za niebyłą.
Powołując się na utrwaloną linię orzecznictwa administracyjnego, organy zdają się nie dostrzegać, że odnosi się ono do sytuacji, w której organ wydał decyzje administracyjną zezwalającą na użytkowanie obiektu, który powstał w warunkach samowoli budowlanej.
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie uprawniał organów do zastosowania jakiejkolwiek analogii w stosunku do np. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 1988 r. sygn. akt IV SA 287/88.
Po pierwsze organ nadzoru budowlanego z naruszeniem art. 7 i 77 kpa nie ustalił, czy przedmiotowe ogrodzenie było objęte projektem zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia (...).03.1984 r., a jeśli nie czy inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru jego wykonania zgodnie z brzmieniem art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Brak także jakichkolwiek ustaleń dotyczących daty wybudowania ogrodzenia. Zawarte w uzasadnieniu decyzji organów stwierdzenie, iż istniało ono w dacie przyjęcia budynku do użytkowania, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego, o czym świadczy "oświadczenie" kierownika budowy inż. B R z dnia (...)02.1998 r., z którego ni wynika fakt wykonania w tej dacie ogrodzenia od strony ul. (...). Ni potwierdza tego również protokół oględzin robót budowlanych z dnia (...).03.1998 r.
Wszystkie te nie ustalone przez organy okoliczności świadczą o całkowicie błędnym przekonaniu organów o bezprzedmiotowości dalszego postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 kpa.
Na uwagę zasługuje także fakt, iż rozpatrując uprzednio odwołanie na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania, organ odwoławczy słusznie zwrócił uwagę na orzeczenie Sadu Najwyższego sygn. akt II RW 101/02, z którego wynika, iż nie zgłoszenie przez organ sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru przystąpienia do użytkowania, nie powoduje zalegalizowania stanu nieodpowiadającego bezwzględnie obowiązującym przepisom prawa.
Zmiana stanowiska organu odwoławczego wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie znajduje, w ocenie Sądu, odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawa.
Mając powyższe na uwadze, wobec naruszenia przez organy art. 105 § 1 kpa w związku z art. 7 i 77 kpa w stopniu wpływającym na wynik sprawy, należało, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) sierpnia 2004 r. nr (...).
Rozstrzygnięcie w pkt II i III wyroku oparto na treści art. 1`52 i 200 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło