VII SA/Wa 273/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala VIISA/Wa273/10 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869), po rozpatrzeniu odwołania T. K. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...]11.2009r., znak: [..], o braku podstaw do stwierdzenia u T. K.choroby zawodowej: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, Z akt sprawy wynika, że do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. wpłynęło pismo [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Oddział w W. Poradnia Chorób Zawodowych w S. z prośbą o przeprowadzenie oceny narażenia zawodowego pod kątem narażenia na substancje silnie drażniące i alergizujące skórę u T. K Do pisma dołączono m.in. skierowanie na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, wystawione przez NZOZ Poradnia Dermatologiczna w S.. Po otrzymaniu "Karty oceny narażenia zawodowego", pacjentka została zdiagnozowana w Poradni Chorób Zawodowych w powyższej jednostce orzeczniczej (orzeczenie lekarskie NR [..] z dnia [..]05.2009r.) oraz - po odwołaniu się - w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie lekarskie [...] z dnia [...].09.2009r.). W obydwu jednostkach orzeczniczych wystawiono orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Jak wynika z zebranej w sprawie dokumentacji, T. K. jest zatrudniona w Powszechnej Spółdzielni Spożywców "S." w S. na stanowisku pracy piekarza stołowego. Wykonywanie obowiązków zawodowych było związane z wieloletnim narażeniem na kontakt z czynnikami środowiska pracy, mogącymi być potencjalnymi alergenami. Według ostatniego zaświadczenia lekarskiego z dnia 02.03.2007r., wystawionego przez lekarza uprawnionego do badań profilaktycznych, T. K. była zdolna do pracy. Nie były orzekane przeciwwskazania do wykonywania pracy. Od 08.03.2008r. w/w przebywa na ciągłym zwolnieniu lekarskim. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. utrzymując w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...].11.2009r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u T. K.choroby VIISA/Wa273/10 zawodowej: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, zauważył, że do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione dwie przesłanki: choroba jest wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze-orzecznicy, po przebadaniu pacjenta i zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego, potwierdzą, że ma ona związek z wykonywaną pracą zawodową. W przypadku T . K. powyższy warunek, zdaniem organu , nie został spełniony. Lekarze-orzecznicy z uprawnionych do orzekania jednostek orzeczniczych I i II stopnia, kierując się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi, po analizie przebiegu pracy zawodowej, dostarczonej dokumentacji medycznej oraz na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich (w tym testów alergologicznych wykonanych w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., jak również w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. w ramach konsultacji), nie potwierdzili zawodowej etiologii występującego u pacjentki schorzenia skóry. Organ wskazał, że w trakcie przeprowadzonych badań stwierdzono u T. K. m.in. ujemne wyniki testów skórnych z potencjalnymi alergenami środowiska pracy (środki myjąco-dezynfekujące, składniki gumy, mąki). Stwierdzoną u pacjentki alergię na nikiel, lekarze orzecznicy uznali jako pozazawodową, gdyż nikiel jest najbardziej powszechnym alergenem kontaktowym i najczęstszą przyczyną alergii skórnych u kobiet. Ponadto, sam fakt zapadnięcia na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za chorobę zawodową, jeżeli nie pozostaje ona w związku przyczynowym z warunkami występującymi w środowisku pracy, bądź gdy takiego związku nie można wywieść w wysokim stopniu prawdopodobieństwa (wyrok NSA z dnia 05.08.1998r, sygn. akt: I SA 471/98, LEX nr 45823). Jednocześnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wyjaśnił w uzasadnieniu, że lekarze-orzecznicy byli zapoznani z argumentami T. K. przedstawionymi w odwołaniu od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S., gdyż były one również zawarte we wniosku z dnia 20.05.2009r., na podstawie którego w/w została ponownie przebadana w jednostce orzeczniczej II stopnia, tj. w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Mimo powyższego, jednostka orzecznicza II stopnia (podobnie jak jednostka orzecznicza I stopnia) w orzeczeniu lekarskim wskazała na pozazawodowy charakter uczulenia na nikiel. Skargę na powyższą decyzją organu odwoławczego wniosła T. K., wnosząc o jej uchylenie. VHSA/Wa273/10 W skardze T. K. poinformowała o swoim wieloletnim zatrudnieniu w charakterze piekarza, w narażeniu na wysoką temperaturę oraz styczność z niklem na stanowisku pracy. Stwierdziła, że fakt występowania u niej uczulenia na nikiel oraz drożdżycy paznokci, potwierdzony przez testy wykonane w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia pozwala jej na postawienie tezy o możliwości związku wyżej wymienionych chorób z pracą zawodową. Stwierdziła również, że z § 6 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. wynika, że występowanie w środowisku pracy i w narzędziach pracy czynnika o działaniu uczulającym może być podstawą do orzeczenia choroby zawodowej. Zakwestionowała sformułowanie (zawarte w orzeczeniu lekarskim, negującym zawodową etiologię jej alergii na nikiel), że nikiel jest powszechnym alergenem kontaktowym, występującym w wielu przedmiotach codziennego użytku. Odnosząc się do zawartego w cytowanym wyżej orzeczeniu lekarskim stwierdzenia, że zmiany chorobowe paznokci wystąpiły u niej w trakcie zwolnienia lekarskiego stwierdziła, że pojawiły się one w okresie, który zgodnie z poz. 18.1 wykazu chorób zawodowych, upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia. Za bezpodstawne uznała powoływanie się przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. na zaświadczenie lekarskie z dnia 02.03.2007r., stwierdzające jej zdolność do pracy, gdyż od dnia 08.03.2008r. do chwili obecnej orzeczono jej niezdolność do pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Skarżąca T. K. była badana przez wyspecjalizowane ośrodki medycyny pracy, przez 3 jednostki orzecznicze: [..] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. Oddział w W. Poradnia Chorób Zawodowych w S.Instytut Medycyny Pracy w Ł. oraz Instytut Medycyny Pracy Zdrowia Środowiskowego w S.. VII SA/Wa 273/10 Lekarze orzecznicy, biorąc pod uwagę wyniki dokonanych badań i testów diagnostycznych, ocenę narażenia zawodowego (w tym przebieg pracy zawodowej, wyniki badań profilaktycznych) oraz dokumentację medyczną dostarczoną przez pacjentkę orzekli brak podstaw do powiązania występujących u T. K. schorzeń z pracą zawodową. Specjaliści medycyny pracy posiadają wiedzę na temat specyfiki wykonywania pracy piekarza oraz ewentualnych zagrożeń zawodowych z nią związanych. Decyzję w sprawie choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Analiza orzeczenia lekarskiego prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż ze względu na niespełnienie określonych warunków brak było podstaw do stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej. W przypadku T.K. lekarze orzecznicy z uprawnionych do orzekania jednostek orzeczniczych, po wykonaniu specjalistycznych badań nie potwierdzili związku przyczynowego stwierdzonych u pacjenta schorzeń narządu słuchu z wykonywaną pracą zawodową. U pacjenta nie zostały spełnione, ściśle określone kryteria diagnostyczno-orzecznicze, wymienione w wykazie chorób zawodowych, co jest warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowej. Fakt występowania w środowisku pracy czynnika narażenia zawodowego o charakterze alergenu oraz stwierdzenie u pracownika schorzenia, potencjalnie wywołanego jego działaniem, nie jest automatycznie podstawą do wydania orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej. Wbrew stwierdzeniu T. K. § 6 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. nie stanowi, że występowanie w środowisku pracy i w narzędziach pracy czynnika o działaniu uczulającym może być podstawą do orzeczenia choroby zawodowej. Zawarto w nim jedynie, jakie kryteria są brane pod uwagę, gdy czynnikiem narażenia zawodowego jest czynnik o działaniu uczulającym. Warunkiem koniecznym do wydania orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej, jest potwierdzenie przez lekarza orzecznika, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zawiązku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy pracownika a rozpoznaną u niego chorobą przy czym zauważyć należy, że orzeczenia lekarskie w sprawie choroby zawodowej mają walor opinii biegłego. Bez tej opinii, bądź VIISA/Wa273/10 sprzecznie z nią organa Inspekcji Sanitarnej nie mogą dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby. Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).